tag:blogger.com,1999:blog-24852003001702503072011-12-21T11:34:16.228+05:30एक धडपड, जाणिवेला शब्दरुप देण्याचीसतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.comBlogger791100tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-82677015638001550802011-10-28T11:21:00.003+05:302011-10-28T11:28:43.579+05:30मेघना आज एक वर्षाची झाली. मेघना मी एक वर्षापूर्वी घेतलेली कार. ह्युंदाई आय टेन मॅग्ना १.२ या तिच्या पुर्ण नावामधल्या फक्त मॅग्नाचं मराठीकरण करुन आम्ही तिचं नाव मेघना ठेवलं. <br /><br />गेल्या वर्षी साधारण सप्टेंबर मध्ये आयुष्य भयानक कंटाळवाणं झालं होतं. जे व्हायला हवं असं वाटत होतं ते होईल असं अजिबात वाटत नव्हतं आणि जे व्हायला नको असं वाटत होतं ते मात्र पिच्छा सोडायला तयार नव्हतं. यातलं एक म्हणजे माझं ऑफीसमधलं काम. मी वेब डेव्हलपर आहे या वाक्याचा भुतकाळ झाला होता. आता मी जगभरात तीन हजार युजर्स असलेल्या आणि रोज काही ना काही फाटणार्‍या वेबसाईटचा टेक्निकल लीड होतो, सोळा जणांच्या टीमचा टीम कॉर्डीनेटर होतो. पण हे दुरुन डोंगर साजरे त्यातला प्रकार होता. टेक्निकल लीड या नात्याने माझं काम काय वेबसाईटमध्ये काही फाटलं तर जोपर्यंत डेव्हलपर्स पॅच मारत नाहीत तोपर्यंत युजर्सना गंडवणं. डेव्हलपर्स टीम बिझी असल्यामुळे नविन युजर सेटप करणे, त्यांचे पासवर्ड रीसेट करणं ही असली बकवास कामे करावी लागायची. सगळ्यात अवघड काम काय तर वेबसाईटवर वापरलेला प्रोजेक्ट प्लानचा अ‍ॅक्टीवेक्स कन्ट्रोल लोड ब्राउजरमध्ये कसा लोड करायचा हे युजरला समजावणं.<br /><br />टीम कॉर्डीनेटरचं काम म्हणजे तर आनंदी आनंदच होता. आमची बेचाळीस जणांची टीम. महापे, पुणे, चेन्नई, ह्युस्टन आणि सॅन रॅमॉन अशा पाच ठीकाणी विखुरलेली. प्रोजेक्ट मॅनेजर महापे, नवी मुंबईला. बाकीच्या टीम त्या त्या ठिकाणचे टीम कॉर्डीनेटर सांभाळायचे. आणि इतकी खत्रुड कामे करावी लागायची की विचारु नका. टीम मध्ये नविन डेव्हलपर आला त्याच्या साठी मशिन शोधा. ते मशीन वरच्या किंवा खालच्या फ्लोअरवर असेल तर ती मशिन आपल्या फ्लोअरवर आणण्यासाठी रीक्वेस्ट टाका, तिचा फॉलोअप करा. नाईट शिफ्टच्या डेव्हलपर्सना रात्री नाश्ता नाही मिळाला, कँटीनमध्ये जा, तिकडे चौकशी करा आणि मग पीएम सोबत हे सगळं डिस्कस करा. भारीच.<br /><br />या अशा कंटाळवाण्या गोष्टींमुळे काहीतरी वेगळं करावसं वाटत होतं. ट्रेकींग वगैरे कधीतरी ठीक वाटायचं. आणि तसंही मला जय भवानी जय शिवाजी म्हणत उन्हातान्हात वणवण करत फीरण्यात काहीही रस नव्हता. हडपसरला ग्लायडींग सेंटर आहे असं ऐकलं होतं.त्याची माहिती काढली होती. पण प्रत्यक्ष जाणं मात्र होत नव्हतं. हे सगळं असं चालू असताना एका मित्राने सहज म्हटलं की ड्रायव्हींग शिक. कल्पना वाईट नव्हती. मला निखिलची आठवण आली. मी आणि निखिल महापेला असताना बेस्ट फ्रेंड होतो. पुढे तो अमेरिकेला गेला. दोन महिन्यांनी मीसुद्धा गेलो. दोघांची ऑफीसेस दोन वेगवेगळ्या शहरात होती. दोन शहरांमधलं अंतर कारने अर्धा तासाचं. तो म्हणे मी तुझ्यासोबत राहायला येतो, आपण दोघात कार घेऊ. म्हणजे मला तुझ्या तिकडून ऑफीसला येता येईल. मला काही प्रॉब्लेमच नव्हता. झालं. निखिल आला तो माझा शोफर बनुनच. मी काही कधी कारच्या व्हीलला हात लावला नाही.<br /><br />त्यामुळे आता मात्र ड्रायव्हींग शिकायला काही हरकत नव्हती. हो नाही करता करता एक दिवस पैसे भरुन टाकले आणि आमचा ड्रायव्हींगचा क्लास सुरु झाला. बिच्चारा ट्रेनर. अक्षरशः झेलत होता मला. माझ्याईतका मंद त्याला कधीच भेटला नसेल. आपला राग मोठया मुश्किलीने कंट्रोल करुन तो समजावायचा, अहो सर एव्हढा अर्जंट ब्रेक लावलात तर मागचा गाडीवाला येउन आपल्याला धडकणार नाही का. ट्रेनिंगचे पंधरा दिवस संपले. हळूहळू का होईना, ड्रायव्हींग हा प्रकार आवडायला लागला होता. आता गाडी विकत घ्यावी असं वाटू लागलं होतं. नाही म्हणायला युएसला असताना भारतात परत गेलो की एक सेकंड हँड अल्टो घ्यायची असं ठरवलं ही होतं. अधून मधून मारुतीची ट्रु व्हॅल्यू वेबसाईट पाहत होतो. परंतू भारतात आल्यावर मात्र तो विचार बारगळला होता.<br /><br />आता मात्र राहून राहून नवी कार घ्यावीशी वाटत होती. बाबांजवळ विषय काढला.<br />"अल्टो नको", बाबांनी स्पष्ट आणि नेमक्या शब्दात त्यांचं मत सांगितलं.<br />"का?"<br />"खुप छोटी आहे. बसल्यावर असं वाटतं की आपण जमिनीवरुन सरपटत चाललो आहोत."<br />"तुम्ही हे ज्या कारबद्दल बोलत आहात ती अल्टो नसेल. एट हंड्रेड असेल. अल्टो इतकीही छोटी नाही."<br />"पण नकोच."<br /><br />अल्टोचा ऑप्शन बाबांनी निकालात काढला. दुसरा ऑप्शन पुढे आला तो वॅगन आर. वेबसाईटवर जाऊन डीटेल्स काढले. मला आवडली. घरच्यांना फोटो दाखवले. <br />"ही टुरीस्ट कार वाटते रे."<br />मी कपाळावर हात मारुन घेतला. एव्हाना मी कार घेतोय ही बातमी माझ्या मित्रमंडळीत पसरली होती. मी वॅगन आरचा विचार करतोय आणि ऑन रोड कॉस्ट फोर प्लस आहे हे सांगताच माझ्या बर्‍याच मित्रांनी "देन व्हाय डोन्ट यू गो फॉर आय टेन?" असा प्रश्न मला केला होता.<br /><br />रस्त्यावर धावणार्‍या आय टेन पाहील्या आणि मी पाहता़क्षणीच त्या कारच्या प्रेमात पडलो. ऑन रोड पाचच्या आसपास जात होती. हरकत नव्हती. मी गाडी दिवाळीला हवीय म्हणून लगेच बुकिंग करुन टाकलं. ड्रायव्हींगचा क्लास लावणं ते गाडी बुक करणं हा जेमतेम महिन्याभराचा कालावधी होता. महिन्याभरात मी कार बुकसुद्धा केली होती. माझे डोळे भरुन आले. मन भुतकाळात गेलं...<br /><br /><span style="font-style:italic;">बारावी झाली. ईंजिनीयरींगला ऍडमिशन घेतलं. ज्यावर्षी मी ईंजिनीयरींगला ऍडमिशन घेतलं त्याच वर्षी ईंजिनीयरींगच्या फ्री सिटची फी चार हजारांवरून दहा हजारावर गेली. बाबांना धक्काच बसला. कारण बाबांनी वर्षाला चार हजार रुपये फी गृहीत धरून माझ्या ईंजिनीयरींगच्या खर्चाचा हिशोब केला होता. माझ्या सुदैवाने एक गोष्ट चांगली होती. ईंजिनीयरींग कॉलेज माझ्या घरापासून आठ किलोमीटर अंतरावर होतं त्यामुळे मी घरुन रोज येऊन जाऊन कॉलेज करू शकणार होतो. माझा बाहेर राह्यचा खायचा खर्च वाचणार होता. झालं. हो नाही करता माझं ईंजिनीयरींग सुरु झालं. पाठच्या भावांमध्ये फक्त एकेक वर्षाचं अंतर असल्यामुळे आता एक बारावीला होता तर छोटा अकरावीला. खर्चाची थोडीफार ओढाताण सुरू झाली होती.कॉलेज थोडंसं आडवाटेला होतं त्यामुळे अगदी हाताच्या बोटावर मोजण्याईतक्या कमी एस टी बसेस कॉलेजला जायच्या. घरी बाबांची एक जुनी सायकल होती. मी सोयीचे पडेल म्हणून सायकलने कॉलेजला ये जा करण्याचा निर्णय घेतला. जायचे आठ किलोमीटर आणि यायचे आठ किलोमीटर. सोळा किलोमीटर तर होतं. आणि तसं त्या सायकल वर मी एक वर्ष काढलं सुदधा.<br /><br />दुसरं वर्ष सुरु झालं. भावाची बारावी संपली होती. पठठयाने मेडिकलची एंट्रन्स एग्झाम सुदधा क्लियर केली.<br />"बाबा त्याच्या मेडिकलच्या फीचं काय करणार आहात तुम्ही?"<br />"बघूया. त्याची या वर्षीची फी भरण्याइतके पैसे आहेत माझ्याकडे जमा. या वर्षीची फी भरुया आपण त्याची. पुढच्या वर्षीपासूनची फी भरण्यासाठी आपण बॅंकेकडून शैक्षणिक कर्ज घेउया"<br />"बाबा, त्याने फीचं भागेल. मेडीकल कॉलेज दापोलीला आहे. त्याला हॉस्टेलला राहावं लागेल. त्याच्या खर्चाचं काय?"<br />"होईल काहीतरी. तू काळजी करू नकोस." बाबा माझ्या खांदयावर थोपटत मला धीर देत होते.मी मान वर करुन बाबांच्या चेह-याकडे पाहीलं. बाबांचे डोळे अश्रूने डबडबले होते.<br /><br />माझं सेकंड ईयर चालू होतं. भावाचं मेडीकल कॉलेज चालू झालं होतं. सर्वात छोटा भाऊ आता बारावीला होता. खर्चाचा ताण वाढला होता. गरीबी काय असते हे आता जाणवायला लागलं होतं. अशातच माझी सायकल आता रोज काहीबाही दुखणं काढू लागली होती. जुनीच सायकल ती. त्यात जवळ जवळ दिड वर्ष मी तिला रोज सोळा किलोमिटर दामटलेली. आज काय तर चेन तुटली. उदया काय तर पेडल तुटलं. असं रोज काहीतरी होऊ लागलं. राहून राहून वाटत होतं की नवी सायकल मिळाली तर. पण ते तितकं सोपं नव्हतं. नवी सायकल आणण्यासाठी पैसे कुठून येणार होते. नाही म्हणायला मी सायकलींच्या वेगवेगळ्या दुकांनांमध्ये मी मला हव्या तशा सायकलच्या किंमती काढल्या होत्या. साधारण सतराशे अठराशे पर्यंत चांगली सायकल मिळू शकत होती. पण एव्हढे पैसे आणणार कुठून. खुप विचित्र दिवस होते ते. माझे क्लासमेट ज्या दिवसांमध्ये चाळीस पन्नास हजारांच्या मोटार सायकल घेऊन कॉलेजला यायचे त्या दिवसांमध्ये मला सायकल घेण्यासाठी अठाराशे रुपये कुठून आणायचे किंवा तेव्हढे पैसे बाबांकडे कसे मागायचे हा प्रश्न मला पडला होता.<br /><br />शेवटी एक दिवस थोडं घाबरत घाबरतच मी बाबांसमोर विषय काढला.<br />"बाबा, हल्ली सायकल खुप काम काढते"<br />"चालवून घे ना राजा"<br />"नाही हो बाबा. मला खुप त्रास होतो. आठ किलोमीटरच्या अंतरामध्ये तिची चेन इतक्या पडते की विचारू नका. जरा टाईट करून घेतली सायकलवाल्याकडून की मग सायकल चालवताना खुप जोर लावावा लागतो. आणि मग दम लागतो मला"<br />"अरे पण नवी सायकल दोन हजाराच्या आत येणार नाही. तेव्हढी महाग सायकल नाही परवडणार आपल्याला"<br />"बाबा, बघा ना थोडं"<br />बाबांचा नाईलाज आहे हे मलाही कळत होतं पण त्या जुन्या सायकलमुळे रोजचं सोळा किलोमीटरचं सायकलिंग करताना मलाही खुप त्रास व्हायचा. शेवटी बाबांनी पाचशे पाचशे रुपये जमेल तसे देईन असं एका ओळखीच्या सायकलवाल्याला सांगितलं आणि मला नवी सायकल मिळाली....</span><br />-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------<br /><span style="font-style:italic;"><br />"ओ साबजी उठो. अगर सोनाही हैं तो घरपेही सो जाओ ना. यहापे क्या सोफापें एसीमें सोनेको आते हो क्या?" <br />मी डोळे चोळत उठलो. नाईट शिफ्टच्या सिक्युरीटीला सॉरी म्हटलं. त्याचंही बरोबर होतं. मी सीडॅ़कच्या जुहू, मुंबई सेंटरच्या पार्टटाईम डिप्लोमाला अ‍ॅडमिशन घेतलं होतं. विकडेजला ऑफीस. शनिवारी आणि रविवारी पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा ईन सॉफ्टवेअर टेक्नॉलॉजी या कोर्सचे थेअरी क्लासेस असायचे. जॉबला असणार्‍यांसाठी विकडेजना रात्री प्रॅक्टीससाठी लॅब्ज ओपन असायच्या. मीही दिवसा ऑफीसला जाऊन संध्याकाळी गोरेगांवला रुमवर न जाता सरळ अंध्रेरीला उतरून जुहूला सीडॅकला जात असे. बरेच वेळा उशीर झाला की नउ साडे नउनंतर बस मिळायची नाही. मग अंधार्‍या जुहू गल्लीतून घाबरत घाबरत तंगडतोड मी कॉलेजला जात असे. दिवस ईतके वाईट होते की माझ्याजवळ इंजिनीयरींगची डीग्री होती, प्रोग्रामर म्हणून नोकरी होती. पण पगार होता साडेतीन हजार. आणि या साडेतीन हजारात मला माझं मुंबईतलं राहणं, खाणं, प्रवास आणि माझी पीजीची फी हे सगळं भागवायचं होतं. परीस्थीती माझा अंत पाहत होती. पण माझ्या डोळ्यात आकाशात भरारी मारायची स्वप्नं होती. मला कुठल्याही परिस्थीतीत माघार घ्यायची नव्हती. त्यामुळे दिवसा ऑफीसला जायचं. संध्याकाळी ऑफीस सुटलं की सरळ जुहू गल्लीतून रात्री नऊ साडे नऊच्या सुमारास अर्धा तास चालत सीडॅकला जायचं. रात्रीचं जेवण परवडणारं नव्हतं, त्यामुळे कॉलेजसमोरच्या एका वडापावच्या गाडीवर दोन वडापाव किंवा भजीपाव असं जे काही मिळेल ते खायचं. साडे अकरा बारा पर्यंत सी, सी प्लस प्लस आणि जावाच्या कोडींगची प्रॅक्टीस करायची. आणि मग सिक्युरीटीची नजर चुकवून तिथेच सोफ्यावर पायाचं मुटकुळं करुन झोपायचं. सकाळी सहाला उठायचं, गोरेगांवला रुमवर जायचं, आंघोळ वगैरे उरकून लगेच वेस्टर्न रेल्वेने धक्के खात चर्चगेटला, ऑफीसला...</span><br /><br />सहा वर्ष झाली या सार्‍याला. माझ्या लाईफस्टाईलमध्ये ड्रास्टीक ट्रान्स्फॉर्मेशन झाले आहेत. सुखं, समृद्धी, पैसा सारं काही आहे. पण सोबत त्या वडापाव खाऊन काढलेल्या रात्रींच्या आठवणीही सोबत आहेत. आणि का कोण जाणे येणार्‍या सुखांच्या जोडीने त्या आठवणीही येतात. आणि येताना एकटयाच न येता डोळ्यात पाणीही घेऊन येतात...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-8267701563800155080?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-90720782562666118402011-10-18T21:00:00.001+05:302011-10-18T21:03:01.411+05:30का कोण जाणे, हरेषकाकांचे हात कात्री आणि कंगवा माझ्या डोक्यावर चालवत होते खरे परंतू काहीतरी गडबड आहे हे मात्र मला जाणवलं होतं. हरेषकाकांचं सलून हे माझं गेली सहा वर्ष केस कापण्याचं ठीकाण. अगदी इंजिनीयरींगच्या फायनल ईयरला असल्यापासून मी त्यांच्याकडे केस कापायला जात आहे. यात मी अमेरिकेला असताना दिड वर्षाचा जो खंड पडला तेव्हढाच. गेली दोन वर्ष पुण्यात राहूनही मी केस कापायला मात्र न चुकता गावी हरेषकाकांकडे जातो.<br /><br />"काका, काय झालं? काही प्रॉब्लेम आहे का?" मी न राहवून त्यांना विचारलं.<br /><br />"अरे छोटयाचा स्कॉलरशीपचा फॉर्म भरायचा आहे. हल्ली हे सगळे फॉर्म्स इंटरनेटवर भरावे लागतात. आपल्या गोरेगांवात आणि लोणेरेला बीएसएनएलची लाईन आहे. बरेच वेळा चालू नसते आणि चालू असलीच तर ती साईट ओपन होत नाही." <br /><br />काकांचा मोठा मुलगा रत्नागिरीला फिनोलेक्स कॉलेजला ईंजिनीयरींगला आहे. छोटा मुलगा बाटूला डीप्लोमाला आहे. त्याचा स्कॉलरशिपचा ऑनलाईन फॉर्म भरताना अडचणी येत होत्या. आणि फॉर्म भरायची शेवटची तारीख दोन दिवसांवर आल्याने काका हवालदिल झाले होते. जर वेळेत फॉर्म भरला नाही तर मुलाला स्कॉलरशीप मिळणार नाही या चिंतेने त्या बापाच्या चेहर्‍यावर भीती दाटली होती. बहुतेक स्कॉलरशीप नाही मिळाली तर मुलांच्या शिक्षणाचा खर्च कसा भागवायचा या विचारांनी ते काळजीत पडले होते.<br /><br />"या सरकारी वेबसाईटसचं असंच असतं. जरा रीक्वेस्ट वाढल्या की यांचे सर्वर आडवे होतात. लेकाचे लोड टेस्टींग करतच नाहीत. वेबसाईट बनवली, सर्व्हरवर टाकली की झालं यांचं काम" मी उंटावरून शेळ्या हाकल्या. काका चेहर्‍यावर भलं मोठं प्रश्नचिन्ह घेऊन पाहत होते. आपण पाजळलेलं ज्ञान काकांच्या कामाचं नाही हे माझ्या लगेच लक्षात आलं.<br /><br />"काका मी लॅपटॉप आणला आहे. आणि माझ्याकडे इंटरनेट कनेक्शनसुद्धा आहे. पण आमच्या गावात लाईट नाही. मी संध्याकाळी लॅपटॉप घेऊन येतो. तुम्ही तुमच्या मुलाला सलूनमध्ये बोलवा."<br /><br />संध्याकाळी त्यांच्या मुलाला बाजूला बसवून मी फॉर्म भरायला सुरुवात केली. फॉर्म बर्‍यापैकी भरुन झाला असतानाच लोड शेडींगमुळे इलेक्ट्रीसिटी गायब झाली. माझ्या लॅपटॉपची बॅटरी गेलेली असल्याने इलेक्ट्रीसिटी जाताच माझ्या लॅपटॉपनेही दम तोडला. आज बदलूया उदया बदलुया करत बॅटरी बदलण्यात चालढकल केल्याचा आज पहिल्यांदा पश्चाताप झाला. मी काकांना झाला प्रकार पुन्हा एकदा समजावला. काकांच्या चेहर्‍यावर पुन्हा एकदा भलं मोठं प्रश्नचिन्ह.<br /><br />"काका मी लॅपटॉप ठेऊन जातो. लाईट आली की तुम्ही मुलाला फॉर्म पुन्हा एकदा भरायला सांगा."<br />"त्याला जमेल का?"<br />"जमेल हो. डीप्लोमाला आहे तो. मी समजावतो त्याला कसं करायचं ते."<br />"अरे पण तुझा एव्हढा किमती लॅपटॉप कसा ठेऊन घेऊ? काही बिघडलं तर?"<br />"काही बिघडत नाही. आणि बिघडलंच तर दुरुस्ती करायला मी समर्थ आहे."<br /><br />काकांना हेही झेपलं नाही. <br /><br />"अहो काका, काही होत नाही. फक्त मोडतोड व्हायला नको. बाकी काही बिघाड झाला तर तो मी दुरुस्त करु शकेन. मी ऑफीसमध्ये हेच धंदे करत असतो."<br /><br />हे मात्र काकांना पटलं आणि त्यांनी लॅपटॉप ठेऊन घेतला.<br /><br />त्या दिवशी रात्री कधीतरी साडेदहा अकरा वाजता भावाकडे लॅपटॉप दिला. सकाळी भावाला विचारलं की त्याने फॉर्म भरला का तर त्याने माहिती नाही म्हणून खांदे उडवले. मी ही कामाच्या गडबडीत विसरुन गेलो.<br /><br />आणि आज काकांनी फोन केला. फॉर्म भरुन झाला होता. त्याची अ‍ॅक्नॉलेजमेंटही मिळाली. मी लॅपटॉप दिल्यामुळे खुप मोठया संकटातून आपण कसं वाचलो हे सांगून काका पुन्हा पुन्हा माझे आभार मानत होते.<br /><br />मलाही खुप बरं वाटलं. एरव्ही मी सिनेमे पाहण्यासाठी आणि सोशल नेटवर्किंग साईट्सवर चकाटया पिटण्यासाठी वापरत असलेला लॅपटॉप खर्‍या अर्थाने कुणाच्यातरी उपयोगी पडला होता.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-9072078256266611840?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-63580817091344188492011-07-19T18:37:00.003+05:302011-07-19T18:45:15.344+05:30मुक्ता, नावाप्रमाणेच मुक्त असलेली निवृत्ती, ज्ञानदेव आणि सोपानाची ही सर्वात धाकटी बहिण. वयाने धाकटी असली तरी मोठमोठयांचा नक्षा आपल्या ज्ञानाच्या अधिकारावर क्षणात उतरवून टाकणारी ती तेजस्वी मूर्ती होती. <br /><br />अश्विन शुद्ध प्रतिपदा शके १२०१ साली शुक्रवारी म्हणजेच इ. स. १२७९ ला जणू काही आदिशक्ती मुक्तेच्या रुपाने इंद्रायणीतिरी सिद्धबेटावर जन्माला आली. ज्ञानाने लखलख करणारी आकाशीची वीजच जणू चांदण्यांचा शीतल साज लेवून आपल्या ज्ञानी भावंडांना साथ देण्यासाठी भूतलावर अवतरली.<br /><br />निवृत्ती, ज्ञानदेव, सोपान आणि मुक्ता या चार भावंडांमध्ये मुक्ता सर्वात धाकटी. परंतू आळंदीच्या ब्राम्हणांच्या सांगण्यानूसार जेव्हा त्यांच्या आई बाबांनी त्रीवेणी संगमात देहत्याग केला, तेव्हापासून या असाधारण कुटुंबाचे गृहिणीपणाची जबाबदारी मुक्तेवर पडली. त्यामुळे खेळण्या बागडण्याच्या बालवयातच मुक्ताई प्रौढ गंभीर, सोशिक समंजस बनली. हळव्या निरागस वयात जीवनाच्या वास्तव सत्याकडे आणि कठोर स्वरूपाकडे निर्लीप्तपणे पाहण्याचे प्रगल्भ प्रौढत्व तिच्यात आले.<br /><br />मुक्तेने आपल्यापेक्षा मोठ्या भावंडांना मायेची पाखर दिली. वात्सल्याने सावरले व प्रसंगी जागरूक करण्यासाठी आत्मीयतेने फटकारले देखील. म्हणुनच तर पाठची बहीण असूनही जगावर रुसुन बसलेल्या आपल्या ज्ञानदादाला तिने अधिकारवाणीने समजावले. संत कोणाला म्हणावे, संताची वागणूक कशी असावी हे ज्ञानदादाचा मनावर बिंबवले. ही समजूत घालत असताना मुक्तेने उस्फुर्तपणे जे अभंग गायले तेच पुढे ताटीचे अभंग म्हणून प्रसिद्ध झाले. ताटीच्या अभंगात मुक्तेचे हळुवार, समंजस, प्रसंगावधानी, उच्च पातळीवरचे व्यक्तिमत्व साकार झाले आहे. त्यात मुक्तेने जी संतत्वाची लक्षणे सांगितली आहेत ती मूर्तिमंत तिच्या व्यक्तित्वात दिसून येतात.<br /><br />-- १ --<br />संत जेणें व्हावें । जग बोलणे साहावें ॥<br />तरीच अंगी थोरपण । जया नाही अभिमान ॥<br />थोरपण जेथे वसें । तेथे भूतदया असें ॥<br />रागें भरावे कवणाशी । आपण ब्रम्ह सर्वदेशी ॥<br />ऐशी समदृष्टी करा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- २ --<br />योगी पावन मनाचा । साही अपराध जनाचा ॥<br />विश्व रागें झाले वन्ही । संती सुखें व्हावें पाणी ॥<br />शब्द शस्त्रें झालें क्लेश । संती मानावा उपदेश ॥<br />विश्व पट ब्रह्म दोरा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- ३ --<br />सुखसागरी वास झाला | उंच नीच काय त्याला ॥<br />अहो आपण जैंसे व्हावें | देवें तैसेंचि करावें ॥<br />ऐसा नटनाटय खेळ | स्थिर नाही एकवेळ ॥<br />एकापासुनी अनेक झाले | त्यासी पाहिजे सांभाळिले ॥<br />शून्य साक्षित्वें समजावें | वेद ओंकाराच्या नावें ॥<br />एकें उंचपण केले | एक अभिमानें गेलें ॥<br />इतकें टाकुनी शांती धरा | ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- ४ --<br />वरी भगवा झाला नामें | अंतरीं वश्य केला कामें ॥<br />त्याला म्हणूं नये साधू | जगीं विटंबना बाधू ॥<br />आपआपणा शोधून घ्यावें | विवेक नांदे त्याच्या सवें ॥<br />आशा दंभ अवघें आवरा | ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- ५ --<br />संत तेचि जाणा जगीं । दया क्षमा ज्यांचे अंगी ॥<br />लोभ अहंता न ये मना । जगी विरक्त तोची जाणा ॥<br />इह परलोकीं सुखी । शुद्ध ज्ञान ज्यांचे मुखीं ॥<br />मिथ्या कल्पना मागें सारा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- ६ --<br />एक आपण साधू झाले । येर कोण वाया गेले? ॥<br />उठे विकार ब्रह्मी मूळ । अवघे मायेचें गबाळ ॥<br />माय समूळ नुरे जेव्हां । विश्व ब्रह्म होइल तेव्हां ॥<br />ऐसा उमज आदिअंतीं । मग सुखी व्हावे संती ॥<br />चिंता क्रोध मागे सारा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- ७ --<br />ब्रह्म जैसें तैशा परी । आम्हा वडील भूतें सारी ॥<br />अहो क्रोधें यावें कोठे । अवघे आपण निघोटे ॥<br />जीभ दातांनी चाविली । कोणें बत्तीशी तोडीली? ॥<br />मन मारुनी उन्मन करा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- ८ --<br />सुखसागर आपण व्हावें । जग बोधें निववावें ॥<br />बोधा करुं नये अंतर । साधू नाहिं आपपर ॥<br />जीव जीवासी पैं दयावा । मग करुं नये हेवा ॥<br />तरणोपाय चित्तीं धरा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- ९ --<br />सांडी कल्पना उपाधी । तीच साधूला समाधी ॥<br />वाद घालावा कवणाला । अवघा द्वैताचा हो घाला ॥<br />पुढे उमजेना काय । उडत्याचे खाली पाय ॥<br />एक मन चेष्टा करी । भूतें बापुंडी शेजारी ॥<br />अवघी ईश्वराची करणी । काय तेथें केलें कोणीं ॥<br />पुन्हा शुद्ध मार्ग धरा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- १० --<br />गिरीगव्हारे कशासाठीं । रागें पुरवीली पाठी ॥<br />ऐसा नसावा संन्यासी । परमार्थाचा जो कां द्वेषी ॥<br />घर बांधिलें डोंगरीं । विषया हिंडे दारोदारीं ॥<br />काय केला योगधर्म । नाही अंतरी निष्काम ॥<br />गंगाजळ ह्रदय करा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- ११ --<br />अहो क्रोधे यावें कोठें । अवघे आपण निघोटे ॥<br />ऐसें कळलें उत्तम । जन तेची जनार्दन ॥<br />ब्रीद बांधिलें चरणीं । नये दावितां करणीं ॥<br />वेळे क्रोधाचा उगवला । अवघा योग फोल झाला ॥<br />ऐशी थोर दृष्टी धरा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /> <br />-- १२ --<br />अवघी साधन हातवटी । मोलें मिळत नाही हाटीं ॥<br />शुद्ध ज्याचा भाव झाला । दुरी नाही देव त्याला ॥<br />कोणी कोणास शिकवावें । सार साधुनिया घ्यावें ॥<br />लडिवाळ मुक्ताबाई । जीव मुदल ठायीचे ठायीं ॥<br />तुम्ही तरुनी विश्व तारा । ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥<br /><br />ज्ञानियांच्या राजाची समजूत घालण्याच्या निमित्ताने ताटीच्या अभंगांमधून जगाला ईतका मोलाचा संदेश देणारी चिमुरडी मुक्ता तेव्हा जेमतेम नऊ दहा वर्षांची असेल.<br /><br />मुक्ता अतिशय स्पष्टवक्ती होती. एकदा ज्ञानदेवादी भावंडं पंढरपूरला गेली असताना तिथं त्यांना संत नामदेव भेटतात. त्यांना ज्ञानदेव नमस्कार करतात पण नामदेव त्याना नमस्कार करीत नाहीत. आपण ज्येष्ठ भक्त असल्यानं ज्ञानदेवांनी आपल्याला नमस्कार करणं योग्यच आहे, असं नामदेवाला वाटतं. ही गोष्ट मुक्ताईला रुचत नाही. ती नामदेवाला म्हणते -<br /><br />अखंड जयाला देवाचा शेजार । कां रे अहंकार नाही गेला?<br />मान अपमान वाढविसी हेवा। दिवस असतां दिवा हातीं घेसी।।<br />परब्रह्मसंगे नित्य तुझा खेळ। आंधळ्याचे डोहळे का बाट जाले?<br />कल्पतरुतळवटी इच्छिली ते गोष्टी। अद्यापि नरोटी राहिली कां?<br />घरी कामधेनू ताक मागूं जाये। ऐसा द्वाड आहे जगामाजी।।<br /><br />अशी नामदेवांची कानउघाडणी करुनच मुक्ताई थांबत नाही तर नामदेवांना भक्तीचं खरं मर्मच कळलं नाही, त्यासाठी योग्य गुरुपाशी जाऊन उपदेश आणि मार्गदर्शन घ्यायला हवं असा सल्लाही ती देते - <br /><br />झालासी हरिभक्त तरी आम्हा काय? आंतुली ती सोय न ठाउकी।<br />घेउनि टाळदिंडी हरिकथा करिसी। हरिदास म्हणविसी श्रेष्ठपणे।।<br />गुरुवीण तुज नव्हेचि गा मोक्ष। होशील मुमुक्षु साधक तूं।<br />तुझ रुप तुवां नाही ओळखिलें। अहंतेतें धरिले कासयासी?<br /><br />मुक्तेने केलेल्या या कानउघाडणीनंतर नामदेवरायांचा अहंकार निवला. त्यांनी विसोबारायांना आपला गुरु केले.<br /><br />जी गत भक्तराज नामदेवांची, तीच गत योगिराज चांगदेवांची. योगसामर्थ्याने चौदाशे वर्ष जगणार्‍या चांगदेवाचं कोरं पत्र पाहताच ती उद्गारली, "अरेरे... एव्हढी चौदाशे वर्ष जगूनही हा चांगदेव योगी कोरडाच राहीला.". याच कोर्‍या कागदावर ज्ञानदेवांनी पासष्ट ओव्या लिहून चांगदेवाला पाठविल्या. आणि या चौदाशे वर्ष म्हातार्‍या बाळाने चिमुरडया मुक्ताईला आपला गुरु केलं.<br /><br />मुक्तेने केलेल्या अभंगांची संख्या मोजकीच असली तरी तिची अभंगरचना अतिशय प्रासादिक आणि रसाळ आहे. तिच्या अभंगांच्या ओळीओळीतून, शब्दाशब्दांमधून तिचा अध्यात्मामधील अधिकार, तिचे योगसामर्थ्य, तिची प्रौढ आणि प्रगल्भ जाण, तिचा आत्मविश्वास जाणवतो.<br /><br />इ. स. १२९६ मध्ये ज्ञानदेव आणि सोपानांनी एकामागोमाग समाधी घेतल्यानंतर निवृत्तीनाथ आणि मुक्ताई व्याकुळ झाले. दोघेही तिर्थाटनास निघाले. उत्तर महाराष्ट्रात तापी नदीच्या तीरावर मेहून येथे ते आले असताना सोसाटयाचे वादळ आले. जोराची वीज कडाडली आणि निवृत्तीनाथांची सर्वात छोटी बहीण मुक्ताई गुप्त झाली. आदीशक्ती आपल्या मुळ स्वरुपात विलीन झाली.<br /><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/-sp9x7cJDY8Q/TiWChA1HiHI/AAAAAAAABR0/mP9diSvabBE/s1600/mukta.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 317px; height: 400px;" src="http://3.bp.blogspot.com/-sp9x7cJDY8Q/TiWChA1HiHI/AAAAAAAABR0/mP9diSvabBE/s400/mukta.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5631050412766759026" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-6358081709134418849?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-81080044259569447392010-08-04T19:36:00.001+05:302010-08-04T19:36:53.297+05:30जर तुझ्या जगात उलथापालथ होताना<br />कुणी तुझ्या हाकेला ओ दिलीच नाही,<br />तुला आधाराची नितांत गरज असताना<br />निसटत्या क्षणी मदत मिळालीच नाही,<br /><br />कातरवेळी दूर जाणा‍र्‍या वाटेकडे पाहूनही<br />मायेचा स्पर्श करणारं कुणी आलंच नाही,<br />नजरेमध्ये गगनभरारीचं स्वप्न असताना<br />तुझ्या पंखांना कुणी जर बळ दिलंच नाही,<br /><br />जर कधी झाकोळून गेलं निळं आभाळ सारं<br />तू भर दर्यात अन कधी बेईमान झालं वारं,<br />निरव एकाकी वाटेत तू अडखळत असताना<br />कुणीच नसेल बाजुला तुला आधार देणारं,<br /><br />माझ्या खांद्यावर विश्वासाने डोकं ठेव अन<br />तुझ्या आसवांना तू वाट मोकळी करुन दे<br />विसरुन जा जिवलगा सार्‍या जगाला अन<br />मनामध्ये नवी उमेद पुन्हा एकदा भरून घे<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-8108004425956944739?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-3113495044371894522010-05-24T19:39:00.000+05:302010-05-24T19:40:28.500+05:30गुढीपाडव्याचा दिवस होता. गुरुवार. नेमका आठवडयाच्या मध्ये आलेला. एक दिवसाच्या सुटटीचं काय करावं हा प्रश्नच होता. आता तुम्ही म्हणाल पुण्यातले थियेटर काय ओस पडलेत? घ्यायचं कुठल्या तरी पोरीला घ्यायचं आणि मस्त ई स्क्वेअरला जायचं. निदान सिटीप्राईडला तरी जायला काहीच हरकत नाही. हाय काय ना नाय काय. पण प्रॉब्लेम असा हाये की ना आपण पोरीबाळींच्या वाटेला जातो ना आपल्याला पिच्चर बगन्यात यिंटरेष्ट हाये. असो. गावी घरी जावं तर जायचे दिडशे आणि यायचे दिडशे असा तीनशे किलोमीटरचा प्रवास एका दिवसात करायला जीवावर येतं. दुसर्‍या दिवशी यायचं ठरवावं तर सकाळी लवकर उठायचा कंटाळा येतो. आळंदीला जाऊया असाही एक विचार मनात आला. ज्याअर्थी ऑफीसच्या दारावरुन पीएमपीएलच्या आळंदी बसेस जातात त्याअर्थी इथेच कुठेतरी पुण्याच्या आसपास असणार आळंदी. पण लगेच जाणवलं की आता भयानक ऊन लागेल दुपारच्या वेळी. ऊनाच्या भितीने लगेच झटकून टाकला तो विचार. मग शेवटी पुण्यातच भटकायचं ठरवलं. तसाही पुण्यात नविनच असल्यामुळे फ़क्त जे एम रोड, एफ़ सी रोड आणि सिंहगड रोड आणि कर्वे रोड असे तीन चारच रस्ते ओळखीचे. काय म्हणताय, जे एम आणि एफ़ सी बरे माहिती आहेत? नाही हो, तुम्हाला वाटतंय तसं काही नाही. हे दोन्ही रस्ते एकेरी वाहतूकवाले असल्यामुळे ऑफीस ते घर हा प्रवास या दोन रस्त्यांवरून त्यातल्या त्यात सुखाचा होतो. बास, ठरवलं. एफ़ सी रोडवरून संचेतीपर्यंत आपल्या पायाखालच्या वाटेने जायचं आणि तिथून मात्र समोर दिसेल त्या रस्त्यावर गाडी टाकायची.<br /><br />संचेतीवर आलो. डाव्या हाताचा रस्ता ऑफीसकडे जाणारा. ओळखीचा. म्हणून तो बाद. उजव्या दिशेला जात राहीलो. उजव्या हाताला रेल्वेची धडधड ऐकू येऊ लागली. म्हणजे पुणे स्टेशन आलं होतं तर. स्टेशन मागे टाकून पुढे जात राहीलो. एक तिठा आला. तिठा म्हणजे काय विचारताय? अहो जिथे तीन रस्ते एकमेकांना मिळतात त्या जागेला तिठा म्हणतात. तुमचं मराठीचं शब्दांचं ज्ञान खुपच तोकडं आहे बुवा. असो असो. "आज क्लासेस हा एक बिझनेस झाला आहे.परंतू बिझनेस करताना काही इथिक्स पाळायचे असतात" अशी वाक्यं असणारे "टॉपच्या" लेखकांचे लेख वाचले की होतं असं. तर आपण कुठे होतो. अहो असं काय करताय राव? तिठयावर होतो नाही का? तर माझ्या डाव्या हाताला जो रस्ता जात होता त्याच्यावर जे फलक होते त्यावर आळंदी, मुंबई असं लिहिलेलं होतं. मला ना आळंदीला जायचं होतं, ना मुंबईला. त्यामुळे तो रस्ता बाद. आता राहीला उजव्या हाताचा रस्ता. फलक वाचले. ती उडडाणपुलाची सुरुवात होती. सोलापूरला जाणार्‍या कुठल्यातरी महामार्गावर तो उडडाणपुल निघत असावा बहुतेक. किंवा आधी पुण्याच्याच कुठल्यातरी भागात जाऊन नंतर सोलापुरच्या दिशेने जाणारा रस्ता असावा तो. मी आपला उगाच नसते उपद्व्याप नकोत म्हणून उडडाण्पुलावर न जाता पुलाखालून जो छोटा रस्ता जात होता त्याच्यावरून मार्गक्रमणा करु लागलो. तो छोटा रस्ता ओकवूड की अशाच काहीशा नावाच्या एका झ्याकपाक सोसायटीच्या बाजुने घेऊन जाऊ लागला. थोडया वेळाने जरा मोठया रस्त्याला लागलो. फारसा विचार न करता गाडी उजवीकडे टाकली. आणि आश्चर्य. मी चक्क तिथेच आलो होतो. जिथे मी आळंदीला जायचं नाही म्हणून डावीकडे न जाता उजवीकडे वळलो होतो.<br /><br />गाडी रस्त्याच्या बाजूला घेतली. थोडा वेळ विचार करू लागलो. बास का राव? विचार काय तुम्हालाच करता येतो. काय योगायोग पाहा. आळंदीला जायचं नसताना मी पुन्हा आळंदीला जाणार्‍या वाटेवर आलो होतो. ही माऊलींचीच ईच्छा तर नाही. नव्हे माऊलींनीच तर मला रस्ता चुकवून पुन्हा आळंदीच्या वाटेवर तर आणलं नाही ना? अन स्वत:चंच हसायला आलं. हा एक निव्वळ योगायोग. या असल्या चमत्कारावर तर माझे माळकरी बाबाही विश्वास ठेवणार नाहीत. तर मी असा विचार करणे हा मुर्खपणाच. आता मात्र मी फारसा विचार न करता आळंदीच्या वाटेला लागलो. अकरा साडे अकराचा सुमार होता. उन लागायला सुरुवात झाली होती. आणि त्यात मी टी शर्ट घातला होता. म्हणजे तसं उनाचं काही वाटत नाही. ईंजिनीयरींगला असताना अगदी बारा बारा तास शेतात भातकापणी केलीय. पण हल्ली वेगळंच टेन्शन येतं. लोक खुप चौकस झालेत हल्ली. मुलाने प्रोफाईलमध्ये तर वर्ण गोरा असं लिहिलंय. पण हा तर चक्क सावळा आहे. आमच्या पिंकीला की नाही गोरा मुलगा हवा आहे. हे असले प्रकार होतात. म्हणून मी कातडी उन्हाने रापू नये खुप काळजी घेतो. मागे सिंहगडावर गेलो तेव्हा आख्खी ८० मिलीची सन क्रीमची टयुब एकदाच तोंडाला आणि हाताला फासली होती. <br /><br />आळंदीला आलो. पार्किंगमध्ये गाडी घातली. समोरुन एक माणूस पावतीपुस्तक नाचवत समोर आला. पाच रुपयांची पावती फाडली. गाडीची जबाबदारी आमच्यावर नाही असं त्या पावतीच्या खाली ठळक अक्षरात लिहिलं होतं. मग हे लेकाचे पाच रुपये कसले घेतात? जागा एक तर सरकारची असावी किंवा देवस्थानाची. पार्किंगची झाडलोट करायला पैसे लागतात म्हणावं तर जिकडे तिकडे कचरा अगदी भरभरून पडलेला. चालायचंच. मी इंद्रायणीच्या घाटावर आलो. हो. देवस्थानाच्या नदीला जर पायर्‍या बांधल्या असतिल तर त्याला घाट म्हणतात. नदीचं पाणी बर्‍यापैकी आटलेलं. काही ठीकाणी तर चक्क शेवाळ आलेलं. बाजुला कसलंसं कुंड. त्याची अवस्था तर अगदी भयानक. बेकार वास येत होता त्याच्या पाण्याचा. मी पटकन तिथून बाजुला झालो. बाया-बापे, पोरंसोरं त्या पाण्याने आंघोळ करत होते. काही गावाकडचे लोक तर काही शहरातले त्यातल्यात्यात सुशिक्षित वाटत होते. काही जण तर चक्क डिजिटल कॅमेर्‍याने फोटो काढत होते. हे फोटो ते नक्की ओरकुटवर टाकण्यासाठी काढत होते. हल्ली खुप फॅड आलंय या गोष्टींचं मध्यम वर्गामध्ये. विशेषत: आय टी वाल्यांमध्ये. देवस्थानाला पिकनिकसाठी जायचं आणि परत आल्यावर आख्ख्या हापिसाला मेल टाकायची अमुक तमुक प्रसाद ऍट माय डेस्क. दोन तीन दिवसांत ओरकुटवर फोटोही अपलोड करायचे. हेही चालायचंच. <br /><br />मला काही स्नान वगैरे करायचं नव्हतं. इंद्रायणीचं असलं म्हणून काय झालं, त्या तसल्या पाण्यानं आंघोळ करायची मी कल्पनासुद्धा करु शकत नव्हतो. उगाच आपले पाय पाण्यात बुचकाळले. आणि मंदिराच्या दिशेने चालू लागलो. (इथे खरं तर एक पाणचट कोटी करावीशी वाटतेय. पण नको. उगाच देवाधर्माच्या लेखामध्ये तसले उल्लेख नकोत.) एक आजोबा हातात गंधाचा डबा घेऊन माझ्या दिशेने आले. थांब बाळा असं म्हणून हातातल्या तारेचा आकडा त्या डब्यात बुडवून माझ्या कपाळाला गंध लावला. मीही त्या आजोबांना नमस्कार केला. खिशातून दोन चार रुपये काढून त्यांच्या हातावर टेकवेले. उगाचच लहानपणी भजनांमध्ये तारस्वरात म्हटलेल्या "विठोबा तुझा मला छंद, कपाळी केशरी गंध" या गजराची आठवण झाली. मंदिर जवळ आले होते. हार फुले, प्रसाद आणि धार्मिक पुस्तकांची दुकाने दोन्ही बाजुला दिसू लागली होती. प्रत्येक दुकानदार अक्षरश: खेकसत म्हणत होता, "या साहेब. इथे चपला काढा. पुढे मंदिर आहे." च्यायला. काय कटकट आहे. माझ्या चपलांचं काय करायचं ते माझं मी बघेन ना. आणि मंदिरात चपला नेऊ नयेत एव्हढी अक्कल मलाही आहे. ठेविन की कुठेतरी बाजुला, मंदिरात शिरण्याआधी. एकजण खुपच मागे लागला. शेवटी काढल्या चपला आणि ठेवल्या त्याच्या स्टॉलच्या खाली तर भाऊसाहेबांनी माझ्यासमोर हार-फुले, पेढे असं बरंच काही धरलं. लोकांनी देवाला वाहिलेल्या या गोष्टी मागच्या दाराने दुकानात येतात हे माहिती असल्यामुळे मी देवाला फुलं वगैरे वाहायच्या कधी भानगडीत पडत नाही. पण तो दुकानदार फारच मागे लागला. मग मीही फार नखरे न करता पहिलीच वेळ आहे म्हणून फक्त फुलं घेतली आणि चालू पडलो.<br /><br />देवळाच्या आवाराच्या मुख्य दरवाजातून प्रवेश केला आणि हादरलो. भली मोठी रांग होती दर्शनासाठी. अगदी क्षणभर ईथूनच नमस्कार करून माघारी फिरावं असा विचारही मनात चमकून गेला. पण तो विचार मनातून झटकून टाकला. रांगेच्या शेवटी जाऊन उभा राहीलो. पुढच्या एका आजोबांना विचारलं की दर्शन होण्यासाठी अंदाजे किती वेळ लागेल. "कमीत कमी अडीच तास" आजोबांनी अगदी निर्विकारपणे सांगितलं. "देवाचिये दारी, उभा क्षणभरी" म्हणणार्‍या ज्ञानदेवांच्या दाराशी अडीच तास उभं राहायचं या कल्पनेनेच मला कसंतरी होऊ लागलं. आता माझ्या मागे रांग वाढू लागली. मग मीही मनातले सगळे विचार झटकून ते वातावरण एंजॉय करू लागलो. नदीच्या घाटावर जसे सर्व प्रकारचे लोक म्हणजे गावातले, शहरातले लोक दिसले होते, तसेच इथेही होते. माझ्या थोडा पुढे एक माळकरी काका आणि आजोबा लोकांचा ग्रुप होता. ते हरीपाठाचे अभंग म्हणत होते. हरीपाठाचे अभंग माझ्याही आवडीचे. नामस्मरणाचे महत्व साध्यासोप्या शब्दांत सांगण्यासाठी ज्ञानदेवांनी हरीपाठाचे अभंग या नावाने एकुण अठठाविस अभंग लिहिले. लहानपणी शाळेतून आल्यावर गावच्या मारूतीच्या देवळात होणार्‍या हरीपाठाला मीही न चुकता जात असे. वारकरी लोकांमध्ये हरीपाठाचे अभंग म्हणण्याची एक विशिष्ट पद्धत आहे. जमलेल्या लोकांचे दोन ग्रुप करायचे. एका ग्रुपने एक ओळ म्हणायची. दुसर्‍याने त्याच्यापुढची. मग पहिल्या ग्रुपने त्याच्यापुढची. आताही तसंच होत होतं. मी त्या ग्रुपच्याही पुढे पाहीलं तर एक बायकांचा ग्रुप होता. काकू कॅटेगरीतल्या बायका हिरव्यागार सहावारी नेसलेल्या तर आजी कॅटेगरीतल्या बायका नऊवारी. कपाळावर भलामोठा गंधाचा टीळा ही काकू आणि आजींमधली कॉमन गोष्ट. त्याही काहीतरी म्हणत होत्या. माझ्या पुढयातले काका लोक अंमळ जोरातच हरीपाठ म्हणत असल्यामुळे मला त्या काकू ग्रुपचं बोलणं निटसं ऐकायला येत नव्हतं. जरा कान देऊन ऐकल्यावर कळलं की त्या "ज्ञानोबा माउली तुकाराम" असा गजर म्हणत आहेत.<br /><br />रांग आता बारीत शिरली होती. वरती सीसी टीव्ही कॅमेरे लावलेले दिसत होते. बरीच जळमटं साचली होती त्या कॅमेर्‍यांवर. बहूतेक कॅमेरे लावल्यानंतर पुन्हा काही त्यांच्याकडे कूणी पाहीलं नसावं. त्यामूळे ते कॅमेरे कुणी मॉनिटर करत असेल किंवा त्यांचं रेकॉर्डींग कुणी पाहत असेल याची किंचितही शक्यता नव्हती. या बारीचं वैशिष्ट्य म्हणजे लोकांना रांगेमध्ये अक्षरश: जखडून टाकलं जातं. जर कुणाला एकीला, दोनाला जायचं झालं तरी बारीतून बाहेर पडणं अवघड असतं. (आणि समजा बाहेर पडता आलं तरी जाणार कुठे हा प्रश्न आहेच. आपल्याकडे सार्वजनिक ठीकाणी स्वच्छतागृहांची बोंब असते.) पण मला खटकलं ते वेगळंच. या लोकांनी मारे जिकडे तिकडे लिहून ठेवलंय की शिस्त पाळा, रांग तोडू नका वगैरे वगैरे. देवाच्या दारी काही होऊ नये पण समजा दुर्दैवाने काही झालंच तर बारीतल्या लोकांना बाहेर कसं पडता येईल याबद्दल कुठेच काही सुचना नाहीत. किंबहूना बारीची रचनाच अशी असते की लोक बाहेर पडू शकत नाहीत. आळंदी काय किंवा ईतर कुठलेही देवस्थान, आपत्ती व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने खरंच काही करत असेल? विचार करण्यासारखा प्रश्न आहे हा.<br /><br />खुप मोठं प्रश्नचिन्ह मनात ठेऊन मी बारीतून पुढे सरकू लागलो. गाभार्‍याच्या दरवाजाशी पोहचलो. भयानक गर्दी होती. जेमतेम एक माणूस आत जाऊ शकेल एव्हढया छोट्या दरवाजातून एका वेळी तीन चार माणसं आत जाण्याचा प्रयत्न करत होती. कसाबसा आत घुसलो. समाधीवर माथा टेकवला. जेमतेम दोन सेकंद झाले असतील ईतक्यात बडव्याने अक्षरश: पुढे ढकललं मला. संताप झाला जीवाचा. *डव्या समाधी काय तुझ्या बापाच्या मालकीची आहे अशी सणसणीत शिवी मनातल्या मनात त्या बडव्याला घातली. कबुल आहे, खुप मोठी रांग असते, लोक समाधीवर माथा टेकवल्यानंतर माथा बराच वेळ उचलत नसतील. पण म्हणून काय ढकलायचं माणसाला? एखाद्याला दरवाजा वगैरे लागला म्हणजे? मंदिरातून बाहेर पडलो. समाधीकडे तोंड करून माफी मागितली. आणि अश्वत्थ पाराच्या बाजुला येऊन बसलो.<br /><br />थोरामोठयांनी गोष्ट म्हणून सांगितलेला, पुस्तकांमधून वाचलेला तो आठशे वर्षांपुर्वीचा ईतिहास नजरेसमोरून सरकू लागला. संसार सोडून संन्याशी झालेले विठ्ठलपंत. त्यांचं गुरुच्या आज्ञेवरून पुन्हा ग्रुहस्थाश्रम स्विकारणं. निवृती, ज्ञानदेव, सोपान आणि मुक्ता या चार मुलांचा जन्म. आळंदीच्या ब्रम्हवृंदानं विठठलपंताना समाज बहिष्कृत करणं. आणि शेवटी पापाचं प्रायश्चित्त म्हणुन ही चार लेकरं झोपेत असताना मात्यापित्यांचं इंद्रायणीच्या डोहात उडया घेणं. सारं विलक्षण. त्यानंतर स्वत:ला ज्ञानी म्हणवून घेणार्‍या ब्रम्हवॄंदानं या चार चिमुकल्यांचे केलेले हाल यांचं वर्णन तर अंगावर काटा आणणारं. नंतरचे त्यांचे चमत्कार तर आश्चर्याने तोंडात बोटं घालावीत असे. खरेच का निवृतींला अंधार्‍या रात्री ब्रम्हगिरीच्या निबिड रानात गहीनीनाथांनी गुरुपदेश केला असेल? खरेच का ज्ञानदेवाने रेडयामुखी वेद बोलविले असतिल, खरंच का त्याने वाघावर बसून आपल्या भेटीला येणार्‍या चांगदेवाच्या भेटीला जाण्यासाठी जड भिंत चालविली असेल? खरंच का त्याने प्रेतयात्रेमधील प्रेताला जिवंत करून आपल्या भावार्थदिपिकेचा लेखक बनवला असेल? ज्ञानदेव योगी होता. जिवंत समाधी घेऊ शकणारा योगी. आपल्या योगसामर्थ्याच्या जोरावर त्याने हे केलंही असेल. त्यामुळे कदाचित हे सारं खरं असेलही. कदाचित खरं नसेलही. कुठल्याही देवाच्या, संताच्या चरित्रात दंतकथा असतात, तशा कदाचित या गोष्टीही दंतकथा असतील. कदाचित या गोष्टी रुपकात्मक असतील.पण तरीही हे सारं खरं असो किंवा खोटं असो, त्यामूळे ज्ञानदेवाच्या संतपणाला कमीपणा येत नाही. <br /><br />ज्या वयात आजची विज्ञान युगातील मुलं बारावीच्या सीइटीला सत्त्याण्णव अठठयाण्णव टक्के मार्क आणण्यासाठी रात्रंदिवस घोकंपटटी करतात त्या वयात ज्ञानदेवाने भगवदगीतेवर भावार्थदिपिका नावाचा टीकात्मक ग्रंथ लिहिला. हा ग्रंथ जनसामान्यांमध्ये ज्ञानेश्वरी म्हणून प्रसिद्ध झाला. असे म्हणतात की ज्ञानेश्वरीच्या एकेका ओवीवर पिएचडी होऊ शकते. भावार्थदिपिकेच्या जोडीनेच अम्रूतानुभव, चांगदेव पासष्टी, हरीपाठाचे अभंग, आज वारकर्‍यांचं भजन ज्या अभंगाने सुरु होतं त्या "रुप पाहता लोचनी" या अभंगापासून "पैल तो गे काऊ कोकताहे" या बैरागी रागातल्या गीतापर्यंत सार्‍या साहित्यरचनेने अमृताते पैजा जिंकणार्‍या मराठीला समृद्ध करणारी ही कामगिरी त्याने वयाच्या अठराव्या वर्षाच्या आधीच केली. हा मात्र नक्कीच चमत्कार आहे. पुरावा असणारा चमत्कार. या वारकरी पंथाच्या संस्थापक असणार्‍या ज्ञानियांच्या राजाला आज आठशे वर्षानंतरही उभा महाराष्ट्र माउली म्हणून साद घालतो. हाही चमत्कार नाही काय? <br /><br />पारावर बसून बराच वेळ झाला होता. पोटात कावळे ओरडू लागले होते. समाधीकडे तोंड करून मी पुन्हा एकदा नमस्कार केला आणि देवळाच्या आवाराच्या बाहेर पडलो. आजुबाजुला त्यातल्या त्यात बरं हॉटेल पाहीलं आणि आत शिरलो. साधी थाळी मागवली. घशाला कोरड पडली होती म्हणून थंडाही मागवला. ईतक्यात एक आजोबा बाजूला येऊन उभे राहीले. पांढरं मळकं धोतर, पांढरा शर्ट. कपाळावर टीळा. "बाला बसू काय रं हितं" आजोबांच्या बोलण्यात केविलवाणेपणा होता. बहुतेक त्यांना पांढरपेशांचा हाडूत हुडूत करण्याचा अनुभव असावा. मी बसा म्हणताच आजोबा बसले. वेटर थंडा घेऊन आला. मी एक रिकामा ग्लास मागवला. आजोबांना थंडा देता यावा म्हणून. ईतक्यात एक आजीबाई माझ्या पुढयात येऊन बसल्या. अगदी पार म्हातार्‍या. साठीच्याही पुढे असाव्यात. बहुधा इथेच मागून खात असाव्यात असं कपडयांवरुन वाटत होतं. समोर त्या आजी बसलेल्या असताना केवळ त्या आजोबांना थंडा देणं प्रशस्त वाटेना. म्हणून अजून एक रिकामा ग्लास मागवला. तिन्ही ग्लास समसमान भरले. आजोबांनी हसर्‍या चेहर्‍याने माझ्याकडे पाहीलं आणि मी देऊ केलेला थंडयाचा ग्लास लगेच घेतला. आजी मात्र थंडा घ्यायला तयार होईनात. शेवटी हो नाही करत घेतला त्यांनी तो ग्लास घेतला. थंडा पिताना एक अनोखं समाधान आजींच्या चेहर्‍यावर दिसत होतं. थंडा पिऊन होताच आजींनी ग्लास खाली ठेवला आणि चक्क मला हात जोडले. त्या सुरकुतलेल्या चेहर्‍यावर समाधानाची, कृतज्ञतेची भावना दिसत होती. घोटभर थंडयाने समाधान पावणार्‍या त्या साठ पासष्ट वर्षांच्या आजींकडे पाहून मला आम्हा आय़टीवाल्या काल परवाच्या शाळकरी पोरांची कीव वाटली. वर्षाला काही लाखांमध्ये कमवणारे आम्ही आयटीवाले "सालं माझंच पॅकेज कसं बकवास आहे" हे गावभर सांगत फिरतो. एखाद्या छोटया वाडीचं पुर्ण महिन्याचं वाण सामान येईल ईतका पगार महिन्याकाठी घेउनही आम्ही समाधानी असे नसतोच. मग त्याची कारणे घराचे हप्ते, गाडय़ांचे हप्ते अशी काहीही असोत.<br /><br />जवळपास साडे तीन-चार वाजले होते. उन्हे खाली झाली होती. मंदिराच्या शिखराकडे पाहून मी पुन्हा एकदा ज्ञानियांच्या राजाला नमस्कार केला आणि परतीच्या वाटेला लागलो...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-311349504437189452?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-49073596569011271772010-03-02T22:27:00.006+05:302010-03-04T22:26:26.959+05:30दिनांक २६ फ़ेब्रुवारी.<br />जागतिक मराठी भाषा दिन.<br />एक "मराठी दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा" असा विषय असलेला विरोप उघडण्याची वाट पाहत मेलबॉक्समध्ये पडून होता.<br />पाठवणारा ओळखीचा होता. म्हणजे तशी ओळख नाही. तोही माझ्यासारखाच एक पुणेस्थित हौशी ब्लॉगर. कधीतरी त्याचं लेखन वाचतो. नेहमीच चांगलं असतं असं नाही, पण प्रामाणिकपणे लिहितो, त्यामुळे बरेच वेळा मनाला भावतं. <br /><br />विरोप उघडला. विरोपातही तेच. "मराठी दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा" ही एव्हढी एकच ओळ. विरोपाला कचर्‍याची पेटी दाखवण्याआधी उत्सुकता म्हणून "टु" मध्ये कोण कोण आहेत पाहीलं. मोजायला सुरुवात केली. दहा, वीस, तीस... बापरे, यादी संपायलाच तयार नाही. पठ्ठयाने एव्हढे सारे ईमेल आय डी कुठून मिळवले असतील हा प्रश्न डोकं खाऊ लागला. <br /><br />का कोण जाणे, पण हे असे एका ओळीचे शुभेच्छावाले विरोप किंवा चार ओळींचे ते र ला र आणि ट ला ट जोडलेले सणासुदीला पुढे ढकलले जाणारे लघूसंदेश (यसेमेस :प) डोक्यात जातात. अरे जर शुभेच्छाच दयायच्या आहेत तर करा फोन आणि बोला चार शब्द त्या व्यक्तीशी. ते नाही होणार. मी मला कुणाकडून तरी आलेला संदेश माझ्या नात्यातल्या, ओळखीतल्या, ऑफीसातल्या लोकांना पाठवला. माझ्या जबाबदारीतून सुटलो, अशी एकंदरीत भावना...<br /><br />असो. दुसर्‍या दिवशी त्याच विरोपाला "रीप्लाय टु ऑल" उत्तर. उत्तर देणारा बहुतेक "पहील्या" विरोपाच्या "टु" मधला असावा. विषय होता "मराठी खरोखरच डाऊनमार्केट आहे काय?". विरोपामध्ये फक्त दोन ओळी खरडलेल्या होत्या. त्या दोन ओळींच्या खाली एक वेबदुनियावरील मुळ लेखाकडे घेऊन जाणारा दुवा. आपल्या वेबदुनियावरील लेखाचं मार्केटींग करण्यासाठी साहेबांनी किती कल्पक मार्ग शोधला...<br /><br />"पहिल्या" विरोपाला अजून एक "रीप्लाय टु ऑल" उत्तर:<br />मित्रानो, मराठी दिनानिमित्त हार्दीक शुभेच्छा. प्रेषक: अ ब क. माझ्या ब्लॉगला भेट दया, अबक.ब्लॉगस्पॉट.कॉम<br />या शुभेच्छा आहेत की अ. ब. क. यांच्या ब्लॉगची जाहीरात? कहर म्हणजे या महाशयांनी चक्क होळीच्याही जाहीरातवजा शुभेच्छा देऊन टाकल्या. ते करण्यासाठी अ. ब. क. यांनी "पहील्या" विरोपाला "रीप्लाय टु ऑल" केले हे सुज्ञ वाचकांनी ओळखले असेलच.<br /><br />अशा सहा सात जणांनी या वाहत्या गंगेत हात धुऊन घेतले...<br /><br />अर्थात हे सगळं मी लिहिलं म्हणजे मी मराठीद्वेष्टा आहे असं नाही. मलाही मराठी असल्याचा, मराठी भाषेचा अभिमान आहे. पण हा सगळा प्रकार खटकला.कुणी एक अतिउत्साही ब्लॉगर ८० - ९० ईमेल आय डी कुठूनतरी मिळवतो काय, एका ओळीचा विरोप त्या सगळ्याना पाठवतो काय, आणि त्या विरोपाला सात आठ "रीप्लाय टु ऑल" उत्तर देतात काय. सारंच विचित्र. शेवटी एकाने बिचार्‍याने "रीप्लाय ऑल" थांबवा अशी विनंती केली. आशा होती की त्यानंतर तरी हा प्रकार थांबेल. पण काही फरक पडला नाही. अजून एका गरीब बापडयाने विनंती केली. पण हे माय मराठीचे सरदार काही आपले घोडे मागे फीरवायचे नाव घेईनात.<br /><br />आज मुळ विरोपास सात दिवस झाले. पण हा धागा काही शांत व्हायचं नाव घ्यायला तयार नाही. आज तर चक्क कहर झाला आहे. मराठीचा तथाकथित कैवार घेत सुरु झालेल्या या धाग्याला चक्क इंग्रजी उत्तर मिळालं आहे. "Dare to win" हा विरोपाचा विषय, आणि मुद्दाही तोच. जोडीला इंग्रजी लिखाण असलेली चार पाच चित्रे. विरोप पाठवणारा विरोपाच्या शेवटी आपल्या ब्लॉगचा दुवा द्यायला विसरलेला नाही हे सांगायची काही गरजच नाही.<br /><br />आणि पुन्हा आपल्या विरोपाचा पत्ता या धाग्यामध्ये असल्यामुळे हताश झालेल्या ब्लॉगर आणि वाचकांची पत्रे...<br /><br />माझी या धाग्याला उत्तर देणार्‍यांना कळकळीची विनंती आहे की, बाबांनो आपण सगळी माय मराठीची लेकरे आहोत. आपण सगळेच आपापल्या परीने जालावर मराठीत लेखन करून मराठीला "डाऊनमार्केट भाषा" म्हणणार्‍यांना सडेतोड उत्तर देत आहोत. पण तरीही, आपल्या ब्लॉगची माहीती लोकांपर्यंत पोहचवण्यासाठी तुम्ही जी पद्धत निवडली आहे ती चूकीची आहे. अनोळखी व्यक्तीस त्याच्या वैयक्तिक विरोप पत्त्यावर विरोप पाठवणे हे जाल शिष्टाचारातच (नेटीकेट्स) नव्हे तर कुठल्याच शिष्टाचारात बसत नाही. यातले बरेचसे विरोपाचे पत्ते हे त्या त्या व्यक्तीसाठी अतिमहत्वाचे असतील. नव्हे त्यांचे दैनंदीन व्यवहार ते या विरोप खात्यांमधून करत असतील. असं असताना, जर कामाच्या गडबडीत असताना त्यांना यासारख्या धाग्यांमधून विरोप येत राहील्यावर त्यांची काय अवस्था होत असेल याचा विचार करा आणि हा प्रकार थांबवा... निदान मायमराठीसाठी तरी...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-4907359656901127177?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-30108521033070206742010-02-26T21:42:00.002+05:302010-02-26T22:08:23.324+05:30<span style="font-style:italic;">आनंद या जीवनाचा, सुगंधापरी दरवळावा<br />पाव्यातला सूर जैसा, ओठातूनी ओघळावा</span><br /><br />काही आठवतंय का? <br />साधारण ९४ - ९५ च्या आसपास (किंवा त्याच्या थोडं आधी किंवा नंतर) डॉ. श्रीराम लागूंची "प्रतिकार" नावाची एक मराठी मालिका लागत असे, त्या मालिकेचं हे शिर्षकगीत. एक नितांत सुंदर आणि अर्थपुर्ण गीत. गीतात इतका गोडवा होता की इतक्या वर्षांनंतरही ते मनात घर करून राहीलं. संगणक अभियंता म्हणून काम करू लागल्यानंतर जेव्हा जेव्हा या गीताची आठवण झाली तेव्हा तेव्हा गुगलवर त्याच्या एमपी थ्री चा शोध घेतला, आणि प्रत्येक वेळी निराश होऊन गप्प बसलो. कारण... हे गीत जालावर कुठेच उपलब्ध नव्हतं.<br /><br />आज सहज म्हणून पुन्हा एकदा शोध घेतला. गुगलने दिलेल्या प्रत्येक दुव्यावर जाऊन पाहीलं. आणि एका दुव्यावर ही युटयूबवरील चित्रफीत सापडली. विक्रांत वाडे नावाच्या गायकाने एका मराठी वादयवृंदामध्ये गायलंय. अगदी मुळ गीताच्या तोडीचं नसलं तरीही खुप छान झालंय गाणं. विक्रांत, धन्यवाद मित्रा. इतक्या वर्षांचा शोध, गाणं मिळत नाही म्हणून मनात असलेली हुरहूर आज संपली...<br /><br /><object width="425" height="344"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/TZsesiw2gdE&hl=en_US&fs=1&"></param><param name="allowFullScreen" value="true"></param><param name="allowscriptaccess" value="always"></param><embed src="http://www.youtube.com/v/TZsesiw2gdE&hl=en_US&fs=1&" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="425" height="344"></embed></object><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-3010852103307020674?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-86001826279876436882010-02-05T23:57:00.001+05:302010-02-05T23:59:05.229+05:30<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_oyHy4tcnkBI/S2xjTuWh8CI/AAAAAAAABPQ/UmadxQ_Iubs/s1600-h/nishabd.jpg"><img style="cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 242px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_oyHy4tcnkBI/S2xjTuWh8CI/AAAAAAAABPQ/UmadxQ_Iubs/s400/nishabd.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5434828040840540194" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-8600182627987643688?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-34735204443386654842010-02-01T23:01:00.003+05:302010-02-01T23:25:09.274+05:30गेले दोन अडीच वर्षे वैशालीबद्दल आज लिहू, उदया लिहू असं चाललं होतं. पण लिहिणं मात्र राहून गेलं होतं. परवा वैशालीसाठी फेअरवेल दिल्यानंतर प्रत्येकाला काहीतरी बोलण्याचा आग्रह केला गेला. मलाही कुणीतरी विचारलं, तूही बोल. मी सुरुवातीला हो नाही करत फक्त दोन वाक्ये बोललो. म्हणजे बोलण्यासारखे काही नव्हतं असं नाही, पण का कोण जाणे आपली प्रोजेक्ट मॅनेजर म्हणून आज वैशालीचा शेवटचा दिवस या भावनेनं मन थोडं उदास झालं होतं. इतरांबरोबर तसं हसणं खिदळणं चालू होतं, पण "वैशाली आहे ना, ती सांभाळून घेईल" असा विश्वास असणारी वैशाली सोमवारपासून आमची प्रोजेक्ट मॅनेजर असणार नाही ही भावना मनात नकळत डोकावत होती.<br /><br />तीन वर्षांपुर्वी मी जेव्हा सध्याची कंपनी जॉईन केली तेव्हा मनाची अवस्था थोडीशी विचित्र होती. सोबत ईंजिनीयरींगची डीग्री आणि आय टी मधला जवळपास दिड वर्षाचा अनुभव असतानाही स्वत:बद्दल विश्वास असा वाटत नव्हता. त्याला कारणही तसंच होतं. या आधीच्या दिड वर्षात मी एकुण तीन नोकर्‍या केल्या होत्या. चार महिने, सात महिने आणि नऊ महिने असा त्या तीन नोकर्‍यांचा आणि "जवळपास" दिड वर्ष अनुभवाचा ताळेबंद होता. तिनही नोकर्‍यांमध्ये क्षमता, अपेक्षा आणि वास्तव यांची गल्लत झाली होती. अशा काहीशा विमनस्क मनस्थितीत मी सध्याची कंपनी जॉईन केली.<br /><br />कंपनीच्या मुंबई ऑफ़ीसमध्ये मी रुजू झालो. मला ज्या टीममध्ये टाकण्यात आलं, वैशाली त्या टीमची प्रोजेक्ट मॅनेजर. आणि आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे टीममधले सारे डेव्हलपर्स मुंबई आणि चेन्नई ऑफीसला आणि एकटी वैशाली फक्त पुणे ऑफीसला. अजबच वाटला तो प्रकार तेव्हा. पण फक्त दोनच दिवस टीमसोबत घालवले आणि कळून चुकलं की वैशालीच्या नावाचा टीममध्ये खुप दरारा आहे. त्यामुळे ती प्रत्यक्ष ऑफीसमध्ये नसतानाही कामं बर्‍यापैकी व्यवस्थित होत असत. पुढे थोडया दिवसांनी सत्याने, टीममधल्या एका सिनियर डेव्हलपरने तिला फोन केला आणि मला आणि माझ्याच सोबत जॉईन झालेल्या केलेल्या दुसर्‍या एका मुलाला, विक्रमला बोलायला सांगितले. जेमेतेम चार पाच मिनिटं बोलणं झालं तिच्याशी. प्रश्नही अगदी टीपिकल होते, एच आर इंटरव्ह्यू मध्ये विचारले जातात तसे. कुठल्या टेक्नॉलॉजीवर काम केलंय, एक्स्पीरीयन्स किती वगैरे. पण त्या चार पाच मिनिटात अक्षरश: घाम फुटला होता, काहीच कारण नसताना.<br /><br />थोडयाच दिवसांत विक्रमला प्रोजेक्ट मिळाला. मला मात्र रखडावं लागलं प्रोजेक्ट मिळण्यासाठी. (पुढे कंपनीत रुळल्यानंतर कळलं, मला प्रोजेक्ट मिळायला उशीर होण्यामागे माझा "दिड वर्षात तीन जॉब" हा पराक्रम कारणीभूत होता. कंपनीला भिती वाटत होती की न जाणो, हा मुलगा इथूनही लवकर गेला तर. तेव्हा वैशालीने रिस्क घेऊन मला प्रोजेक्ट दिला.) प्रोजेक्ट मिळाला खरा, पण सगळा आनंदी आनंद होता. दहा जणांची प्रोजेक्ट टीम. त्यातले नऊ जण अमेरिकेत, ऑनसाइटला. फक्त एक मुलगी मुंबई ऑफीसला. तिच्याकडून एखादी गोष्ट माहिती करून घेणं म्हणजे एखादया देवाला प्रसन्न करून घेण्याईतकंच कठीण काम. अगदी स्पष्टच बोलायचं तर त्या पोरीला काहीही विचारा, बिलकूल भीक घालायची नाही ती. एखादी गोष्ट तिला विचारायची म्हटलं तर अगदी "माय, दोन दिस झालं उपाशी हाय. काय भाकर तुकडा खायला दयाल तर देव तुमचं भलं करील" अशा स्टाईलमध्ये विनवण्या कराव्या लागत. आणि कहर म्हणजे ही मुलगीही ऑनसाईटला जाणार होती. त्यामुळे सगळाच फाल्गुन मास होता. हा सगळा प्रकार वैशालीच्या कानावर घातला. तिनंही हे सगळं टॅक्टफ़ुली कसं मॅनेज करायचं हे शिकवलं. वैशालीच्या युक्त्या अगदी बरोबर लागू व्हायच्या आणि मग मनातल्या मनात मी तिला सलामी देत असे.<br /><br />यथावकाश ती मुलगी ऑनसाईटला गेली. तिच्या जागी मी ऑफशोअर डेव्हलपर म्हणून काम करू लागलो. आणि दहा ऑनसाईटवाले आणि एक ऑफशोअरवाला असा नवा प्रकार सुरू झाला. काही दिवसांनी माझ्या हाताखाली एक ट्रेनी ईंजिनीयर मिळाला. पोरगा अगदी गुणी. त्यामुळे ऑनसाईटवाल्या दहा जणांपासून त्याला "हाईड" करण्याची नवी जबाबदारी अंगावर पडली. मोठी कंपनी, मोठा प्रोजेक्ट. कधी कधी चुका व्हायच्या. वैशालीचा ओरडा खावा लागायचा. कधी कधी तीच चुक पुन्हा व्हायची. "सतिश, एखादी चुक एकदा केली तर समजू शकते. तू त्याच त्याच चुका करतोस. कसं चालेल असं?" अशा स्पष्ट शब्दांत ऐकावं लागायचं. कधी कधी वाईट वाटायचं. पण तिचं बोलणं आपल्या, टीमच्या आणि प्रोजेक्टच्या भल्यासाठी आहे ही जाणिव मनात असायची. त्यामुळे तिच्या ओरडण्याचा राग असा कधी आला नाही. तो प्रोजेक्ट संपेपर्यंत सात आठ महिने निघून गेले. कामासंदर्भात बोलत असतानाच कधी कधी होणार्‍या अवांतर गप्पांमधून तिची "वैशाली" म्हणून ओळख होत गेली आणि तिच्याबद्दल वाटणार्‍या भीतीची जागा आदराने घेतली...<br /><br />कधी कधी एखादया शुक्रवारी वगैरे ती मुंबई ऑफीसला यायची, टीमला भेटायला. इतर दिवशी चौखुर उधळलेल्या घोडयासारखी वागणारी टीम त्या दिवशी मात्र अक्षरश: डोळ्याला झापडं लावून काम करायची. या गोष्टीचं हसू यायचं पण त्याबरोबरच वाईटही वाटायचं. एका चांगल्या व्यक्तीला ही मुलं चुकीचं समजतात हे कळायचं पण आपण त्यांचा गैरसमज दूर करू शकणार नाही याचीही जाणिव व्हायची. शक्य होईल तेव्हा मी टीममेट्सना सांगण्याचा प्रयत्न करत असे पण त्याचा फारसा उपयोग होत नसे. कधी कधी वैशाली मला टीमबद्दल फोनवरून विचारत असे. कधी कधी मी स्वत:हून सांगत असे. मग मुंबई ऑफीसची गोष्ट पुण्याला वैशालीला कशी कळली म्हणून आरडाओरडा होत असे. बरेच वेळा संशयाची सुई माझ्याकडे वळत असे. अर्थात मला काही फरक पडत नसे त्याने. एखादा टीम मेंबर काही चुक करत असेल किंवा गैर वागत असेल तर ते वैशालीला सांगण्यात मला कधीच वावगं वाटलं नाही. अगदी काही टीम मेंबर्सनी "वैशालीचा चमचा" असं विशेषण लावलं तरीही.<br /><br />मी आधीच्या प्रोजेक्टवर मन लाऊन केलेल्या कामाचा चांगला फायदा झाला. अगदी थोडयाच दिवसांत मला दुसरा प्रोजेक्ट मिळाला. "क्लायंट खडूस आहे. सांभाळून काम करा" अशी आगाऊ सुचनाही मिळाली. काम सुरु झालं. क्लायंट खरंच खडूस निघाला. "हे असंच का किंवा हे मी दाखवतोय असंच करा" असा प्रकार तो वरचेवर करू लागला. याला आपला हिसका दाखवायचाच असं मनाने ठरवलं आणि मग मीही त्याचं म्हणणं अगदी पद्धतशीर खोडून काढायला सुरुवात केली. एकदा तर साहेबांना असा जोरात धक्का दिला की "मला तुझी काम करण्याची पद्धत आवडली. तुला जे करायचं ते करत जा. फक्त ते काम पक्क करण्याच्या अगोदर मला एकदा दाखवत जा" अशी साहेबांनी सपशेल शरणागती पत्करली. हाही प्रोजेक्ट आता संपत आला. मी आता कंपनीत बर्‍यापैकी स्थिरावलो होतो. घर विकत घेण्याचा विचार करू लागलो होतो. पण मुंबईत राहायचं नव्हतं. त्यामुळे पुणे हा पर्याय निघाला. मागच्या वर्षभरात पुण्याला टीम झाली होती. त्यामुळे मला पुण्याला बदली मिळायला काहीच हरकत नव्हती. मी वैशालीशी विषय काढताच तिने "हा प्रोजेक्ट संपला की ये" असं सांगून टाकलं. पुण्याला बदली आणि घर घेण्याचा विचारांनी आयुष्यात एका नव्या वळणाला सुरुवात झाली होती...<br /><br />डीसेंबर २०००८ चा शेवटचा आठवडा. निखिल, माझा टीम मधला जिवलग मित्र ऑनसाईटला चालला होता. त्याच्या घरच्यांसोबत मीही गेलो विमानतळावर. साहेब मेन गेटमधून आत गेले अणि आतून कॉईन बॉक्सवरून फोन केला. <br />"अरे सतिश, थोडा प्रॉब्लेम आहे."<br />"काय झालं बाबा आता?"<br />"अरे मला एक फॉर्म भरायचा आहे. त्याच्यात एक पॉईंट आहे, "टाईप ऑफ व्हिजिट". बिझिनेस, टूर, एजुकेशनल, पर्सनल वगैरे ऑप्शन आहेत. पण कळत नाही काय उत्तर द्यायचं. तू वैशालीला फोन करून विचार ना जरा"<br />"निखिल वेडा झाला का तू? आता रात्रीचे दहा वाजलेत. एव्हढया उशिरा कसा फोन करणार तिला?"<br />"अरे विचार ना यार, प्लिज"<br />आता मात्र वैशालीला फोन करणं भाग होतं. मी घाबरतच तिला फोन केला. तिनेही लगेच उत्तर दिलं आणि पुढच्याच वाक्यात माझी विकेट काढली, "तू कशाला गेला आहे रे तिकडे? विमाने पाहायला का?" हे ऐकताच मी अगदी खळाळून हसलो. फोन करण्याआधी मनावर आलेलं दडपण गायब झालं होतं...<br /><br />यथावकाश मीही माझ्या पुढच्या प्रोजेक्टसाठी अमेरिकेला गेलो. तिथे रुळलो. काही दिवसांनी ऑफशोअरला माझ्या प्रोजेक्टमध्ये मला पाच सहा वर्षांनी सिनियर असणारी एक बंदी जॉईन झाली. कामाच्या गडबडीत मला तिच्या बरोबर कामासंदर्भात व्यवस्थित इंटरॅक्ट होता आलं नाही. तिचा गैरसमज झाला. आणि मला बरीच सिनियर असल्यामुळे तिने माझी खरडपट्टी काढणारा ईमेल वैशालीला सीसी मध्ये ठेऊन टाकला. चुक त्या नव्या बंदीची नव्हती आणि माझीही नव्हती. पण तरीही मी थोडासा दुखावला गेलो. वैशालीला मेल टाकला वस्तूस्थिती सांगणारा. तिने रीप्लाय केला, "आय हॅव फुल फेथ ईन यू. मी समजावते तिला". तिचं ते "आय हॅव फुल फेथ ईन यू" वाचलं आणि डोळ्यांच्या कडा ओल्या झाल्या.<br /><br />बघता बघता अमेरिकेत येऊन मला दिड वर्ष झालं होतं. परतीच्या वाटा आता खुणावू लागल्या होत्या. त्याचवेळी अमेरिकेत रीसेशन हा प्रकार जोरात होता. मी ज्यावेळी भारतात परत येण्याचा विषय काढला त्याचवेळी माझी पोझीशन ऑफशोअर होत आहे हे कळलं. देव पावला. मी अमेरिकेतूनच पुण्याच्या बदलीची रिक्वेस्ट टाकली. आणि भारतात आल्यानंतर अगदी आठवडयातच मी पुणे ऑफीसमधून काम करू लागलो...<br /><br />पुणे टीम सोबत वैशाली खुपच मोकळेपणाने वागते. ती बॉस आहे असं चुकूनसुद्धा जाणवत नाही. मग मुंबईवाले तिला का एव्हढे वचकून असतात हा विचार मनात यायला लागला. थोडा फार अंदाज येऊ लागला होता. वैशालीचं पुणे ऑफ़ीसमधून काम करणं हेच मुंबईवाल्यांच्या वचकून असण्यामागचं कारण होतं. रीमोट ऑफ़ीसमधून काम करत असल्यामुळे बरेचवेळा फक्त कामानिमित्त बोलणं होत असे. आणि मग कामानिमित्त ती जर कुणावर रागावली तर "वैशाली रागावते" असं सरसकट विधान केलं जात असे.<br /><br />पुणे ऑफीसमध्ये आल्यापासून बरेच वेळा तिच्यासोबत कॅंटीनला संध्याकाळी नाश्त्यासाठी जाणं होतं. खुप विषयांवर ती भरभरून बोलते. ती जेव्हा सानिकाच्या, तिच्या तीन वर्षांच्या मुलीच्या गमती जमती जेव्हा सांगायला सुरुवात करते तेव्हा ती तिच्यातील प्रोजेक्ट मॅनेजरला विसरून जाते. लाडक्या लेकीबद्दल किती बोलू अन किती नको असं तिला होऊन जातं. त्या "आईचं" बोलणं मग मीही कौतुकाने ऐकत राहतो...<br /><br />पंधरा एक दिवसांपूर्वी कळलं की वैशाली आमच्या टीम मधून मुव्ह होणार आहे, कुठली तरी दुसरी टीम तिला मिळाली आहे. तसा हा बदल चांगलाच आहे. गेले चार साडेचार वर्ष ती या टीमची ती प्रोजेक्ट मॅनेजर आहे. ऑफशोअरला सहा सात जणांसहीत सुरु झालेली टीम आज चाळीसवर गेली आहे. याचं बरंचसं श्रेय वैशालीचं. तिनं टीम सांभाळली, वाढवली. जणू काही या बदलाने तिला आता दुसरी छोटी टीम सांभाळायला मिळाली आहे...<br /><br />...सहज म्हणून कधी मागे वळून पाहतो. उलटून गेलेल्या भुतकाळाच्या पानांवर खुप काही दिसतं. तीन वर्षांपूर्वी जेव्हा ही कंपनी जॉईन केली तेव्हा मी एक गोंधळलेला, आत्मविश्वास नसलेला मुलगा होतो. आज कंपनीचा यू एस रीटर्न्ड सिनियर सॉफ्टवेअर ईंजिनीयर आहे. तेव्हा डोळ्यांत स्वप्नं होती पण त्या स्वप्नांना दिशा नव्हती. कारण दिशा देऊ शकेल असं आजूबाजूला कुणीच नव्हतं. ती पोकळी वैशालीने भरून काढली. कधी रागावत तर कधी समजावून सांगत तिने मनामध्ये आत्मविश्वास भरला, स्वप्नांना दिशा दिली. तिचं हे देणं मी कधीच चुकतं करू शकणार नाही...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-3473520444338665484?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com7tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-27416949771933810722010-01-16T00:15:00.002+05:302010-01-16T00:23:29.853+05:30गेल्या वर्षीच्या ख्रिसमसची गोष्ट. आमच्या क्लायंटच्या ऑफीसमध्ये खिसमसच्या दिवसांमध्ये "पॉटलक" साजरा केला जातो. हा पॉटलक म्हणजे आपल्या कृष्णाच्या गोपालकाल्याचं अमेरिकन रुप. प्रत्येकाने आपापल्या घरून शिदोरी आणायची आणि सगळ्यांनी मिळून खायची. तसाच काहिसा हा पॉटलक असतो. आमचे अमेरिकन सहाध्यायी तसेच घरदार वाल्या आमच्या भारतीय सहकार्‍यांनी आपापल्या घरून काही न काही बनवून आणलं होतं. अगदी आमच्यातल्याच हौशी "बॅचलर" स्वयंपाक्यांनीही चांगलं चुंगलं बनवून आणलं होतं. परंतू माझ्यासारखे जे आळशी नमूने होते त्यांनी बिलकूल तसदी न घेता शहाजोगपणे जवळच्याच एका भारतीय रेस्टॉरंटमधून खाणं उचललं होतं (आणि वर हे सगळं आम्ही घरी बनवलं असं बिनधास्त सांगून टाकलं होतं) खाणं सुरू झालं. आम्ही तीन चार "पोरकट" मित्र एका कोप‌र्‍यात उभे राहून खात होतो. कुणी अमेरिकन सहाध्यायी बाजुने हाय, हेलो करत गेला तर आम्हीही त्याला "हाऊ आर यू" असं वरचढ उत्तर देत होतो. <br /><br />खाणं झालं. एक खेळ सुरु झाला. प्रत्येकाने आपल्या घरच्या जेवणाबरोबरच काहीतरी भेटवस्तू आणायची असं ठरलेलं. त्या सगळ्या वस्तू एका कोपर्‍यात जमा केल्या होत्या. खेळ असा होता की प्रत्येकाला एक चिठ्ठी दिली होती. त्यावर एक नंबर होता. आपला नंबर आला की कोपर्‍यात जायचं, एक भेटवस्तू उचलायची. किंवा, आधी जर कुणाला काही चांगली भेटवस्तू मिळाली असेल तर ती त्याच्याकडे जाऊन मागायची. अशी एकदा उचललेली वस्तू दोनवेळा मागता येत होती. माझा नंबर आला. कोपर्‍यात काही चांगलं दिसेना म्हणून मी लोकांच्या हातातल्या वस्तूंवर नजर टाकायला सुरुवात केली. एका अमेरिकन सहकारीणीच्या हातात एक छान छोटंसं कॅलेंडर मला दिसलं. मी ते मागितलं. "नो. यु कान्ट गेट इट. इट्स ऑलरेडी टेकन ट्वाईस." समोरुन हसत हसत उत्तर आलं. मला मग एका मेणबत्ती स्टॅंडवर समाधान मानावं लागलं...<br /><br />दुसर्‍या दिवशी ऑफ़ीसला आलो. काम सुरू झालं. एक तासाभराने ती कालची अमेरिकन सहकारीणी माझ्या क्युबमध्ये आली. तसा वयाचा अंदाज लावता येत नव्हता. पण ती माझ्या आईच्या वयाची नक्कीच होती. (अमेरिकेत रीटायरमेंटचं असं ठराविक वय नसतं. जोपर्यंत हातपाय चालतायत तोपर्यंत लोकं काम करतात.) तिच्या हातात ते मी काल मागितलेलं कॅलेंडर होतं. <br />"हाय. आय ऍम बेटी. यू वॉंटेड धिस कॅलेंडर. राईट?"<br />मी हो म्हणायच्या आधीच तिने ते कॅलेंडर माझ्या हातात ठेवलं... <br /><br />आम्ही ऑफ़ीसमध्ये एकाच फ़्लोअरवर बसत असल्यामुळे आमच्या वरचेवर गप्पा होऊ लागल्या. ती तिच्या घराबद्दल, नवर्‍याबद्दल, बालपणाबद्दल अगदी भरभरून बोलायची. मीही अगदी आईशी गप्पा मारतोय इतक्या सहजतेने "इन अवर ईंडीया..." अशी सुरुवात करून अगदी रामायण महाभारतापासून आताची शिक्षण व्यवस्था अशा कुठल्याही विषयावर तिच्यासमोर बडबडत असे. गणपतीचे दिवस होते. मी तिला गणेशोत्सवाबद्दल बरंच काही सांगितलं. अगदी गणपतीला हत्तीचं तोंड कसं लागलं हेही सांगितलं आणि चांगलाच फसलो. माझं गणेश जन्माख्यान सांगून झाल्यानंतर तिने अगदी सहज प्रश्न विचारला.<br />"हाऊ लॉर्ड शिवा कॅन बी सो रुड? हाऊ ही कॅन किल अ किड?"<br />क्षण, दोन क्षण माझ्या नजरेसमोर काजवे चमकले. अक्षरश: बोलती बंद झाली. आता या प्रश्नाचं उत्तर काय देणार. मी आपलं उगाचच, "लॉर्ड शिवा इज गॉड ऑफ डीस्ट्रक्शन. सो ही कॅन डू दॅट" असं म्हणून वेळ मारून नेली.<br /><br />बेटीने यापूर्वी आमच्याच ऑफीसमध्ये भारतीय लोकांबरोबर काम केलं होतं. ते लोक अगदी तिला हिंदी चित्रपट पाहायला घेऊन जायचे. अमेरिकेतल्या चित्रपटगृहांमध्ये जेव्हा हिंदी चित्रपट दाखवला जातो, तेव्हा तो इंग्रजी उपशिर्षकासहीत दाखवला जातो. त्यामुळे अमेरिकनांनाही तो चित्रपट कळायला फारशी अडचण येत नाही. कुठल्यातरी दिड शहाण्याने तिला दोस्ताना हा चित्रपट दाखवला होता. त्यातल्या अभिषेक बच्चनचं वर्णन जेव्हा तिने "बिग स्टार्स सन" असं केलं तेव्हा मला हसू आवरेना. त्यानंतर तिने एकदा मला आऊटसोर्स्ड या चित्रपटाची डीव्हीडी पाहायला दिली. चित्रपटाच्या शेवटी दिला जाणारा संदेश सोडला तर बाकी चित्रपट निव्वळ अप्रतिम आहे. एका अमेरिकन कस्टमर केअर कंपनीचं काम एका भारतीय कंपनीला आउटसोर्स केलं जातं आणि भारतीय कंपनीच्या कर्मचार्‍यांना प्रशिक्षण देण्यासाठी त्या अमेरिकन कंपनीचा एक नोकर भारतात येतो आणि त्याला ज्या अडचणींना सामोरं जावं लागतं त्या अडचणींचं गमतीदार चित्रण म्हणजे हा चित्रपट. तिने स्लम डॉग मिलेनियर पाहील्यानंतर पहीला प्रश्न हा विचारला की, भारतात सगळीकडे असंच असतं का. मी तिला मग व्यवस्थित समजावलं. म्हटलं, आहे, जरुर आहे. अगदी चित्रपटात जे दाखवलं आहे त्यापैकी काही गोष्टी तशाच आहेत. पण म्हणून काही संपुर्ण भारतात हेच घडत असतं किंवा असंच आहे असं नाही.<br /><br />एकदा बेटीने तिच्या घरी बनवलेला निळसर रंगाचा केक आणला आम्हा मित्रांसाठी. आम्हाला तो खुप आवडला. आम्ही कुतुहल म्हणून हा केक निळा का असं सहज विचारलं. तर तिने ते सांगताना तो केक ब्ल्यू बेरीचा आहे एव्ह्ढ्यावरच न थांबता चक्क पुर्ण रेसिपी सांगून टाकली. त्यानंतर जेव्हा कधी ती केक बनवत असे तेव्हा तेव्हा ती आमच्यासाठी न विसरता केक आणत असे ऑफीसला. एकदा तर चक्क तिने आमच्यासाठी केक बनवला होता. हे सगळं ती अगदी आईच्या मायेने करायची त्यामुळे आम्हाला ती आमची क्लायंट आहे वगैरे कधीच वाटलं नाही. मायेला जातीपातीची, धर्माची आणि देशाची बंधनं नसतात हेच खरं.<br /><br />मला ईलेक्ट्रॉनिक्स वस्तूंचं खुप वेड आहे (आणि या गोष्टीशी माझ्या ईलेक्ट्रॉनिक्स ईंजिनीयरींगच्या डीग्रीचा काहीही संबंध नाही.) त्यामुळे मी कधीही कुठल्याही मॉलमध्ये गेलो की अगदी काही ना काही ईलेक्ट्रॉनिक वस्तू घेऊन येत असे. बरेच वेळा तर मी एकच वस्तू दोन दोन वेळा विकत घेत असे, स्पेअर असावी म्हणून. माझी ही अनावश्यक खरेदी बेटीच्या कानावर गेली. मग ती मला समजावू लागली. म्हणे मला पैसे जपून वापरायला हवेत. पुढे लग्न झाल्यावर संसार करताना मला पैशाची खुप गरज भासेल. मग मी तिला माझं लॉजिक समजावून सांगत असे. एखादी वस्तू मी जेव्हा इथे डॉलरमध्ये घेतो तेव्हा खुप कमी डॉलर मोजावे लागतात. पण हीच वस्तू मी जर भारतात घेतली तर खुप रुपये मोजावे लागतात. मी तरी असं समजतो की कमी डॉलर म्हणजे स्वस्त आणि जास्त रुपये म्हणजे महाग. आय जस्ट थिंक अबाउट फ़िगर ऑफ़ करंसी नॉट व्हॅल्यू ऑफ करंसी. मग ती अगदी खळखळून हसे आणि म्हणे, माय डीयर फ्रेंड यू आर जस्ट मॅड...<br /><br />बेटीला भारतीय संस्कृतीचं खुप आकर्षण, विशेषत: लग्नपद्धती. तिला जेव्हा कळलं की माझे आई बाबा माझ्यासाठी मुलगी पाहत आहेत, तेव्हा ती खुप खुश झाली. मला खुप काही विचारू लागली तर कधी समजावू लागली. अगदी मला कशी मुलगी हवी ईथपासून ते मला काही गोष्टींमध्ये तडजोड करावी लागेल ईथपर्यंत. मी भारतात सुट्टीवर आलो होतो तेव्हा कोल्हापूरला गेलो होतो. तिथला महालक्ष्मीचा एक फोटो सोबत नेला होता अमेरिकेला. तो मी तिला दिला होता, धिस इज गॉडेस ऑफ वेल्थ असं म्हणत. माझ्या वधू संशोधनाबद्दल माहिती झाल्यानंतर ती मला अधुनमधून सांगत राही, आय प्रे टू युवर गॉड टू गिव्ह यू अ नाईस गर्ल...<br /><br />... माझा भारतात परत येण्याचा दिवस जवळ येऊ लागला. आणि परत यायला आठवडा असताना आजारपणामुळे माझ्या आजोबांचे निधन झाले. त्यांचं बरं वाईट व्हायच्या आधी त्यांना एकदातरी भेटण्याची माझी ईच्छा अपूरी राहीली. बेटीला हे कळताच तिलाही वाईट वाटलं. कुणा जवळच्या नातेवाईकानं सांत्वन करावं असं तिनं समजावलं. मी कायमचा भारतात येणार म्हणून चक्क तीने मला व माझ्या मित्रांना तिच्या घरी नेलं. तिचं ऐसपैस घर लहान मुलाच्या उत्साहाने दाखवलं. जिम, तिचा नवरा पुर्वी स्वत:चं गॅरेज चालवत असे. पण आता वयोमानामुळे तो घरीच असतो. तो किती उत्कृष्ट स्वयंपाकी आहे हे सांगताना तिचा चेहरा अभिमानाने फुलून आला होता तेव्हा. आणि ते पाहून आम्हीही थक्क झालो होतो...<br /><br />आता भारतात येऊनही तीन महीने झाले मला. अगदी काल परवापर्यंत सेकंड शिफ्टमध्ये काम करताना तिच्याशी मेसेंजरवर बोलणं होत असे. सोमवार पासून जनरल शिफ्ट. त्यामुळे मेसेंजरवरचं का होईना प्रत्यक्ष बोलणं बंद होईल. ईमेलच्या माधमातून संपर्क चालू राहील पण त्यात तितकसं तथ्य नसेल. गोष्टी हाय, हेलो मध्ये संपून जातील...<br /><br />काहीही असो म्हणा, पुन्हा अमेरिकेला आणि तेही कॅलिफोर्नियाला केव्हा जाईन तेव्हा जाईन पण अमेरिकेतल्या माझ्या आईच्या वयाच्या माझ्या मैत्रिणीच्या आठवणी मात्र कायम सोबत असतील...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-2741694977193381072?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com5tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-80780365881604452262009-09-26T00:48:00.005+05:302009-09-26T02:17:32.889+05:30"मी येईपर्यंत राहतील ना. मला त्यांना त्यांच्या शेवटच्या क्षणांमध्ये भेटायचं आहे. त्यांच्याशी बोलायचं आहे." <br />"नाही सांगता येत रे. तुला परत यायला जरी फक्त पंधरा दिवस असले तरी बाबा तोपर्यंत राहतील असं सांगता येत नाही. कारण त्यांनी खाणं बिलकुल बंद केलं आहे. पातळ गोष्टी सुदधा खुपच कमी घेतात."<br /><br />आजोबांबद्दल बोलताना बाबांना भरून आलं होतं. <br />मी "त्यांचं आता वय झालं आहे. त्यामुळे आज ना उद्या हे होणारच. मात्र त्यांना काही हवं नको याची काळजी घ्या" असं बाबांना समजावत होतो. पण मलाही हुंदके आवरणे कठीण झालं होतं.<br /><br />साधारण आठवडयाभरापुर्वीची ही गोष्ट. आणि आज मित्राने "आजोबा आपल्यामध्ये नाहीत" अशी मेल टाकली होती. पुढच्या शुक्रवारी मी ईथून निघणार आहे. फक्त एका आठवडयाने माझी आणि आजोबांची चुकामुक झाली आहे. कायमची. मी त्यांना आता कधीच भेटू शकणार नाही...<br /><br />फेब्रुवारी मध्ये मी सुटटीला आलो होतो तेव्हा मी आजोबांना भेटलो. मुंबईला आत्याकडे राहायला गेले होते काही दिवसांसाठी. विक्रोळीच्या कन्नमवार नगरातल्या झोपडपट्टीत आत्याची रुम. नाक मुठीत धरून गेलो रूमवर. दहा बाय दहाची सुद्धा खोली नसावी. मध्यभागी आत्याच्या छोटीचा पाळणा. बाजुलाच एक छोटीशी कॉट. कॉटवर आजोबा बसलेले. डोक्याला टॉवेल गुंडाळलेला. अंगावर बहुतेक घोंगडी असावी.<br /><br />"मी म्हनलो व्हतो ना तुला माजा पॉरगा भायरगावावरना आला का उडया टाकीत मना भेटायला येल म्हनून. मना लोका म्हन्तात रामचंदर कमाल हाय तुजी. तुज्या ल्याकान पॉरांना शिकवलान, पॉरा पन डाक्टर ईंजिनेर झाली. आजपरत लोका डूबय (दूबई) आनी कोईटला (कुवेतला) जाईत व्हती. पन आक्क्या जिनगानीत (जिंदगानीत - जिंदगीत) कुनी आम्येरिकेला गेलाय आसा आयिकला न्हवता. पन तुजा नातू आम्येरिकेला ग्याला. जितलास रं जितलास." आजोबा आत्याला सांगत होते. मी त्यांचा सर्वात मोठा नातू. त्यांच्या मोठया मुलाइतकाच म्हणजे माझ्या बाबांइतकाच जवळचा. मला भावनांचा बांध आवरणं कठीण झालं. आणि आजोबांना कडकडून मिठी मारली. मी गदगदून रडत होतो. त्यांचे थरथरणारे हात माझ्या पाठीवरून फीरत होते...<br /><br />मी परत निघायच्या आधी मला भेटता यावं म्हणून ते गावी आले होते. निघायच्या दिवशी मी त्यांना आमच्या जुन्या घरी भेटायला गेलो. चार गोष्टी केल्या. का कोण जाणे पण मला राहून राहून वाटत होतं की ही त्यांची आणि माझी शेवटची भेट आहे. मी स्वताला आवरुन बोलत होतो. "येतो मी बाबांनो" असं म्हणून मी बाहेर पडलो. निघताना मागे वळून पाहण्याची हिंमत होत नव्हती. डोळे भरून आले होते. ओवरीत आलो. आणि अश्रूंना वाट मोकळी करून दिली...<br /><br />आताच्या गणपती पुजनाच्या दिवसाची गोष्ट. मी छोटया भावाला फोन केला. तो आमच्या जुन्या घरी, जिथे आमचा गणपती बसवला होता तिथे होता. दोन्ही चुलते, आत्या सगळ्यांशी बोलून घेतलं. बाजुला खुप गजबज चालू आहे हे कळत होतं. सार्‍यांशी बोलून झाल्यावर आजोबांना फोन दयायला सांगितलं. काही वेळ काहीच आवाज आला नाही. फक्त श्वास सोडल्याचा आणि घेतल्याचा आवाज येत होता. म्हणजे फोन आजोबांच्या हातात होता. थोडया वेळाने त्यांचा कापर्‍या स्वरातील आवाज कानावर पडला, "बाला ब्येस (ठीक) हायेस ना" आणि त्यांनी ढसाढसा रडायला सुरुवात केली. त्या भरल्या गोकुळातही त्यांना साता समुद्रापार असलेल्या थोरल्या नातवाची अनुपस्थिती जाणवत होती...<br /><br />हा त्यांचा फोटो, गणपतीची पुजा करताना काढलेला. किती शांत भावमुद्रा आहे चेहर्‍यावर...<br /><br /><img style="cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 300px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_oyHy4tcnkBI/Sr0ozACfnRI/AAAAAAAABOk/pKf_hFtAdi8/s400/Baba.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5385505586053881106" /><br /><br />काल संध्याकाळी सहा साडे सहाला आजोबांचं देहावसान झालं. आता भारतात रात्र असल्यामुळे त्यांचा देह घरीच आहे. उदया सकाळी अग्नी दिला जाईल. आत्मा केव्हाच निघून गेला आहे. अग्नी दिल्यानंतर पंचतत्वांनी बनलेला त्यांचा देहसुदधा पंचतत्वात विलीन होईल...<br /><br /><em>ज्ञानी असो की अज्ञान, गती एक आहे जाण<br />मृत्यूला न चुकवी कोणी, थोर असो अथवा सान</em><br /><br />या सत्याप्रमाणे आजोबा आमच्यातून निघून गेले असले तरी त्यांच्या आठवणी कायम आमच्या सोबत असतील...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-8078036588160445226?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-45780709684793734842009-09-22T09:38:00.004+05:302009-09-22T11:07:41.093+05:30तो अगदी तन्मयतेने बोलत होता. मीही त्याचं बोलणं एखादया शहाण्या श्रोत्यासारखं ऐकत होतो.<br /><br />"ते गाणं म्हणजे केवळ प्रेयसीने प्रियकराला घातलेली आर्त साद नाही. तो एका आईने आपल्या गर्भातल्या बाळाशी साधलेला संवाद आहे. भक्ताने शांत अशा गाभार्‍यामध्ये बसून केलेली देवाची आर्त विनवणी आहे. आता या सुरुवातीच्या ओळीच घे ना.<br /><br /><em>कभी शाम ढले तो मेरे दिलमें आजा ना<br />कभी चांद खिले तो मेरे दिलमें आजा ना<br />मगर आना ईस तरहसे के यहासे फीर ना जाना</em><br /><br />संध्याकाळची कातरवेळ असो वा अगदी चतुर्थीची रात्र असो, इवलीशी चंद्रकोर हळूहळू आकाशात वर येत असो, माझं मन अगदी व्याकुळ झालेलं असतं. तुझ्याशी एकरुप व्हावं, माझं मीपण तुझ्यात विरून जावं. ईतकं की मला माझ्या अस्तित्वाची जाणिव राहू नये. <br /><br />गर्भातल्या बाळाचे हुंकार किंवा त्याच्या हालचाली मातेला अगदी असेच आपलं अस्तित्व विसरायला लावतात. तू कधी श्रीधर कवीने लिहिलेलं हरीविजय किंवा या ओवीबद्ध हरीविजयाचं हरीविजय कथासार हे सुलभ मराठी रुपांतर वाचलं आहेस? देवकीच्या आठव्या बाळाच्या जन्माची वेळ जवळ आलेली असते. तो मथुरेतला तुरूंग, ज्यानं याधी सात बाळांचे मृत्यू पाहीलेले आहेत, तो हताश वसूदेव, ज्याला निदान हा आठवा तरी वाचावा या चिंतेने ग्रासलेलं आहे. आणि देवकी? ती मात्र या सार्‍यापासून अलिप्त आहे. ती त्या आठव्याशी एकरूप झालेली आहे. बाहेरच्या जगाचा, वास्तवाचा तिला विसर पडलेला आहे. पोटातल्या विधात्याच्या गर्भाचं तेज तिच्या चेहर्‍यावर पसरलेलं आहे. जणू "परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे" म्हणणारा योगीश्वर कृष्ण आपल्या जन्माआधीच आपल्या जन्मदात्रीच्या नजरेसमोर उभा राहीला आहे...<br /><br />आणि भक्ताचं देवाशी असलेलं नातं याहून वेगळं असतं का? त्याला तर संध्याकाळच काय पण तिन्ही काळ भगवंतच दिसत असतो. नव्हे, भगवंताहून वेगळे असे अस्तित्व त्याला नसतेच. आता ही नामदेवांच्या अभंगाचीच ओळ पाहा<br /><br /><em>तुझे ठायी माझे मन, माझे ठायी तुझा प्राण<br />नामा म्हणे अवघे, विठ्ठलची झाले</em><br /><br />भक्त परमेश्वराला सांगत असतो की मी तुझ्यापासून वेगळा नाहीच. मी म्हणजे तू आणि तू म्हणजे मी. माझं मीपण आता उरलेलंच नाही...<br /><br /><em>तू नही हैं मगर फीरभी तू साथ हैं, <br />बात हों कोईभी, तेरीही बात हैं <br />तूही मेरे अंदर हैं, तूही मेरे बाहर हैं<br />जबसे तुझको जाना हैं, मैने अपना माना हैं</em><br /><br />तसा तू रुढार्थाने ईथे नाहीस. पण तरीही तू माझ्या सोबत आहेस असंच मला वाटतं. माझ्या मनात काही विचार चालू असेल तर तुझाच आहे. मी जर कुणाशी काही बोलत असेल तर त्या बोलण्यामध्येही तूच डोकावत असतोस. माझ्या देहात, माझ्या देहाच्या बाहेर, सगळीकडे तूच आहेस.<br /><br />बाळाच्या जन्माची वेळ तशी लांब असते. पण बाळाच्या आईची नव्या पाहुण्याच्या स्वागतासाठी केव्ह्ढी लगबग चालू असते. जणू काही बाळ ईथे आहे असंच समजून ती त्याच्यासाठी अंगडी टोपडी शिवते. त्याच्यासाठी पाळण्याची शोधाशोध सुरू करते. भिंतीवर टांगलेल्या कॅलेंडरमधलं गोंडस बाळ जणू आपलंच बाळ आहे असं समजून त्याच्याशी हितगुज करते. ते चित्रातलं बाळ ही केवळ एक प्रतिमा असूनही आई त्याच्यामध्ये आपल्या बाळाला पाहते. येणार्‍या जाणार्‍या प्रत्येक नातलगाला कितवा महिना चालू आहे हे लाजून सांगते. "पोटात खुप त्रास देतो का गं" असं कुणी विचारताच मनोमनी सुखावते. तिच्या देहाच्या आतमध्ये तर तो असतोच पण तिच्या बाह्यशरीरावर सुद्धा त्याच्या अस्तित्वाच्या खुणा दिसत असतात. तो येणार आहे हे तिला ज्या पहिल्या ओकारीमुळे कळतं अगदी त्या क्षणापासून तिच्या जगण्याला एक वेगळाच अर्थ मिळालेला असतो. कधी तिला कळतं की तिचं बाळ ही तिची लेक असणार आहे. आपल्या या लेकीच्या पोटात असण्याने ती मोहरून जाते. आपल्या लेकीच्या स्वप्नांमध्ये हरवून जाते. <a href="http://www.mypopkorn.com/movies/girija-oak-is-pregnant-and-happy-about-it.html">ती रुसली आहे </a>अशी कल्पना करून तिची समजूत घालण्याचा प्रयत्न करते. <br /> <br /><em>सोनुले तानुले सानुले माझे, रुसशी किती गं बाई<br />का गं धरला ईतका अबोला, आहे मी तुझी आई</em><br /><br />भक्ताला भगवंत आपल्यापासून दूर आहे असं कधी वाटतंच नाही. त्याच्या दृष्टीने सार्‍या चराचराला तो व्यापून उरला आहे. पाना फुलांत, नदी नाल्यात सगळीकडे तोच आहे. <br /><br /><em>कांदा मुळा भाजी अवघी विठाबाई माझी<br />लसण मिरची कोथंबिरी अवघा झाला माझा हरि</em><br /><br />सुंदर ते ध्यान, उभे विटेवरी, कर कटावरी ठेऊनिया. पण ते सावळं सगुण रुप पाहण्यासाठी त्याला पंढरपूरला जावं असं वाटत नाही...<br /><br /><em>रात दिन की मेरी दिलकशी तुमसे हैं<br />जिंदगी की कसम, जिंदगी तुमसे हैं<br />तुमही मेरी ऑंखे हो सुनी तनहा राहोंमें<br />चाहे जितनी दुरी हों, तुम हों मेरी बाहोंमें</em><br /><br />माझ्या आयुष्याचा प्रत्येक क्षण तुझा आहे, नव्हे माझं आयुष्यच तुझं आहे. आयुष्याच्या या खडतर प्रवासात तुझी मला साथ आहे. तू माझ्यापासून कितीही दुर असलास तरी माझ्या कुशीत, मिठीत आहेस असंच वाटतं.<br /><br />बाळाच्या चाहूलीने आईची दुनियाच बदलून जाते. तिचा दिवस, तिची रात्र केवळ त्या चिमुकल्याच्या जाणिवेने उल्हासित होऊन जाते. आता तिचं आयुष्य हे त्याच्या आयुष्यापासून वेगळं नसतंच. कारण तिच्या जगण्याला आता एक नवं कारण मिळणार असतं. तो तिच्यापासून अजून जरी रुढार्थाने दुर असला तरी तो जणू तिच्या कुशीत खेळत असतो.<br /><br />आणि भक्ताला काय बरे वाटते? ते तुकोबांच्या शब्दातच बघ ना,<br /><br /><em>जेथे जातो तेथे तू माझा सांगाती <br />चालविसी हात धरुनिया<br />चालो वाटे आम्ही तुझाचि आधार <br />चालविसी भार सवे माझा</em> <br /><br />... शब्दांकडे पाहू नको, त्यांच्या अर्थाकडे पाहा. ते शब्द कुठून आले हे पाहू नको, त्यांनी तुला काय दिलं हे पाहा. आयुष्य कसं जगावं हे सांगण्यासाठी तुकारामांचे अभंग किंवा ज्ञानदेवांच्या ओव्या वाचायलाच हव्यात असं काही नाही. ते काम एखादं चित्रपटाचं गीतही करू शकतं. फक्त त्या गीताच्या शब्दांमध्ये तेव्हढी ताकद हवी.<br /><br />तो बोलत होता. मी त्याच्या चेहर्‍याकडे एकटक पाहत होतो. आज एका संगणक अभियंत्यामध्ये मी प्रवचनकार पाहीला होता...<br /><br />(लेखामध्ये उल्लेख केलेलं गाणं २००२ सालच्या लकी अली अभिनीत "सुर" या चित्रपटातील आहे.)<br /><br /><embed quality="high" pluginspage="http://www.macromedia.com/go/getflashplayer" type="application/x-shockwave-flash" bgcolor="#000" width="328" height="94" src="http://www.esnips.com//escentral/images/widgets/flash/esnips_player.swf" flashvars="theTheme=silver&amp;autoPlay=no&amp;theFile=http://www.esnips.com//nsdoc/4295b695-3c69-43fe-9395-bc02a3fa410c&amp;theName=Kabhi_Shaam_Dhale_Sur&amp;thePlayerURL=http://www.esnips.com//escentral/images/widgets/flash/mp3WidgetPlayer.swf"></embed><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-4578070968479373484?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-4647125634058464582009-09-18T10:31:00.002+05:302009-09-18T11:21:35.780+05:30"अरे मी तुला मघाशी फोन केला होता", फोन उचलताच बाबांनी सांगून टाकलं.<br />"नाही हो. मला काही रींग वगैरे नाही मिळाली. अगदी माझ्या मिस्ड कॉल्समध्येही नाही."<br />"अरे असं कसं होईल? मी फोन केला तेव्हा कुणी तरी बाई ईंग्रजीत बोलू लागली. नंतर तू सतिश गावडे असं म्हणालास. त्यानंतर टूउंउं असा आवाज आला. पुढे काहीच झालं नाही. म्हणून मी फोन ठेऊन दिला. आणि नंतर बघतोय तर काय बॅलंसमधून सहा रुपये कमी झाले होते."<br /><br />काय झालं असेल याचा मला अंदाज आला. हलकसंच हसून मी बाबांना सांगू लागलो. <br />"तुम्ही जे इंग्रजी बोलणं ऐकलंत तो रेकॉर्ड केलेला निरोप होता. त्याचा थोडक्यात अर्थ असा की मी काही कारणास्तव तुमचा फोन उचलू शकत नाही. म्हणून तुमचा निरोप ठेऊन दया. ते जे टूउंउं वाजलं ना त्यानंतर तुम्हाला निरोप बोलायचा असतो. या सगळ्या प्रकाराला व्हॉईसमेल म्हणतात. आणि त्याचे फोन करणाराला पैसे पडतात. तुम्ही निरोप ठेवण्यासाठीचा टूउंउं वाजल्यानंतरही बराच वेळ फोन चालू ठेवला असेल. म्हणून सहा रुपये कमी झाले तुमच्या बॅलंसमधून. खरं तर असा कुणी निरोप ठेवला की ज्याच्यासाठी निरोप ठेवला त्याला ते मिस्ड कॉलप्रमाणेच कळतं. पण माझ्या फोनमध्ये काहीतरी गडबड आहे त्यामुळे नाही कळलं मला."<br />"असं आहे होय. आता ते आम्हाला कुणी सांगितल्याशिवाय कसं कळणार. आणि त्यात पुन्हा ती सगळी बडबड इंग्रजीत", ईति बाबा.<br /><br />कधी कधी वाटतं की ही भाषेची समस्या आमच्या संपुर्ण खानदानात असावी.<br /><br />माझा छोटा डॉक्टर भाऊ शिक्षण संपवून मुंबईला हॉस्पिटलमध्ये जॉब करायला गेला. शिकाऊ डॉक्टर असल्यामुळे त्याला रात्रपाळीत काम करावं लागायचं. या प्रकाराला त्यांच्या भाषेत रेसिडेंशियल मेडिकल ऑफीसर किंवा थोडक्यात आर एम ओ म्हणतात. रात्री अनुभवी डॉक्टरांच्या अनुपस्थितीत हे आर एम ओ रोग्यांना सेवा देतात. असो. तर एकदा सहज म्हणून हॉस्पिटलमध्ये त्याला भेटायला गेलो. बंधूराज एका उत्तर भारतीय रुग्णाशी हिंदीत बोलत होते. हिंदी इतकं उच्च प्रतिचं की त्या रुग्णाला वाटावं आजार परवडला पण या डॉक्टरचं हिंदी बोलणं नको. आता हे उदाहरणच पाहा ना, "ये औशध कितनाबी कडू आसनेदो, तुमको घेना पडेगा. नही तो तुम बरे कैसे होवोगे" !!!<br /><br />माझं इंग्रजी तर विचारूच नका. अतिशय दिव्य प्रकार आहे तो. नाही म्हणजे शिक्षणाने इंजिनीयर असल्यामुळे, चार वर्ष आयटीत काढल्यामुळे तांत्रिक इंग्रजी त्यातल्या त्यात बरं आहे. पण कुणी इंग्रजीतून हवापाण्याच्या गोष्टी करू लागलं की मी मनातल्या मनात "गणा धाव रे, गणा पाव रे" असा बाल्या नाचाचा फेर धरू लागतो.<br /><br />साधारण दोन वर्षापूर्वी भारतात असतानाची गोष्ट. अमेरिकन वकिलातीत गेलो होतो व्हिसा इंटरव्ह्यूला. तो गोरा विचारत होता. मी कानात्त प्राण आणून तो काय म्हणतोय हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करत होतो. कुठे चालला आहेस, कशाला चालला आहेस असे प्रश्न विचारून झाल्यावर पठठयाने पुढचा प्रश्न विचारला, तिकडे किती दिवस राहणार आहेस. मी आपलं ठोकून दिलं की ते कंपनी ठरवेल. त्याचा पुढचा प्रश्न तयार. "व्हॉट ईज युअर गेस?" त्याचा "गेस" हा शब्द मला "गेस्ट" असा ऐकायला आला. आता माझा अमेरिकेत कामानिमित्त जाण्याचा आणि पाहुण्यांचा काय संबंध. मुळात "व्हॉट ईज युअर गेस्ट" या प्रश्नालाच काही अर्थ नव्हता. तेव्हढं ईंग्रजी मला नक्की येत होतं. पण तरीही मी त्या गेस्ट शब्दाभोवतीच घुटमळु लागलो. मी त्या प्रश्नकर्त्याला समजावण्याचा प्रयत्न करू लागलो की बाबा रे मी पाहुणा म्हणून नाही जात आहे. मी कामानिमित्त चाललो आहे. हाच प्रकार अजून दोनवेळा झाला. त्या साहेबाच्या चेहर्‍यावर आता त्रासिक भाव दिसायला लागले होते. वेळ तर सांभाळायला हवी होती. मी सरळ त्याला सांगून टाकलं, ""आय ऍम नॉट गेटींग व्हॉट यू आर सेयिंग. कॅन यू प्लिज फ़्रेम युअर क्वेश्चन सम अदर वे?". <br /><br />अगदी खळाळून हसला तो. आणि आमची प्रश्नोत्तरांची गाडी पुढे सरकली.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-464712563405846458?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com5tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-16685868203187894772009-09-03T12:08:00.003+05:302009-09-03T12:19:44.467+05:30<a href="http://kayvatelte.wordpress.com/">महेंद्र</a> काकांनी अनिकेतच्या <a href="http://manatale.wordpress.com/2009/09/02/">या</a> पोस्टला टाकलेली कॉमेंट वाचली आणि माझ्याही डोक्यात त्या कॉमेंटच्या अनुवादाचा मराठी भुंगा भुणभुण करू लागला. मीही एक आय टी मधला चंपू असल्यामुळे त्यातल्या त्यात हा प्रकार बर्‍यापैकी जमला आहे असं वाटतंय. पण तरीही जर अनुवाद भंगार वाटला तर ते कर्तृत्व आमचं, चांगला झाला असेल तर त्याचे श्रेय त्या अनामिक कवीला...<br /><br /><br /><em>चंपूची बायको खुपच हैराण झाली होती<br />नॉट हॅपनिंग जिंदगी वैराण झाली होती<br />चंपूच्या जीवाला कधी आराम नसायचा<br />ऑफीसात नुसता काम करत बसायचा<br /><br />चंपूचा बॉस होता अगदी पक्का शहाणा<br />दर प्रमोशनला तो शोधी नविन बहाणा<br />डेडलाईन पठठया कधी विसरला नाही<br />नऊपूर्वी चंपू घरी कधी अवतरला नाही<br /><br />चंपूलाही व्हायचंच होतं अगदी बेस्ट<br />त्यानंही मग कधी घेतली नाही रेस्ट<br />रात्रंदिन गुलामासारखा राबत राहीला<br />बढतीसाठी बॉसचे पाय दाबत राहीला<br /><br />असे दिवसामागून दिवस गेले वर्षे गेली<br />आणि चंपूची अवस्था फार वाईट झाली<br />चंपूला ना हल्ली काही आठवतच नाही<br />कधीकधी चुकून बायकोलाच म्हणतो ताई<br /><br />शेवटी एक दिवस चंपूला अक्कल आली<br />प्रमोशनची सारी मोहमाया सोडून दिली<br />बॉसला म्हणाला तू का रे सतावतो मला<br />बढतीचा लाडू दाखवून येडा बनवतो मला?<br /><br />प्रमोशन दे नाही तर ईथून निघून जाईन<br />इन्क्रीमेंट जरी दिलंस तरी तिथेच राहीन<br />बॉसही उस्ताद म्हणे तू कुणी मोठा नाही<br />तुझ्यासारख्या चंपूंना इथे काही तोटा नाही<br /><br />तुझ्यासारखे चंपू इथे पैशाला दहा मिळतात<br />करीयरच्या शर्यतीत ते उंदरासारखे पळतात<br />तू नाही दुसरा कुणीतरी इथे भेटेलंच रे मला<br />तुझ्यासारखाच दुसरा चंपू बनवेन मी त्याला</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-1668586820318789477?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com9tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-28635958933841066442009-08-30T07:57:00.018+05:302009-08-30T09:01:58.306+05:30...आणि बंडूची काव्यप्रतिभा उफाळून आलीच. त्याचं असं झालं की,बंडू जालावर आपल्या जालनिशीवर काहीबाही खरडत असतो. आपण खुप दर्जेदार मराठी लेखन करतो असा बंडूचा एक गोड गैरसमज आहे. असो बापडा. तर आपल्या या दर्जेदार लेखन करणार्‍या बंडूने त्याच्या जालनिशीच्या उजव्या बाजुला एक जालखासुपकरण बसवलं आहे. जालखासुपकरण हा शब्द बंडूचाच बरं. कारण बंडू कटटर मराठी. तसे बंडूचे बरेच मित्र त्याला म्हणतात की त्याला हिंदी आणि इंग्रजी व्यवस्थित येत नाही. आणि ते लोकांना कळू नये म्हणून तो उगाचच मला मराठीचा अभिमान आहे म्हणून मी हिंदी किंवा इंग्रजी टाळतो असं गावभर सांगत सुटतो. असो. विजेट हा शब्द इंग्रजी भाषेतला. मग बंडूने त्या शब्दाचं मराठीकरण केलं, जाल खास उपकरण अर्थात जालखासुपकरण. तर हे जालखासुपकरण बंडूच्या जालनिशीवर कुणी वाचन करायला आलं की त्याची लगेच नोंद करतं आणि तिथल्या तिथं दाखवतं सुदधा. आणि त्या नोंदी पाहील्या की बंडूची छाती अभिमानाने फुलून येते. कधी कधी बंडू त्या नोंदीवरून आपले वाचक कुठल्या कुठल्या संकेतस्थळांवरून येतात हे पाहतो. दोन दिवसांपूर्वी अशाच त्या नोंदी पाहताना बंडूला अगदी आश्चर्याचा धक्का बसला. कारण एक वाचक चक्क एका मराठी संकेतस्थळावरून आला होता...<br /><br />ते संकेतस्थळ तसं बंडूच्या ओळखीचं. कधी काळी बंडू या संकेतस्थळावर अगदी सक्रियपणे लेखन करायचा. अर्थात बरचसं लेखन "र ला र आणि ट ला ट" या काव्यप्रकारातलं. पण लिहायचा. पुढे बंडूने तिथे लिहिणं बंद केलं. तर या संकेतस्थळावर बंडूची एका काकांशी ओळख झाली होती. या काकांशी निगडीत बंडूची एक आठवण आहे. निगडीत म्हणजे पुण्याच्या निगडीत नाही हो. निगडीत म्हणजे संबंधित किंवा आजच्या मराठीत सांगायचं तर रीलेटेड. ही आठवण सांगत बसलो तर मुळ विषयापासून आपण दूर जाऊ पण आठवण खरंच सांगण्यासारखी आहे. झालं असं की गेल्यावर्षी फ्रीमॉंटला "भैरव ते भैरवी" हा शास्त्रीय संगितावर आधारीत कार्यक्रम झाला. काही वाचकांच्या माहितीसाठी, फ्रीमॉंट हे अमेरिकेच्या बे एरीयातील सॅन होजेसारखंच एक भारतीयांची मोठी वस्ती असणारं शहर. तर या शास्त्रीय संगिताच्या कार्यक्रमाला बंडू गेला. म्हणजे तसं बंडूला शास्त्रीय संगितातलं फार काही कळतं अशातला भाग नाही. खरं तर त्याला शास्त्रीय संगितातलं काहीच कळत नाही. मित्राने फारच आग्रह केला म्हणून गेला. कार्यक्रम तसा चांगला होता. विषेशत: एखादया रागातलं गीत (बंदीश म्हणतात म्हणे त्याला) सादर करण्यापुर्वीचं निवेदन. असो. कार्यक्रमाचं मध्यंतर झालं. बंडू पाय मोकळे करायला म्हणून सभागॄहातून बाहेर पडला. समोरून एक काका येताना दिसले. हे काका त्या संकेतस्थळावरच्या काकांसारखे दिसत होते. कारण बंडूने काकांच्या जालनिशीवर काकांचा फोटो पाहीला होता. फोटोमधला चेहरा समोरून येणार्‍या काकांच्या चेहर्‍याशी मिळताजुळता होता. काका सॅन होजेला राहतात हेही वाचलं होतं. सॅन होजे फ़्रीमॉंटपासून जेमतेम अर्ध्या तासाच्या अंतरावर. त्यामुळे हे तेच काका असणार म्हणून बंडू काकांना भेटायला गेला. पण बंडू काही बोलायच्या आधीच काका चालू झाले.<br /><br />"काय बाळा कसा वाटला आमचा मराठीतला शास्त्रिय संगिताचा कार्यक्रम"? काकांनी विचारलं.<br /><br />हे बंडूचं अजून एक दुखणं. बंडू सव्वीस वर्षाचा असूनही नुकताच शाळा सोडून ज्युनियर कॉलेजला जाणार्‍या पोरासारखा दिसतो. त्यामुळे कुणीही काका किंवा आजोबा त्याला "बाळा" म्हणून हाक मारतात.<br /><br />"छान आहे" बंडूने चेहर्‍यावर खोटं हसू आणत म्हटलं.<br /><br />आणि त्यानंतर काका जे चालू झाले ते ज्याचं नांव ते. काकांनी जुनं संगित आणि नविन संगित बदलून जुनी पिढी आणि नवी पिढी हा विषय सुरू केला होता. आता मात्र बंडूला सहन होईना. बंडूने "तुम्ही तेच काका का" हे विचारण्याचा आपला बेत रहीत केला. काका चालूच होते. आता मात्र काकांच्या तावडीतून सुटका करून घेणे भाग होते. आणि बंडू अचानक म्हणाला, "काका, मला जोराची लागली आहे. मी जातो". आणि बंडू चक्क तिकडून सटकला, आपल्या "मला जोराची लागली आहे" या वाक्याचा जुन्या पिढीतल्या काकांवर काय परीणाम होईल याची पर्वा न करता.<br /><br />असो. तर या संकेतस्थळावरच्या काकांना चांगली म्हणा अथवा वाईट म्हणा,एक सवय होती. हिंदी चित्रपट गीतांचं मराठी भाषांतर करण्याची. काका त्याला "किंचित अनुवाद" म्हणायचे. काकांच्या या किंचित अनुवाद शैलीपासून प्रेरणा घेतली आणि बंडूनेही एकदा असा किंचित अनुवाद करण्याचं ठरवलं. कारण र ला र आणि ट ला ट जोडून कविता किंवा चारोळी पाडणे हा बंडूच्या डाव्या हाताचा मळ. एका मित्राने तर एकदा चक्क म्हटलं सुद्धा की तुझ्याकडे काय चारोळी पाडण्याचा एखादा संगणकाचा प्रोग्राम आहे का. टाक शब्द, पाड चारोळी. इतकी बंडूची चारोळीवर पकड. इथे तर अनुवाद करायचा होता म्हणजे मुळ काव्यही तयार मिळणार. आपण काय करायचं तर फक्त शब्दांचं भाषांतर करायचं. झालं बंडूने गाणंही शोधलं. मिथून चक्रवर्ती अभिनीत दलाल या अगदी टुकार चित्रपटातील "ठेहरे हुए पानी में" हे अर्थपुर्ण गीत. बंडूने आपलं सारं कौशल्य पणाला लावून अनुवाद केला. तो अनुवाद त्या संकेतस्थळावर पोस्टसुदधा केला नको मारून खडा रे सख्या या नावाने. एकदा स्वत:च वाचून काढला. बंडूला कळून चुकलं की अनुवाद करणं हे आपलं काम नाही. बंडूला उपरती झाली. एखाद्या दारुडयाला दारू पिऊन ओकल्यानंतर जशी होते आणि मग तो दारू पिणं सोडून देतो तशी. त्यानंतर बंडूने चारोळी आणि कविता पाडणं बंद केलं ते कायमचं...<br /><br />आता जो वाचक बंडूच्या जालनिशीवर आला होता तो संकेतस्थळाच्या याच बंडूने अनुवाद केलेल्या कवितेच्या पानावरून. बंडूने तिथे टाकलेल्या आपल्या जालनिशीच्या दुव्यावरून. बंडू त्या संकेतस्थळावर गेला. आपलं जुनं लेखन वाचून काढलं. त्या चारोळ्या आणि कविता वाचून बंडू हळवा झाला. आणि पुन्हा एकदा अनुवाद करायचाच हे बंडूच्या मनाने घेतलं. अशातच दोन दिवसांपुर्वीच बंडूच्या एका अमेरिकन सहकारीणीने बंडूला डीडो नावाच्या एका इंग्रजी गायिकेचं <a href="http://www.youtube.com/watch?v=UrK3XszSzgc">पांढरं निशाण</a> हे गाणं ऐकवलं. तो शब्द सहकारीणी आहे बरं. चुकून तुम्ही तो सहचारीणी असा वाचलात आणि बंडूला ते कळलं तर तो सॅन फ़्रान्सिस्कोच्या आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर एखादया विमानाखाली जीव देईल. कारण एक गोरी मड्डम आपली सहचारीणी ही कल्पनासुदधा बंडूला सहन होणार नाही. असो. बंडूला ते गाणं चांगलं वाटलं. म्हणजे ते गाणं बंडूला कळलं अशातला भाग नाही, गाण्याचं संगित त्याला चांगलं वाटलं. संगित चांगलं वाटलं म्हणून गाण्याचे बोल जालावर शोधून काढले. आपल्याला इंग्रजी उपशिर्षकांशिवाय इंग्रजी चित्रपट आणि गाण्याचे बोल वाचल्याशिवाय इंग्रजी गाणी कळत नाहीत हे बंडू चारचौघात जरी कधी म्हणत नसला तरी खाजगीत कबूल करतो. तर झालं बंडूने हे पांढरं निशाण मराठीत अनुवादीत करण्याचं ठरवलं. सुरुवातही केली.<br /><br /><em>मला माहिती आहे की तुला वाटतंय<br />की मी आता तुझ्यावर प्रेम करायला नको<br />किंवा तुला तसं सांगायलाही नको<br />पण मी तुला जरी तसं सांगितलं नाही<br />तरी मला तसं वाटल्याशिवाय राहणार नाही.<br />यात काहीतरी तथ्य असायला नको?</em><br /><br />एकच कडवं, आणि बंडूला कळून चुकलं. पुढे लिहिण्यात काहीच अर्थ नव्हता. बंडूने पांढरं निशाण फडकावलं.<br /><br />...आज बंडूने कुमार सानूने गायलेलं यशवंत चित्रपटातील <a href="http://www.youtube.com/watch?v=NFEPq-5B48Y">तुम सामने बैठो</a> हे गाणं ऐकलं आणि पुन्हा एकदा बंडूच्या अनुवादाच्या विचारांनी उचल खाल्ली. आता काही झालं तरी माघार घ्यायची नाही. या मराठी साहीत्यामध्ये एका अजरामर अनुवादीत गीताची भर टाकायचीच अशी खुणगाठ बंडूने मनाशी बांधली. झालं व्हीएल्सी मध्ये गाणं चालू झालं.<br /><br /><em>तूम सामने बैठो, <br />मुझे प्यार करने दो<br />बेचैन हैं धडकन <br />इजहार करने दो</em><br /><br />बंडूने मनातल्या मनात शब्दांची जुळवाजुळव केली. बर्‍यापैकी जमत होती. प्रश्न फक्त त्या इजहारचा होता. म्हणजे "मला तुझ्यावरील प्रेमाची कबुली देऊ दे" हे खुपच निरस वाटत होतं. बंडूने मग इजहार शब्दाला बगल दिली. थोडी वेगळी शब्दरचना केली आणि पहिलं कडवं तर झकास जमलं.<br /><br /><em>अशीच समोर बसून राहा तू माझ्या<br />अन सखे तुझ्यावर प्रेम करु दे मला<br />थोडी हुरहूर आहे या मनात माझ्या<br />भावनांचे हे बंध आज सैलावू दे मला</em><br /><br />आता दुसरं कडवं.<br /><br /><em>मौसम हें वादोंका<br />यूं ना करो बहाना<br />लिखने दो इस दिलपें<br />दिलका नया फसाना</em><br /><br />हेही जमण्यासारखं होतं. पण इथेही शेवटच्या ओळीत घोळ होता. अगदी तो शब्द फसाना आहे की अफसाना इथपासून सुरुवात होती. आणि तो शब्द यापैकी काहीही असला तरी बंडूला फसाना आणि अफसाना या दोन्ही शब्दांचे अर्थ माहिती नव्हते. कदाचित फसाना म्हणजे फसवणं असं असावं. कारण मग त्या ओळीचा "माझ्या हृदयाने तुझ्या प्रेमात पडून मला फसवलं" असा काहीसा अर्थ होईल. पण जर तो शब्द अफसाना असा असेल तर पंचाईत आहे की. नाही म्हणायला बंडूला हिमेश रेशमियाचं "अफसाना बनाके भूल न जाना" हे गाणं माहिती होतं. पण तिथंही अफसानाची बोंब होती. त्यामुळे बंडू त्या ओळीचा "काहीतरी बनवून विसरून जाऊ नको" असा घ्यायचा. आणि हे काहीतरी काहीही असू शकतं. इथेही बंडूने मग ते फसाना किंवा अफसाना जे काही होतं त्याला फाटयावर मारलं आणि जमेल तसं कडवं पुर्ण केलं.<br /><br /><em>ऋतू आहे हा दिल्या घेतल्या शपथांचा<br />तू शोधू नको सखे उगी आता बहाणा<br />लिहू दे गं मला तू या हृदयावर आता<br />या हॄदयाचा हा नवा खेळ मला पुन्हा</em><br /><br />चला दोन कडवी तर बर्‍यापैकी जमली. आता तिसरं कडवं.<br /><br /><em>यादोंकी पन्नोंपें<br />मनकी किताबोंमें<br />मैने तुम्हे देखा<br />मेहबूब ख्वाबोंमें</em><br /><br />हे कडव तसं खुपच सोपं होतं. <em>आठवणींच्या पानावर, मनाच्या पुस्तकामध्ये, मी पाहीलं तुला, जिवलगा स्वप्नांमध्ये</em>. कित्ती सोप्पं. पण मग हे असंच लिहलं तर ते भारदस्त वाटत नाही. गाण्याला कसं वजन पाहीजे. काय करावं या विचारात बंडू गढला असताना त्याच्या डोक्यात मेणबत्ती पेटली. जर पुस्तकाची पानं आणि स्वप्न यासाठी काही रोमांचक विशेषणं वापरली तर अनुवादाला नक्कीच वजन येईल. पण आता पुस्तकाच्या पानांना काय विशेषण लावणार? नव्या कोर्‍या पानांवर म्हणायचं का? पण नको. नवी कोरी म्हणायला ती काय चौथीच्या बालभारतीच्या पुस्तकाची पाने आहेत? ही तर मनाच्या पुस्तकामधील आठवणींची पाने आहेत. विचार करून करून डोक्याचा भुसा व्हायची वेळ आली तरी बंडूला पुस्तकाच्या पानांसाठी रोमांचक विशेषण सापडेना. मग बंडूने जरा वेगळा विचार करायला सुरूवात केली. अंगावर रोमांच फुलतात म्हणजे काय होतं तर अंगावर कुणीतरी मोरपिस फिरवल्यासारखं वाटतं. मोरपीशी पानं. हो हो,मोरपीशी पानं. सापडला. सापडला. बंडू अगदी आईनस्टाईनप्रमाणे नाचू लागला. एव्हढा आनंद तर त्याला इंजिनीयरींगला असताना झेनर डायोड रीव्हर्स बायसमध्ये व्होल्टेज रेग्युलेटर म्हणून कसं काम करतो हे जेव्हा महत्प्रयासाने कळलं होतं तेव्हाही झाला नव्हता. आता "मोरपीशी पानांवर" साठी "स्वप्नांच्या हिंदोळ्यावर" हे यमक सुचणं हे बंडूसारख्या रटरट (र ला र ट ला ट) कवीसाठी काही विशेष नव्हतं.<br /><br /><em>माझ्या मनाच्या या पुस्तकामधल्या<br />आठवणींच्या त्या मोरपीशी पानांवर<br />पाहत असतो सखे नेहमी मी तुला<br />उंच जाणार्‍या स्वप्नांच्या ‍हिंदोळ्यावर </em><br /><br />सोपं सोपं म्हणताना या आधीच्या कडव्याने बंडूच्या नाकी नऊ आणले होते. पण जमलं होतं एकदाचं. बंडू पुढच्या ओळींकडे वळला.<br /><br /><em>चाहत का अब दिलबर <br />ईकरार करने दो<br />बेचैन हैं धडकन <br />इजहार करने दो</em><br /><br />मागच्या कडव्याचा मोरपीशी अनुभव लक्षात घेऊन या वेळी बंडू काही काव्याला वजन देण्याच्या भानगडीत पडला नाही. मुकाटयाने जे आहे ते मराठीत अनुवादित केलं.<br /><br /><em>तुझ्याबद्दलच्या या ओढीची जिवलगा<br />आता मनमोकळी कबुली देऊ दे मला<br />थोडी हुरहूर आहे या मनात माझ्या<br />भावनांचे हे बंध आज सैलावू दे मला</em><br /><br />पुढच्या ओळी सुंदर आहेत हे बंडूला जाणवलं होतं.<br /><br /><em>अब तो निगाहोंसें,हटती नही निगाहें<br />पेहलूमें आनेको, बेताबसी हैं बाहें<br />पलकोंकी गलीयोंमें मैं घर बसाऊंगा<br />नयनोंकी सागरमें मैं डुब जाऊंगा</em><br /><br />ओळी खुपच अर्थपुर्ण आणि हळूवार होत्या. क्षणभर बंडू आपण गाण्याचा अनुवाद करत आहोत हेच विसरुन गेला. कुणीतरी "ती" नजरेत उभी राहीली आणि बंडू स्वप्नांच्या हिंदोळ्यावर तिला पाहू लागला. मंत्रावल्यासारखा बंडू पुन्हा लिहू लागला. जणू काही सारी "कायनात" त्या रोमांचक ओळी लिहिण्यासाठी बंडूच्या पाठी आपलं सारं तेज घेऊन उभी राहीली. पण हा आवेग फार काळ टीकला नाही. तो पेहलू शब्द गोडधोड खात असताना मिठाचा खडा लागावा असा लागला होता. बंडूला पल्लू शब्द माहिती होता. पल्लू म्हणजे ओढणी या अर्थाची खात्री होती. कारण "दिवानोंने सब लुटा दिया, तुने जो पल्लू गिरा दिया" हे त्याचं आवडतं गाणं होतं. पण हे पेहलू प्रकरण बंडूच्या पल्ले पडत नव्हतं. पुन्हा एकदा बंडूने पेहलू या मुळ शब्दाला बगल दिली आणि दंड, मिठी यासारखे थोडेसे रुक्ष शब्द वापरुन काम चालवून घेतलं.<br /><br /><em>ढळे ना नजर माझी तुझ्या नजरेतून आता<br />तुझ्या मिठीसाठी झाले दंड अनावर आता<br />पापण्यांच्या गल्लीत मी घर बांधेन आता<br />नयनांच्या सागरात बुडून जाईन मी आता</em><br /><br />आता शेवटचं कडवं. नाही म्हटलं तरी बंडू आता जरा वैतागला होता. कारण वरचं कडवं म्हणावं असं जमलं नव्हतं. तो पुढचं कडवं ऐकू लागला.<br /><br /><em>दो चार पल यूंही<br />दिदार करने दो<br />बेचैन हैं धडकन <br />इजहार करने दो</em><br /><br />इथेही बंडूने फारसा त्रास घेतला नाही. शब्दांचा त्याला माहिती असलेला सरळ साधा अर्थ घेऊन अनुवाद पुर्ण केला.<br /><br /><em>क्षण, दोन क्षण इथे असेच सखे <br />आता तुझ्याकडे एकटक पाहू दे मला<br />थोडी हुरहूर आहे या मनात माझ्या<br />भावनांचे हे बंध आज सैलावू दे मला</em><br /><br />आता बंडू हा अनुवाद कुठे पोस्ट करायचा याचा विचार करतोय...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-2863595893384106644?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com7tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-19967216080374429712009-08-18T07:39:00.006+05:302009-08-18T07:55:53.392+05:30बोमरीलू. <br />२००६ साली आलेला एक नितांत सुंदर तेलुगू चित्रपट. <br />चित्रपट तसा भाषेच्या पलिकडचा आहे. चित्रपटाचे संवाद तेलुगू भाषेत आहेत म्हणून तेलुगू चित्रपट म्हणायचं.<br /><br />बाळ जन्माला येतं अन बाळाच्या आईबाबांचा आनंद गगनात मावेनासा होतो. जे जे उत्तम ते ते आपल्या बाळाला मिळावं बाबा धडपडू लागतात. दिवसरात्र मेहनत करुन बाळाला सगळ्या सुखसोयी कशा मिळतील हे पाहतात. बाळाची आई बाळाच्या पित्याची धडपड पाहते. आपल्या परीने बाळावर संस्कार करुन हातभार लावते. पण कधी कधी हे सगळं करत असताना ज्या बाळासाठी हे केलं जातंय त्या बाळाला हे सगळं आवडतंय का याचा विचार बाबा करत नाहीत. मी जे करतोय ते माझ्या बाळाच्या भल्यासाठीच आहे. आणि त्यालाही ते आवडतं असं बाबा गृहीत धरतात. बाळ मोठं होऊ लागतं. त्याला बाबा त्यांचे विचार, त्यांच्या आवडीनिवडी आपल्यावर लादतात असं वाटायला लागतं. पण बाबांना दुखवायचं नाही म्हणून तो काहीच बोलत नाही. बाप लेकात संवाद असा कधी घडतच नाही. एक अदृष्य भिंत निर्माण होते बाप लेकामध्ये. आईला हे सारं जाणवत असतं पण तीही अगतिक असते. घरासाठी राब राब राबणार्‍या नवर्‍याला दुखवायचं कसं हा प्रश्न त्या माउलीला पडलेला असतो. मुलगा लग्नाच्या वयाचा होतो तरीही बाबा त्याला लहानच समजतात आणि एक दिवस मुलाच्या भावनांचा उद्रेक होतो...<br /><br />हीच बोमरीलूची मध्यवर्ती संकल्पना. त्याला जोड एका हळूवार प्रेमकहाणीची. कर्णमधूर संगीत. संपुर्ण चित्रपटात एकच मारधाडीचा प्रसंग. कॉलेजच्या मुलांमधली मारधाड. तीही खर्‍या अर्थाने कथेची गरज म्हणून. भडक नृत्ये, पाणचट संवाद आणि अश्लिल दृष्ये या चित्रपटात नावालासुदधा नाहीत. <br /><br />प्रत्येक बापाने आपल्या पोराबाळांसोबत पाहावा असा चित्रपट. बाप असलेल्या किंवा बाप होऊ पाहणार्‍या प्रत्येकाने बाळाला कसं वाढवावं किंवा कसं वाढवू नये हे समजून घेण्यासाठी पाहावा असा चित्रपट. <br />मोरपिशी दिवसांमध्ये, तो जर "तीची" स्वप्नं पाहत असेल किंवा ती जर "त्याची" स्वप्नं पाहत असेल तर त्याने किंवा तिने आवर्जून पाहावा असा चित्रपट. जेव्हा तुम्ही त्याला "मी तुझ्यावर प्रेम करते" असं म्हणता, तेव्हा त्याला "तुझ्यावर" मध्ये त्याचं सारं घर अपेक्षित असतं. जेव्हा तुम्ही तिला "मी तुझ्यावर प्रेम करतो" असं म्हणता, तेव्हा तिची अपेक्षा असते की तुम्ही तिला तिच्या घरासहीत समजून घ्यावं, आपलं मानावं. ज्या घरामध्ये ती लहानाची मोठी झाली, ज्या घराने तिला तळहातावरच्या फोडासारखं जपलं, तिला तिच्या पायावर उभं केलं, त्या घराला केवळ तो तिच्या आयुष्यात आला म्हणून ती दुय्यम प्राधान्य नाही देऊ शकत. या गोष्टींची जाणिव व्हावी म्हणून पाहावा असा चित्रपट.<br /><br />बोमरीलू, बोमर ईलू म्हणजे चांगलं घर.<br /><br />एका सुंदर प्रसंगाने चित्रपट सुरु होतो. समुद्र किनार्‍यावर एक अगदी छोटं बाळ पावलं टाकत असतं आणि त्याचे बाबा त्याला सावरत असतात. याच वेळी कथेचा निवेदक आपल्या धीरगंभीर आवाजात सांगत असतो की वडीलांनी मुलाला त्याच्या बालपणामध्ये आधार देणे आवश्यकच आहे पण मुलगा मोठा झाल्यानंतरही त्याच्या आयुष्यात दखल देणं कितपत योग्य आहे... मुलं लहान असतात तोपर्यंत त्यांना आई बाबांचा आधार हवा असतो पण जस जशी ती मोठी होत जातात तसतसं त्यांना आई बाबांपासून स्वातंत्र्य हवं असतं. तसं नाही झालं तर त्यांची प्रचंड घुसमट होते. प्रसंगी मुलं घराबाहेर आई वडीलांबद्दल अपशब्द काढायलाही मागे पुढे पाहत नाहीत. कधीतरी ही घुसमट असह्य होते आणि मग मुलं सगळी बंधनं झुगारुन देतात. <br /><br />सिद्धार्थ (सिद्धार्थ नारायण - रंग दे बसंती मधला करण) एका सुखवस्तू घरामधला घरामधला मुलगा. दोन वर्षांपुर्वी इंजिनियर झालेला. आणि तरीही त्याच्या प्रत्येक गोष्टीवर वडीलांचा वरचश्मा असणारा. त्याने कुठले कपडे घालावेत इथपासुन ते त्याची "हेअर स्टाईल" कशी असावी इथपर्यंत सारं काही वडील ठरवणार. या सगळ्याला सिद्धु खुप वैतागलेला. घरात असताना एकदम सुसंस्कृत मुलासारखा वागायचा. पण बाहेर मात्र या सगळ्याची कसर भरून काढायचा. अगदी मित्रांसोबत असताना पिणं झाल्यानंतर आपल्या बाबांना खुप शिव्या द्यायचा तो. मित्रांसोबत असताना तो नेहमी म्हणायचा, की त्याच्या बाबांनी त्याच्या आयुष्यात कितीही ढवळाढवळ केली तरीही दोन गोष्टी तो त्याच्या मनाप्रमाणेच करणार होता. एक म्हणजे त्याच करीयर आणि त्याचं लग्न. त्याला आवडणा‍र्‍या मुलीसोबतच तो सात फेरे घालणार होता. <br /><br />आणि अशातच सिद्धुचे घरवाले त्याच्या मनाविरुद्ध त्याचं लग्न ठरवतात आणि त्याच्या मनाची घुसमट अधिकच वाढत जाते.पण एक दिवस त्याला एका मंदीरात "ती" दिसते आणि त्याच्या आयुष्याला एक नवी दिशा मिळते. लग्न ठरलेलं असतानाही सिद्धू त्या मुलीच्या, हासिनीच्या (जेनेलिया) प्रेमात पडतो. हासिनी सिद्धुच्याच कॉलेजला इंजिनियरींगला असते. आपल्याच कॉलेजचा पासआऊट म्हणून हासिनी सिद्धुशी मैत्री करते आणि तिच्याही नकळत त्याच्या प्रेमात पडते.<br /><br />चित्रपटामध्ये हा इथवरचा प्रवास इतक्या हळूवारपणे दाखवला आहे की आपल्या हिंदी चित्रपटांनी बनवणार्‍यांनी त्याचे धडे घ्यावेत. गोंधळलेला सिद्धू, अल्लड आणि अवखळ कॉलेजकन्यका हासिनी, त्या दोघांचं साध्या साध्या प्रसंगांमधून फ़ुलणारं प्रेम, सिद्धू आणि त्याच्या आई बाबांमधील प्रसंग. सारंच सुंदर. एरव्ही घरामध्ये एक अवाक्षरही न बोलणार्‍या सिद्धूचं हासिनीवरचं अधिकार गाजवताना सिद्धार्थ नारायणने केलेला अभिनय तर लाजबाब...<br /><br />आपलं लग्न ठरलं आहे हे सिद्धूला हासिनीला सांगायचं असतं. तसं ते तो तिला सांगतोही. ते ऐकताच हासिनीला धक्का बसतो. ती सिद्धूपासुन दुरावते. पण ती फ़ार काळ स्वत:ला त्याच्यापासून दुर ठेवू शकत नाही आणि ती परत येते. सिद्धू आणि हासिनीचं पुन्हा एकदा भेटतात. एका रस्त्यावर, सिद्धूच्या बाबांसमोर त्यांच्या नकळत. सिद्धूचं लग्न ठरलेलं असुनही तो दुसर्‍या एका मुलीच्या प्रेमात पडला आहे, ही गोष्ट समजताच घरात वादळ येतं. बाबा सिद्धूला हासिनीला विसरून जायला सांगतात. सिद्धू सगळ्यांना एकदा तुम्ही हासिनीला भेटा, तिला समजून घ्या आणि मग हव तर जर तिचा स्वभाव पटला नाही तर मला तिला विसरायला सांगा अशी विनंती करतो. नव्हे, तो घरच्यांना हासिनीला एक आठवडयासाठी घरी आणण्याचं कबूल करतो. आणि सहलीची युक्ती करून हासिनीला तिच्या घरुन आठवडयासाठी आपल्या घरी घेऊन येतोही.<br /><br />हासिनी सिद्धूच्या घरी येते. सुरुवातीला सारे तिच्याकडे दुर्लक्ष करतात पण हासिनी आपल्या अल्लड, अवखळ वागण्याने सा‌र्‍यांची मने जिंकून घेते. एके दिवशी हासिनी सार्‍या कुटूंबासोबत एका लग्न समारंभात जाते. आपल्या अल्लड स्वभावाने त्या लग्न समारंभामध्ये रंग भरते. योगायोगाने याच लग्नाला हासिनीचे बाबाही येतात. तिच्या बाबांनी एकदा सिद्धूला मित्रांसोबत दारू पिऊन रस्त्यावर आपल्या बाबांना शिव्या देताना पाहीलेलं असतं. ते सिद्धूला ओळखतात. हासिनी प्रसंगावधान राखून पुढचा प्रसंग टाळण्यासाठी समारंभातून तिच्या बाबांच्या नकळत निघून जाते. असं असुनही घरी आल्यावर सिद्धू हासिनीला तिच्या लग्नामधल्या बालिश वर्तनाबद्दल ओरडतो. या सगळ्याने हासिनी व्यथीत होते. सिद्धू पुर्वीचा जसा होता तसा आता राहीला नाही, तसंच या घरात राहण्यासाठी तिला खुप तडजोड करावी लागेल आणि ते तिच्याने होणार नाही असं सांगून ती सिद्धूच्या घरुन निघून जाते. हासिनी तिच्या घरी गेल्यावर तिच्या बाबांचा ओरडा खाते. पण ती पुन्हा असं काही ती करणार नाही असं आपल्या बाबांना वचन देते.<br /><br />इकडे सिद्धू मात्र हासिनीच्या विरहात स्वत:ला हरवून जातो. सिद्धूची आई पुढाकार घेऊन त्याच्या बाबांना समजावते. चोवीस वर्षात कधीही बाबांपुढे तोंड न उघडलेला सिद्धूही आपल्या मनातील घुसमट बाबांसमोर व्यक्त करतो. गेले चोवीस वर्ष ते कसे चुकत गेले हे सांगतो. सिद्धु आपल्या नियोजित वधूच्या घरी जाऊन लग्न त्याचं त्यांच्या मुलीशी ठरलेलं लग्न मोडण्यास राजी करतो. सिद्धूचे बाबाही आपल्या मुलासाठी हासिनीच्या घरी जातात. तिच्या बाबांना हासिनी आणि सिद्धूच्या लग्नासाठी विनंती करतात. आता हासिनीचे बाबा सिद्धूला समजून घेण्य़ासाठी त्याला एक आठवडाभर आपल्या घरी राहायला बोलावतात. आणि त्यानंतर हासिनी आणि सिद्धू लग्न करुन सुखी होतात असं मानायला लावून चित्रपट संपतो...<br /><br />म्हटलं तर हा चित्रपट तसा एक चाकोरीबद्ध चित्रपट आहे. प्रेमकथा, घरातील ताण-तणाव हे विषय तसे नेहमीचेच आहेत.पण चित्रपटाचं सादरीकरण निव्वळ अप्रतिम आहे. सिद्धार्थ नारायण (सिद्धू), जेनेलिया (हासिनी), प्रकाश राज (सिद्धूचे बाबा) या तीन कलावंताचा तसेच इतर सह कलाकारांचा कसदार अभिनय, कानांना गोड वाटणारं संगीत या सगळ्यामुळे चित्रपट खुप सुंदर बनला आहे. सिद्धार्थ नारायणनेच गायलेलं "आपुडो ईपुडो" हे गीत आणि "बोम्मनी गिस्ते" हे प्रेम गीत ही दोन्ही गाणी सुंदर आहेत. चित्रपट २००६ साली प्रदर्शीत झाला होता. त्यावेळचा तो सुपरहीट तेलुगु सिनेमा होता. चित्रपटाला फ़िल्मफेअर पारितोषिकही मिळालं होतं. याच चित्रपटाने जेनेलियाला अभिनेत्री म्हणून ओळख दिली.<br /><br />पुढे वर्षभरातच हा चित्रपट तमिळमध्ये पुन्हा बनवला गेला, संतोष सुब्रमण्यम या नावाने. मुख्य अभिनेत्री जेनेलिया आणि मुलाच्या वडीलांची भुमिका करणार्‍या प्रकाश राजनी याही चित्रपटात त्याच भुमिका केल्या. पण तमिळ आवृत्तीचा मुख्य अभिनेता होता जयम रवी हा तमिळ अभिनेता. हाही चित्रपट बोमरीलूप्रमाणे सुपरहीट झाला. पण आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे तमिळ प्रेक्षकांना जास्त आवडला तो मुळचा तेलुगू बोमरीलूच. ईतकंच नव्हे तर सिदधार्थचा बोमरीलूमधला अभिनय जयम रवीच्या संतोष सुब्रमण्यममधील अभिनयापेक्षा कित्येक पटींनी उजवा ठरला. आणि या सर्वांवर कळस म्हणजे बोमरीलूमध्ये सिदधार्थची भुमिका करणारा सिदधार्थ नारायण हा प्रामुख्याने तेलुगू चित्रपटांमध्ये काम करणारा अभिनेता जन्माने तमिळ आहे.<br /><br />बोमरीलू प्रदर्शित होऊन जवळजवळ दोन वर्ष होऊन गेली होती. तरीही तरूणाई बोमरीलू आवर्जून पाहत होती. आपल्या मित्रमैत्रिणींना दाखवत होती. ओरकूटवर शंभरपैकी दहा प्रोफाईल असे सापडतील की त्यांच्या चित्रपटाच्या यादीत बोमरीलू हे नाव आहे. बर्‍याच मराठी तसेच उत्तर भारतीय कॉलेजवयीन मुलामुलींनी हा चित्रपट आपल्या दाक्षिणात्य दोस्त मंडळींनी दाखवल्यामुळे पाहीलेला आहे. कदाचित त्यामुळेच हा चित्रपट हिंदीत बनवण्याचा एक असफल प्रयत्न झाला. मुलाच्या भुमिकेत असणार होता अभिषेक बच्चन आणि वडीलांच्या भुमिकेत अमिताभ बच्चन. आईच्या भुमिकेत असणार होती बोमरीलू मधील आई, जया सुधा. पण काही कारणाने हा चित्रपट नाही बनू शकला.<br /><br />आणि आश्चर्य... आता मात्र खरंच हा चित्रपट आता हिंदीत येतोय, ईट्स माय लाईफ या नावाने. अभिनेत्री पुन्हा तीच, जेनेलिया. हासिनी साकारण्याची ही तीची तिसरी वेळ आहे. मुलाच्या भुमिकेत असणार आहे हरमन बावेजा. आणि वडीलांच्या भुमिकेत असेल आपला मराठमोळा नाना पाटेकर. हासिनीच्या भुमिका करण्याची ही तिसरी वेळ असल्यामुळे जेनेलियाचा तर प्रश्नच नाही. नाना पाटेकरही प्रकाश राज यांच्या तोडीचा अभिनय पित्याच्या भुमिकेत करतील यात वाद नाही. प्रश्न आहे तो मुख्य अभिनेत्याचा, मुलाची भुमिका करणार्‍या अभिनेत्याचा. सिदधार्थ सारख्या अष्टपैलू अभिनेत्याने मुलाच्या भुमिकेला दिलेलं ग्लॅमर तसेच जीव ओतून केलेला अभिनय यांचं आव्हान जयम रवीसारखा सशक्त तमिळ अभिनेतासुदधा तमिळ आवृतीच्या वेळी पेलू शकला नाही. तर हरमन बावेजा या भुमिकेला कितपत न्याय देईल हा प्रश्नच आहे. असो. चित्रपट प्रदर्शित व्हायला अजून वेळ आहे त्यामुळे आताच काही भाष्य करणं योग्य ठरणार नाही.<br /><br />एक मात्र नक्की, बोमरीलू कुठल्याही भारतीय भाषेत पुन्हा बनवला जावो, त्याला मुळ तेलुगू बोमरीलूची सर येणार नाही. <br /><br />जाता जाता...<br />बोमरीलू यु टयुबवर पाहता येईल. यु टयुबवर हा चित्रपट ईंग्रजी उपशिर्षकांसहीत आहे त्यामुळे चित्रपट समजायला भाषेची फारशी अडचण येणार नाही. मी इथे पहीली चित्रफीत डकवतोय. जर तुम्ही चित्रपट पाहणार असाल तर ईथे न पाहता यु टयुबवर जाऊन पाहा. पुढच्या चित्रफीती क्रमाने मिळतील.<br /><br /><object width="560" height="340"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/jr5L31LoTc8&hl=en&fs=1&"></param><param name="allowFullScreen" value="true"></param><param name="allowscriptaccess" value="always"></param><embed src="http://www.youtube.com/v/jr5L31LoTc8&hl=en&fs=1&" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="560" height="340"></embed></object><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-1996721608037442971?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-25020081072073371442009-08-15T08:27:00.003+05:302009-08-15T09:12:17.657+05:30थोडंसं हरवल्यासारखं वाटतंय कालपासून. मित्रांचे "गोविंदा आला रे..." ईथपासून ते "श्रीकृष्ण गोविंद हरे मुरारे.." पर्यंतचे जीटॉकचे स्टेटस मनाला हुरहूर लावत आहेत. एरव्ही "हॅप्पी जन्माष्टमी" सारख्या विनाकारण आंग्ळाललेल्या ओळी ओरकुटच्या खरडवहीत पाहुन डोकं सणकलं असतं. पण आता तसं काहीच वाटत नाहीये. जे काही लिहिलं आहे त्यामागची भावना महत्त्वाची एव्हढंच जाणवत आहे. मनात कुठेतरी खोलवर आवाज येतोय... <br /><br /><em>आरं गोयिंदा रं गोपाला<br />येस्वदेच्या तान्या बाला<br /><br />आज उपास. उदया धयांडी. लय मजा येईल. मी तं बाबा आगदी मदल्या सुट्टीतच पलुन आलो शालेतना. मं त्यात काय झाला. सगली पोरा आली. पन च्यायला घरची मानसा पन आशी हायेत ना. आदी शालेतना पलुन आलो म्हनून शिया दिलं आनी आता म्हनतात काय उपास काय संदयाकाली हाय. आता आलाच हायेस तं वाईच ढॉराना फीरवून आन. मया आनी दिन्याला कदीच सांगत नाय. कदीपन मनाच सांगतात. का तं मी म्हॉटा पॉरगा हाय म्हनुन. मी म्हॉटा आनी त्ये काय बारीक हायेत काय. मया फकस्त येक वर्शानी बारीक आनि दिन्या दोन वर्शानी. आनी परत काय झाला का मनाच वराडतात. त्या दॉगाना कायीच बोलत नाय. जावदे. न्हेतो ढॉराना. लय लांब नाय न्हेनार. वाईच बोडनीवरना पानी दाकवुन आनीन. मंग संदयाकाली नविन बॉडया आनी चडडया. आनि मग गोयंदो...</em><br /><br />आज मी जर कुणाशी या भाषेत बोललो तर लोक मला वेडयात काढतील . पण अगदी दहावी होईपर्यंत मी याच भाषेत सार्‍यांशी बोलत असे. पुढे अकरावीला आल्यानंतर मात्र ठरवून शुदध (?) मराठी बोलायला सुरुवात केली. नाही म्हणायला मी आईशी आजही याच भाषेत बोलतो, अगदी "आये कशी हायेस" अशी सुरुवात करुन...<br /><br /><em>आनली येगदाची ढॉरा फीरवून. आता जरा टायमान बाबा गोरेगावशी येतील. मंग नविन बॉडी आनी चडडी घतली का दयावलात जायाचा...<br /><br />"आरं जरा धीर दम हाय का नाय. जरा खा प्या आनी मंग जा दयावलात" <br />"मी तं मंगाशीच खल्ला ढॉरांकडना आल्यावर"<br />"जा पन कालोकात फीरु नुकॉ. इचूकाटा हाजार हाय. उगंच सनासुदीचं याप लावाल आमच्या मांगं." <br /><br />मी बाबा व्हो म्हनायची पन वाट बगत नाय. त्याज्याआदीच संत्याकडं जातो. संत्या माज्या म्हॉटया आकाचा पोरगा. माज्यापेक्शा वायीच म्हॉटा हाय. वायीच म्हंजे फकस्त चार पाच म्हयन्यांनी.<br />संत्या आनी मी दयावलात जातो. मस्त लायटींग बियटींग केलेली आस्ते. लाउसपिक्चर लावलेला आसतो. बारकी पॉरा दयावलाच्या आंगनात लंगडी बिंगडी खेलत आस्तात. आमीपन त्यांच्यात जातो आनी ज्याम मजा करतो. जरा नव सादे व वाजलं का म्होटी मान्सा यायाला सुरवात व्हते. धा वाजलं का भजन चालू व्हतो. आमी पॉरा तरीपन खेलतच आस्तो. मंग कुनीतरी याकादा म्हॉटा मानूस भजनातना उटून येतो आनी पॉरांवर वराडतो.<br /><br />"काय रे कार्टयानो तुमाना कलत नाय काय. दयावाधर्माचा भजेन चालू हाय जरा गप बसावा त्या काय नाय. नुसती आपली खिदाललेत." <br /><br />आसा कुनी वराडला का पॉरा आजुन खिदालतात. आता भजेन पन रंगात आलेला आसतो. ते आबंग बिबंग खतम व्हऊन आता जरा संगीत भजन चालू झालेला आस्तो. तुकाराम बुवा येगदम रंगात येवून गायीत आस्तात. संगीत भजनाला वानी ढोलकी आनी तब्ला आसा वाजवतात ना. काय सांगू. तुकाराम बुवा मग तो किश्नाचा गाना चालू करतात. आम्ही सगली पॉरा ख्यालना बंद करुन भजनात येवून बसतो. <br /><br />सुर्ये उगवला, प्रकास पडला, आडवा डोंगर...आडवा डोंगर तयाला माजा नमस्कार<br />सुर्ये उगवला, प्रकास पडला, आडवा डोंगर...आनि गोकुलमदयी किश्न जनमला आठवा आव्तार...<br /><br />वान्यांचा तबला टीन टीन टीन टीन वाजायला लागतो. सगलं भजनी येग्दम रंगात येवून टाली वाजवीत आस्तात. आमी पॉरा तं काय यिचारुच नुका...<br /><br />बारा साडेबारा वाजायला आलं का भजन बंद करतात. कारन आता किश्नजन्माचा टाईम झालेला आस्तो. तुकाराम बुवा मग जन्माची पोती वाचायला सुरवात करतात. आतापरत भजनाच्या आवाजान येग्दम भिनकून ग्येलेला देउल चिडीच्याप व्हतो. जन्माची पोती म्हन्जे आमचं बाबा जो हारीईजय वाचतात ना त्याजाच येक आदयाय ज्याच्यामदी किश्न जन्माला येतो. पोती आशा ब्येतान चालु केलेली आसतात का किश्नजन्माचा म्हुर्ताला वाचन संपल. म्हुर्त जवल येतो. वाचन संपतो. तुकाराम बुवा "गोपालकिश्न म्हाराज की जय" आसा बोल्तात आनि किश्नजन्म होतो...<br /><br />"गोयंदो" कुनी लाव्ह्या फेकतो.<br /><br />"गोयंदो" कुनी गुलाल फेकतो. <br /><br />कुनी जोराजोरान देवलातली घंटी वाजवतो. सगली लोका आनंदान उडया मारतात. मंग देवाला पालन्यात घालतात. आनी मग एकेकजन देवाचा दर्शन घ्यायाला रांगत फुडं सराकतात. <br /><br />"दयेव घ्या कुनी, दयेव घ्या कुनी" तुकाराम बुवा बोलत आसतात.<br /><br />"दयेव घ्या कुनी, दयेव घ्या कुनी" बाकीची सगली लोका म्होटयानी बोलतात.<br /><br />"आयता आला घरच्या घरी" परत तुकाराम बुवा बोलतात.<br /><br />"आयता आला घरच्या घरी" लोक परत त्यांच्या पाटीवर बोलतात. <br /><br />आमीपन सगली देवाचा दर्शन घेवून बाबांसोबत घरी येतो. आये केलीच्या पानावर सगल्याना ज्येवायला वाडते. मस्त पाच सा भाज्या, भजी बिजी केलेली आसतात उपासासाटी...<br /><br />दुसर्‍या दिवशी धयांडी. आमी सगली पॉरा सकाली ढॉरांकड जातो. बारा वाजता ढॉरा घरी आनतो. हिकडं दयेवलात धयांडीची तयारी चालू आसते. मंग आस्ती आस्ती खेल चालू व्हतात. आग्दी त्या हारीयीजयात किश्न आनी गोपाल जसं खेलतात ना तसंच. मना बाकी काय खेलता येत नाय पन फुय फुय खेलायला जाम मजा येते. वानी आगदी जोराजोरात ढोलकी वाजवतात. दोन दोन पॉरांच्या जॉडया फुय फुय ख्येलतात. आदी आर्दी लोका म्हनतात, "फुय फुय फुय फुय फुगडी गं तुमी आमी दॉगा ख्येलू गं" मग परत आर्दी लॉका तसाच म्हनतात, "फुय फुय फुय फुय फुगडी गं तुमी आमी दॉगा ख्येलू गं". मना आजुन येक खेल आवडतो. सगली लोका आसा घोल रींगान करुन उबी र्‍हातात. आनी मग एक मानुस बय बनतो. बय म्हनजे आये. जुनी लोका आयेला बय म्हनतात. आनी दुसरा कुनीतरी त्या बयची लेक म्हंजे पोर्गी व्हतो. बय रींगनातल्या येकेकाच्या हाताखलना चालत जाते. पोर्गी तिज्या पाटोपाट. <br /><br />"बय मी यतो" पोर्गी म्हन्ते.<br /><br />"नुको गं लेकी" बय म्हन्ते.<br /><br />"बय मी यतो" परत पोर्गी म्हन्ते.<br /><br />"लुगडं देतो" बय पोरीने आपल्या पाटीवर येव नाय म्हनून लुगडा दयायचा कबुल लुगडं दयायचा कबुल करते. पन पोर्गी काय आयकत नाय. तिजा आपला चालूच.<br /><br />"बय मी यतो." आसा मग पोल्का, नत, पाटल्या, चंद्रहार म्हनत म्हनत बय आनी लेक लोकांच्या रींगनात फीरत र्‍हातात. शेवटी बय जवा लेकीला न्हवरा देतो म्हनते तवा खेल संपतो...<br /><br />आता खेल संपतात. लोका धयांडीच्या तयारीला लागतात. जास्त उंच नाय बांदत. दोन तीन थरच आसतात. धयांडी बांदतात. थर रचतात. धयांडी फुटते आनी परत येगदा गोयंदो गोयंदो चालू व्हतो...<br /><br />तो सगला झाला का सगली लोका हातात हात गुतवून रांगत पानी घ्यायला जायाला लागतात... सगली म्हॉटया म्हॉटयान म्हनत आसतात...<br /><br />आरं गोयिंदा रं गोपाला<br />येस्वदेच्या तान्या बाला<br /></em><br /><br />मी चटकन भानावर आलो. मानवी मन किती अजब आहे ना. मी आता या क्षणी जरी कॅलिफोर्नियामध्ये एका बलाढय अमेरिकन पेट्रोल कंपनीच्या वातानुकुलीत कार्यालयात बसलो असलो तरी काही क्षणांपुर्वी मी माझ्या मातीत, माझ्या बालपणात हरवून गेलो होतो. मी अर्धवट राहीली ईमेल पुर्ण करण्यासाठी कीबोर्ड बडवायला सुरुवात केली, Please let us know if you need further assistance असं सवयीनुसार टंकलं आणि आउटलुकचं सेंड बटन दाबलं...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-2502008107207337144?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-52176999037045496772009-07-27T07:30:00.002+05:302009-07-27T07:35:08.864+05:30दवाखान्याचा सारा परिसर औषधांच्या वासाने भरलेला. परिचारिकांची मधूनच लगबग चालू होती. एखादा इंटर्नशिप करणारा शिकाऊ डॉक्टर स्थेटास्कोपशी खेळ्त वार्डमध्ये राउंडला जाताना दिसत होता. अविनाश नुकताच एक सिझेरियनची शस्त्रक्रिया आटपून लेबर रूममधून बाहेर पडला होता. बाहेर येऊन तो आरामशीर खुर्चीत बसला. आणि त्याच्या नजरे समोरून काही मिनिटा पुर्वी त्याने केलेली अवघड शस्त्रक्रिया त्याच्या नजरे समोर पुन्हा एकदा दिसू लागली...<br /><br />लेबर रूममध्ये जिवाच्या आकांताने प्रसुती वेदना सहन करणारी स्त्री, डॉक्टराना मदत करण्यासाठी आजूबाजूला उभ्या असलेल्या परिचारिका, आपला सीनियर डॉक्टर काय म्हणतोय हे ऐकण्यासाठी त्याच्याकडे पाहणारी नुकतीच रुजू झालेली त्याची सहयोगी डॉक्टर निशा सारेच तणावाखाली होते. नाही म्हणायला क्षण दोन क्षण तोही तेव्हा विचलित झाला. नैसर्गिक प्रसुती शक्य नसल्यामुळे शस्त्रक्रिया करावी लागणार होती. कापाकापी करावी लागणार या जाणिवेमुळे त्याच्यातील संवेदनशील, हळवा अवी जागा झाला होता. पण ते तेव्हढयापुरतंच. पुढच्याच क्षणी त्याच्यातला डॉक्टर जागा झाला होता. सारं चित्त समोरच्या स्त्रीवर, तिच्या पोटातील बाळाच्या आगमनावर एकाग्र झालं होतं. त्याने हॅण्ड ग्लॉव्ज चढवले. निशाला, परिचारिकाना आवश्यक त्या सूचना देऊन त्याने चेह-यावर मास्क चढवला आणि शस्त्रक्रिया चालू झाली. सारं काही यंत्रवत, जणू ती माणसं नसून नव्या युगातले यंत्र मानव होते. यथावकाश ती शस्त्रक्रिया पूर्ण झाली. त्या बाळाने या जगातला पहिला श्वास घेतला आणि अविनाशनेही निश्वास सोडला. <br /><br />"डॉक्टर काय झालं ?" तो बाहेर पडताच त्या स्त्रीच्या नातेवाईकानी त्याच्याभोवती गर्दी करत विचारलं.<br />"मुलगा" समोरच्या लोकांच्या फुललेल्या चेह-याकडे पाहत त्याने आपल्या केबिनची वाट धरली...<br /><br />अवी अचानकपणे भानावर आला. नव्या जीवाचं या जगातील आगमन इतकं आनंददायी असतं, मग आपल्याला कसं काहीच वाटत नाही ? तो स्वताशीच हसला. वेडा आहेस तू... तुझ्यासारख्या प्रसुती तज्ञ कसं समजून घेणार हे सारं... रोज पाच सहा बाळं तुझं बोट धरून या जगात येतात. आणि तसंही तो इवलासा जीव, त्याची या जगाशी जमवून घेण्यासाठी चाललेली धडपड पाहून तुझ्या चेह-यावर स्मित उमटतंच की...<br /><br />सहजच त्याचं लक्ष भिंतीवरच्या हूकला अडकवलेल्या पांढ-या शुभ्र ऍप्रॉनकडे गेलं. तो एकटक गळ्यात लटकणा-या स्टेथास्कोपकडे पाहत राहिला. आपण डॉक्टर व्हावी ही आपली लहानपणापासूनची इच्छा होती. रोगपीडितांची सेवा, डॉक्टर या शब्दाला समाजात असलेला मान, या क्षेत्रात मिळणारा पैसा हे सारं नंतरचं होतं. आपण डॉक्टर व्हावं ही इच्छा मनात घर करून राहण्याचं मुख्य कारण होतं, तेव्हा असलेलं स्टेथास्कोप आणि ऍप्रॉन यांचं आकर्षण. नंतर पुढे समज आल्यावर रोगपीडितांची सेवा हे एकमेव ध्येय समोर ठेऊन त्याने वैदकीय शिक्षण घेतलं. तो बेसीनजवळ आला. ओंजळीत पाणी घेऊन चेहरा आणि हात स्वच्छ धुतले. भिंतीवरील हुकाला अडकावलेल्या टर्किश टॉवेलने पुसले. आता अगदी मोकळं वाटत होतं. त्याने मस्त शिळ घातली अगदी आपण दवाखान्यात आहोत याची पर्वा ना करता. एम बी बी एस, एम डी या सगळ्या पदव्यांपासून आता तो जणू अलिप्त झाला होता. आता तो होता फक्त अविनाश, अवी ... <br /><br />इतक्यात दारावर हलेकेच टकटक झाली...<br />"कम इन..."<br />हातामध्ये चहाचा थर्मास घेऊन निशा आत आली. निशा त्याची सहयोगी डॉक्टर. नुकतीच एम डी होऊन दवाखान्यात रुजू झाली होती. तोही तसा फार वरिष्ठ नव्हता. एम डी होऊन फार तर दीड वर्ष झालं होतं. त्याच्या गुणवत्तेमुळे या नावाजलेल्या दवाखान्याने त्याला संधी दिली होती. डॉक्टर कर्णिकांचा सहाय्यक म्हणून तो काम करत होता. पुढे वर्षभराने डॉक्टर कर्निकांनी जेव्हा दवाखाना सोडला, तेव्हा दवाखान्याच्या व्यवस्थापनाने बाहेरुन कुणी डॉक्टर आणण्याच्या भानगडीत न पडता अविनाशला त्या जागी बसवलं होतं. इतर वरिष्ठ डॉक्टरानी आरडाओरडा केला पण अविनाशची गुणवत्ता, त्याचं कौशल्य वादातीत असल्यामुळे त्याना नमतं घ्यावं लागलं होतं. आणि तो प्रसुती विभागाचा प्रमुख झाला होता. <br /><br />"निशा, एक विचारू ?’<br />"परवानगी कशाला हवी आहे ?"<br />"तू हे सारं का करतेस ?"<br />"मी समजले नाही डॉक्टर..."<br />"मला असं म्हणायचं आहे की, माझ्यासाठी चहा आणणं, माझ्या टेबलावरच्या फुलदानीत रोज ताजी फुलं ठेवणं. आणि या बदल्यात मी तुला काय देतो तर, तू चुकलीस की ओरडा..."<br />'डॉक्टर, तुम्ही माझ्यावर जे ओरडता ते मी शिकावं म्हणूनच ना ? आणि मीही जे करते आहे ते माझ्या वरिष्ठांसाठीच करते आहे, ज्यांच्याबद्दल माझ्या मनात आदर आहे. डॉक्टर, प्रसुती साठी आलेल्या स्त्रीला जेव्हा तुम्ही धीर देता, तेव्हा वाटतं की, अस धीर देणं एक स्त्री असूनही आपल्याला जमणार नाही."<br />"निशा चुकतेस तू. मी कधीही तुला कनिष्ठ मानलं नाही. तुही माझ्यासारखीच डॉक्टर आहेस. लेबररूम मध्ये नर्स जेव्हा बाळाला माझ्या हातात देतात, तेव्हा मी त्या बाळाच्या कानात सांगतो, मोठा जरूर हो, नव्हे तू मोठा होशीलच. परंतु कितीही मोठा झालास तरी इतराना कमी लेखू नको"<br />"हा तुमच्या मनाचा मोठेपणा आहे डॉक्टर."<br />अविनाशने झटकन मान वर करुन निशाकडे पाहीलं. ओठ जरी शांत होते तरीही नजर जे बोलायचं ते बोलून गेली होती. त्याने हलकेच स्नित केलं. निशाही गोड हसली आणि बाहेर पडली. अवी तिच्या पाठमो-या आकृतीकडे एकटक पाहत राहीला.<br /><br />एक दिवस तो असाच आपल्या केबिनमध्ये बसला होता. एक नॉर्मल डीलीव्हरीची केस निशा पाहणार होती. त्यामुळे अगदी निवांत चालू होतं सारं. इतक्यात फोनची रींग वाजली. त्याने फोन उचलला. <br />’हेलो. मी डॉ. आविनाशशी बोलू शकते का?" आवाज स्त्रीचा होता. त्याने आवाज ओळखण्याचा प्रयत्न केला. जमेना. शेवटी त्यानेच तिची ओळख विचारली.<br />"मीच डॉ. आविनाश. आपण कोण?"<br />"वैष्णवी"<br />अवी स्तब्ध झाला. त्याला काय बोलावे हे सुचेना. रिसीव्हर पकडलेला हात निर्जीव झाला आहे असंच क्षणभर त्याला वाटलं.<br />त्या फोनवरच्या मुलीने आपलं बोलणं पुढे चालू ठेवलं.<br />"अवी, मला तुला भेटायचं आहे"<br />"..."<br />"अवी, काय झालं? ऐकतोयस ना मी काय म्हणतेय ते? उदया संध्याकाळी पाच वाजता मी तुझी तुझ्या दवाखान्यासमोरच्या रेस्टॉरंटमध्ये वाट पाहीन. चालेल ना?"<br />"हो" त्याच्याही नकळत तो हो म्हणून गेला होता.<br />वैष्णवी. तो स्वत:शीच पुटपुटला. अन तो कधी भुतकाळात हरवला हे त्याचं त्यालाच कळलं नाही.<br /><br />वैष्णवी त्याची शाळेतील मैत्रिण. म्हणजे एकाच वर्गातील म्हणून मैत्रिण म्हणायची नाही तर ती त्याच्याकडे पाहतही नसे. पुढे अकरावी बारावीला असताना त्याला तिच्याबददल कधी आणि कशी ओढ वाटायला लागली हे त्याला कळलंच नाही. त्यानं तिला विचारलंही. पण तिच्या आणि त्याच्या घरच्या परिस्थितीमध्ये फरक असल्यामुळे तीने त्याला नाही म्हटलं. श्रिमंत नायिका आणी गरीब नायक हे फक्त कथा कादंब-यांमधेच शोभून दिसतात. तिचा नकार त्याने फारसा मनावर घेतला नाही. तसा तो जात्याच हुशार होता. बारावीला जीव तोडून अभ्यास केला. फ्रीशीपवर मेडिकलला गेला. पुढे कधीतरी तो एम बी बी एसला असताना वैष्णवी त्याला दिसली होती. पुन्हा एकदा त्याच्या मनातील तिच्याबददलच्या विचारांनी उचल खाल्ली. त्याने पुन्हा एकदा तिला विचारायचं ठरवलं. आपण आता मेडीकलला आहोत. अजुन दोनेक वर्षांनी डॉक्टर होऊ.त्यामुळे आता तरी ती आपल्याला नाही म्हणणार नाही असं त्याला वाटत होतं. आणि पुन्हा एकदा त्याची निराशा झाली होती. तिचं त्याच्याच वर्गातील एका मुलावर प्रेम होतं. हा घाव मात्र त्याच्या जिव्हारी बसला होता. पुरता कोलमडून गेला होता तो. ना त्याचं अभ्यासात मन लागत होतं, ना अन्नपाणी गोड लागत होतं. मित्रांनी कसंबसं सावरलं त्याला. त्यानेही स्वत:ला समजावलं. तिला जर तुझ्याबददल काही वाटत नाही तर तू तरी का एव्हढं वाईट वाटून घ्यावंस? जगात काय तिच एक मुलगी आहे? तुला दुसरी कुणी भेटणारच नाही का? तो पुन्हा अभ्यासात रमला. एम बी बी एस झाला. गायनॅकॉलॉजी घेऊन एम डी सुदधा केलं त्याने. आता तो स्थिरावला होता. रोज पाच सहा बाळं त्याचं बोट धरून या जगात येत होती. त्या बाळांच्या आया त्याला दुवा देत होत्या. निशाच्या रुपाने त्याला सहाय्यकच नव्हे तर एक चांगली मैत्रिणही मिळाली होती. आणि आज अचानक वैष्णवीचा फोन आला होता. जवळजवळ चार वर्षांनी तिचा आवाज त्याच्या कानी पडत होता. काय बोलायचं असेल तिला आपल्याशी? कशी दिसत असेल आता ती? आपण थोडे अस्वस्थ झाले आहोत हे जाणवताच तो स्वत:शीच हसला. विचार करण्याची गरज नव्हती. घोडामैदान जवळच होतं. <br /><br />ठरल्याप्रमाणे दुस-या दिवशी संध्याकाळी तो तिला भेटायला गेला. तिला पाहताच तो आश्च्रर्यचकित झाला. ती अजुनही तशीच दिसत होती जशी चार वर्षांपूर्वी होती.<br />"कशी आहेस?"<br />"ठीक आहे. तू कसा आहेस?"<br />"भला एक डॉक्टर कसा आहेस या प्रश्नाला काय उत्तर देईल?" ती हसली. त्याने आपलं बोलणं पुढे चालू ठेवलं.<br />"काय घेणार?"<br />"म्हणजे...?" <br />"आपण रेस्टॉरंटमध्ये आहोत"<br />"सॉरी अवी. माझ्या लक्षातच राहीलं नाही. मला कुठलंही कोल्ड्रींक चालेल"<br />"बोल. काय बोलणार होतीस?" त्याने थंडा पित पित तिला विचारलं.<br />"अवी..." तिचे शब्द ओठातच अडखळले.<br />"वैष्णवी, एकदा बोलायचं म्हटल्यावर अडखळू नये माणसानं. अगदी मोकळेपणानं बोलावं."<br />"अवी, माझ्या घरचे माझ्यासाठी मुलगा पाहत आहेत."<br />"पण तुझं तर प्रेम आहे कुठल्यातरी मुलावर?"<br />"अवी, ते प्रेम नव्हतं. आकर्षण होतं. वेडं वय होतं. वाहवत गेले दिखाव्याबरोबर. पुढे जाणवलं की त्याच्याबरोबर आयुष्य काढणं जमणार नाही. त्यामुळे मी स्वत:हून त्याच्याबरोबरच नातं तोडलं."<br />"चांगलं झालं. आणि आता तसंही तुझ्या घरचे तुझ्यासाठी मुलगा पाहत आहेतच की"<br />"अवी तसं नाही रे. एक विचारू मी तुला?"<br />"हो. विचार ना."<br />"आर यु एंगेज्ड? आय मीन तुझं लग्न वगैरे ठरलंय का किंवा कुणा मुलीवर प्रेम आहे वगैरे?"<br />"उत्तर दिलंच पाहिजे का?" तीने ज्या पदधतीने ते विचारलं होतं ते त्याला बिलकुल आवडलं नव्हतं.<br />"उत्तर दयावं अशी अपेक्षा आहे."<br />उत्तर दयायला अवी बांधलेला नव्हता. तरीही त्याने मनात चाचपणी सुरु केली. हीने आपल्याला नाकारल्यानंतर आपल्याला कधी कुणाची ओढ वाटली होती का? नाही. असं काही नाही. आणि हे तो स्वताच्या मनाशीच ठसवत असताना नकळत निशाचा चेहरा त्याच्या नजरेसमोर तरळला. आपल्याला निशाबददल "तसं" काही वाटतंय का? आणि पुढच्या क्षणी त्याला कळून चुकलं होतं, या प्रश्नाचं उत्तर ईतकं सहजा सहजी मिळणार नव्हतं. <br />"वैष्णवी, माझं फक्त तुझ्यावर प्रेम होतं. तू मला नाही म्हटल्यावर मी कधी कुठल्या मुलीचा विचार केला नव्हता. आज मी माझं आयुष्य सुखाने जगतोय. एक डॉक्टर म्हणून मी करीयरच्या बाबतीत समाधानी आहे. जोडीदार, लग्न या गोष्टींचा विचार अजुनतरी माझ्या मनात आलेला नाही. जेव्हा येईल तेव्हा पाहीन मी काय करायचं ते. पण तू हा प्रश्न मला आता विचारायचं कारण काय?"<br />"अवी, मला तुझी जोडीदार म्हणून स्विकारशील?"<br />"काय?" अवी तिच्या या प्रश्नाने दचकला होता.<br />"अवी, मी तुला असं म्हणत नाही की तू माझा स्विकार कर. मला कुणाबरोबर तरी लग्न करावंच लागणार आहे. तू मला दोनदा विचारलं होतंस म्हणून... मला माफ कर अवी जर तुला माझं बोलणं आवडलं नसेल तर"<br /><br />अवी विचारमग्न झाला. नियती किती अजब गोष्ट आहे. आपण जेव्हा हिच्यासाठी रात्र रात्र रडत होतो तेव्हा हीं आपल्याकडे ढुंकुनही पाहत नव्हती. आणि आज...हिला केवळ दुस-या कुणाबरोबर लग्न करायचं आहे तर ती माझ्याकडे आली आहे. याचाच दुसरा अर्थ असा की ती माझ्याकडे एक पर्याय म्हणून आली आहे. तिला माझ्याबददल काही वाटतंय म्हणून नाही. जर खरंच तिला माझ्याबददल काही वाटत असतं कदाचित तिनं स्वताला सावरलं असतं आणि माझ्यापर्यंत आलीच नसती.हिच्या अगदी उलट निशा आहे. तीचं आपल्यावर प्रेम असेल किंवा नाही हे नाही सांगता येणार. पण तीची आपल्यावर माया आहे एव्हढं मात्र नक्की. आपण दवाखान्यात असताना सतत आपल्या मागे पुढे असते. आपल्याला काय हवं नको ते पाहते. आणि हे सारं करताना तीची आपल्याकडून काहीच अपेक्षा नसते. किती फरक आहे दोघींमध्ये. अवीला वैष्णवीच्या प्रश्नाचं उत्तर मिळालेलं असतं.<br /><br />"वैष्णवी, का ते मी तुला नाही सांगू शकणार पण... मी तुझ्याबरोबर लग्न नाही करता येणार. तू तुझ्या घरच्यांनी पाहीलेल्या एखादया चांगल्या मुलाबरोबर लग्न कर आणि सुखी हो." त्याने एका दमात बोलून टाकलं. मान वर करुन वैष्णवीकडे पाहीलं. तिचे डोळे पाण्याने ओलावले होते. पण त्याचाही नाईलाज होता.<br />"चल निघुया आपण. बराच वेळ झाला आहे." आणि दोघेही दोन वेगळ्या वाटेने चालू लागले...<br /><br /><br />...आज पुन्हा एकदा अवीने सिझेरीयन करून एका बाळाला या दुनियेत आणलं. सिझेरीयन केल्यानंतर तो जसा नेहमी थोडासा उदास होत असा तसा आजही झाला होता. आणि आज का कोण जाणे त्याला त्या दिवशीचा वैष्णवीसोबतचा प्रसंग आठवला. थोडासा अस्वस्थ मनानेच तो आपल्या केबिनमध्ये आला. त्याचं काही तरी बिनसलं आहे हे जाणवून निशाही त्याच्या पाठोपाठ आली.<br />"डॉक्टर, काय झालं?"<br />"काही नाही गं. नेहमीचंच. पोस्ट सिझेरीयन उदासीनता." त्याने चेह-यावर हसू आणण्याचा केविलवाणा प्रयत्न केला.<br />"अवी काय झालंय? मलाही नाही सांगणार?" कधीतरी निशा त्याला नावाने हाक मारायची. विशेषत: तो जेव्हा नर्व्हस असेल तेव्हा. त्याने तिच्या नजरेला भीडवली. एक वेगळीच आश्वासकता तिच्या नजरेत त्याला दिसली. आणि त्याने तिला सारं काही सांगून टाकलं. <br /><br />"हम्म... पुढे काय?" त्याचं सांगून होताच तिने खेळकर चेह-याने त्याला विचारलं. <br />"निशा, मस्करी करतेयस ना माझी?"<br />"नाही हो डॉक्टर. मला त्या तुमच्या हीरॉईनचं हसायला येतंय. कुणाबरोबर तरी लग्न करायचंच आहे ना म्हणून तू. वा,काय मुलगी आहे. आणि तुम्ही कधी काळी अशा मुलीवर प्रेम केलं होतं."<br />"निशा. त्या वयात होतं गं असं. चांगलं वाईट असा विचार करण्याचं ते वय नसतं. कुणीतरी आपलं असावं एव्हढी एकच भावना मनात असते."<br />"कळलं. जाऊ दया. विसरा आता ते. तुमच्या सारख्या गुणी, हुषार डॉक्टरला खुप चांगली मुलगी आयुष्याचा जोडीदार म्हणून मिळेल."<br />"तशी एक चांगली मुलगी आता माझ्यासमोर उभी आहे."<br />"डॉक्टर, आता तुम्ही माझी मस्करी करताय."<br />"नाही निशा. मी अगदी मनापासून बोलतोय. होशील माझ्या आयुष्याचा जोडीदार?" <br />त्याने ती काय उत्तर देते म्हनून निशाकडे पाहीलं. निशाचा चेहरा लाजेनं लाल झाला होता. <br /><br />"निशा बोल ना."<br />"अवी, सारं काही मीच सांगायला हवं का रे. समजून घे की तू थोडंसं" <br /><br />ती अलगदपणे त्याच्या मिठीत विसावली. दोन प्रसुतीतज्ञांच्या प्रेमाने त्या मिठीत जन्म घेतला होता...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-5217699903704549677?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-57018017440540486162009-07-24T12:00:00.002+05:302009-07-24T12:07:20.386+05:30सकाळचे साडे नऊ वाजले होते. नाही म्हटलं तरी ऑफीसला येऊन आता अर्धा तास झाला होता. वैयक्तिक ईमेल्स चेक केल्यावर मी हेल्पडेस्कच्या ईमेल्स चेक करायला सुरुवात केली. करावं लागतं. "टेक्निकल सप्पोर्ट पर्सन" आहे म्हटल्यावर ईलाज नाही. अचानक ऑफीसमधल्याच एका मित्राने मेसेंजरवर पिंग केलं.<br />"प्रोजेक्टर कधी घेतला?" इति मित्रवर्य.<br />"मागच्या आठवडयात" अस्मादिकांनी तत्परतेने टाईप केलं.<br /><br />थोडा वेळ असाच गेला. मी पुन्हा एकदा हेल्पडेस्कमध्ये मग्न झालो. इतक्यात फोन वाजला. त्याच मित्राचा फोन होता. आश्चर्य वाटलं थोडं. तो नेहमी फोन करण्याच्या आधी फोन करू का असं विचारतो आणि मगच फोन करतो. आज असं घडलं नव्हतं. <br />"बोला साहेब. काय म्हणताय?" तसा तो माझा साहेबच. मी डेव्हलपर ग्रेडमधला. तो मॅनेजमेंट ग्रेडमधला. पण तरीही आम्ही चांगले मित्र आहोत.<br />"केव्ह्ढयाला घेतला प्रोजेक्टर?"<br />"अरे जास्त नाही. फक्त शंभर डॉलर" मी हसत हसत उत्तरलो.<br />"काय करणार त्याचं? गावी गेल्यावर तिकिट लावून सिनेमा दाखवणार का लोकांना?"<br />"म्हणजे काय. अर्थातच. पुढे मागे समजा आयटीतलं दुकान चालेनासं झालं तर काहीतरी पोटापाण्याचा धंदा हवा ना." माझ्याच उत्तरावर मी खळखळून हसलो.<br />"उडवा उडवा. आज तुम्हाला पैशाची किंमत नाही कळणार. शंभर डॉलर म्हणजे पाच हजार रुपये मित्रा"<br />"माहिती आहे मला. मी सुदधा अमेरिकेतच आहे" पुन्हा एकदा मी हसत हसत उत्तर दिले.<br />""आणि तरीही तू तो प्रोजेक्टर घेतला ना. तुला जर पाच हजाराची किंमत जर कळली असती ना तर नसता घेतलास तू. पण आता तुम्ही लाखात कमवताय ना. कालपर्वापर्यंत हे असलं काही करणं तुम्हाला शक्य नव्हतं. कारण तेव्हा तुमच्याकडे पैसा नव्हता. आज पैसा आहे तर वाटेल तसा उधळताय. उदया लग्न झाल्यावर बायकोला काय प्रोजेक्टर दाखवणार का? अरे एलसीडी एलईडी टीव्हीचा जमाना चालू आहे आणि तू कुठे प्रोजेक्टर वगैरे घेत बसतोय. काळाबरोबर बदला. बायको जेव्हा शेजा-याच्या घरी जेव्हा एलईडी टीव्ही पाहील तेव्हा तुला तुझा प्रोजेक्टर फेकून तुलाही तसाच टीव्ही घ्यावा लागेल. कबुल आहे तुम्हाला तुमच्या पदधतीने जगायचं आहे पण समाजात राहताना समाजाचा सुदधा विचार करावा लागतो. तुम्ही पत्र्यांच्या खुर्च्यांवर समाधानी राहाल रे पण चार लोक घरी यावे असं वाटत असेल तर घरी सोफा घ्यावा लागतो. कार्पेट टाकावं लागतं."<br /><br />पुढची दहा मिनिटे तो असंच काही बाही बडबडत राहीला. खरं तर भयानक राग आला होता मला. पण तो मित्र असल्यामुळे मी फक्त हो हो म्हणत राहिलो. थोडया वेळाने फोन ठेवून दिला त्याने. आणि दुस-या क्षणी त्याने पुन्हा मेसेंजरवर पिंग केलं. <br />"आय ऍम सॉरी. जरा जास्तच बोललो मी. पण तुझी खुप काळजी वाटते. राहवलं नाही म्हणून बोललो." चला. कमित कमी तो जरा जास्तच बोलला हे त्याचं त्यालाच कळलं होतं. मी त्याला उलट बोलण्याचा प्रश्नच नव्ह्ता. आम्ही चांगले मित्र आहोत आणि तो माझ्यापेक्षा वयाने मोठा असल्यामुळे मला त्याच्याबददल आदर आहे. तसंही तोसुदधा त्याचं मॅनेजरपण विसरुन एका डेव्हलपरला आपला समजतोच की.<br />"हे बघ मला तुझं बोलणं बिलकुल आवडलेलं नाही. तुझं म्हणणं मला पटतंय रे. पण ही काही ईमर्जन्सी नव्हती. तुला हे सगळं दुपारीही बोलता आलं असतं." नाही म्हटलं तरी मीही कुठेतरी दुखावलो होतो. <br /><br />ते बोलणं तिथंच संपलं. मी पुन्हा एकदा हेल्पडेस्कच्या ईमेल्स पाहू लागलो. पण आता मात्र त्या ईमेल्समधला मजकूर डोक्यात शिरायला तयार होईना. मशीन लॉक केलं. कॅफेटेरीयात उगाचच मशिनच्या चहाचा एक कप घेतला आणि बाहेर पडलो.<br /><br />खरंच आपण पैसा उधळतो का? नाही. आतल्या मनाने आवाज दिला. आणि त्या उत्तराचे तरंग मनावर उमटले नाहीत तोच डोळ्यात अश्रू जमा झाले. नकळत नजरेत बालपण उभं राहीलं.<br /><br />आम्ही चार भावंडं. प्रत्येकामध्ये फक्त एका वर्षाचं अंतर. त्यामुळे लहान मोठा असा फारसा फरक नसायचा आमच्यात. बाबा जवळच्याच एका मोठया गावाच्या ग्रामपंचायतीमध्ये कारकून म्हणून नोकरीला. मी सातवी आठवीला असताना बाबांना जेमतेम दोन अडीच हजार रुपये महिना पगार असावा. घरी थोडी शेती होती. सहा महिने आरामात जातील एव्हढा तांदूळ घरी पिकायचा. गाई म्हशी होत्या. आई रोज सकाळी बाजुच्या गावात दूध घेऊन जायची. त्यामुळे घरी अगदी काही गरिबी होती अशातला भाग नव्हता. खाऊन पिऊन सुखी होतो आम्ही. बालपणच ते. मस्त हुंदडायचो. सकाळी सात वाजता गुरे चरायला न्यायची. दहा साडे दहाला त्यांना पाणी वगैरे दाखवून आणून बांधायची. आणि मग गावापासून तीन किलोमिटर अंतरावर असणा-या एका छोटया शहरातल्या शाळेत चालत जायचं. घरातला मोठा मुलगा या नात्याने हे गुरं राखण्याचं काम मी अगदी अकरावीपर्यंत न चुकता केलं. अगदी माझी दहावी सुदधा यातून सुटली नाही.माझे शहरी शाळकरी मित्र जेव्हा कुठेतरी चाटे आणि काय काय क्लासेस करत असायचे तेव्हा मी अगदी मनसोक्त म्हशींच्या शेपटया पकडत नदीत डुंबत असायचो.<br /><br />शाळेच्या दिवसांमध्ये मला बरेच छंद लागले. एक होतं वाचन. अगदी भलं बुरं जे काही हाताला लागेल ते मी काळ वेळ न पाहता वाचून काढत असे. मग ते शाळेच्या एखादया शहरी मित्राकडून अगदी विनवणी करुन आणलेलं चांदोबा असो किंवा वाण्याकडून वाटाण्याच्या पुडीसाठी आलेला वर्षभरापुर्वीचा वृत्तपत्राचा तुकडा असो. (पुढे पुढे हे वाचनाचं खुळ इतकं बेफाम झालं होतं की बारावीच्या मराठीच्या पेपरच्या फक्त एक दिवस आधी मी पु लं चं व्यक्ती आणि वल्ली एकहाती वाचून काढलं होतं). दुसरं वेड होतं चित्रपट आणि गाण्यांचं. गावामध्ये कुणाकुणाकडे रेकॉर्ड प्लेयर असायचे. मग शनीवार रविवार दोन दिवसांच्या दुपार मी त्याच घरी काढायचो. कशासाठी तर गाणी ऐकण्यासाठी.त्याकाळी आमच्या बाजुच्या गावामध्ये चित्रपटांच्या व्हीएचस कॅसेटस आणि त्या चालवणारे वीसीआर भाडयाने मिळायचे. गावात कुणाच्या पोराचं बारसं असो, कुणाच्या लग्नाची सत्यनारायणाची पुजा असो, हे सगळं भाडयानं आणलं जायचं. एका रात्रीत तीन चित्रपट पाहीले जायचे. आणि हे चित्रपट पाहण्यासाठी आम्ही अगदी पहिल्या रांगेत त्या टीव्ही पासून जेमतेम दोन फुट अंतरावर बसायचो. <br /><br />बारावी झाली. ईंजिनीयरींगला ऍडमिशन घेतलं. ज्यावर्षी मी ईंजिनीयरींगला ऍडमिशन घेतलं त्याच वर्षी ईंजिनीयरींगच्या फ्री सिटची फी चार हजारांवरून दहा हजारावर गेली. बाबांना धक्काच बसला. कारण बाबांनी वर्षाला चार हजार रुपये फी गृहीत धरून माझ्या ईंजिनीयरींगच्या खर्चाचा हिशोब केला होता. माझ्या सुदैवाने एक गोष्ट चांगली होती. ईंजिनीयरींग कॉलेज माझ्या घरापासून आठ किलोमीटर अंतरावर होतं त्यामुळे मी घरुन रोज येऊन जाऊन कॉलेज करू शकणार होतो. माझा बाहेर राह्यचा खायचा खर्च वाचणार होता. झालं. हो नाही करता माझं ईंजिनीयरींग सुरु झालं. पाठच्या भावांमध्ये फक्त एकेक वर्षाचं अंतर असल्यामुळे आता एक बारावीला होता तर छोटा अकरावीला. खर्चाची थोडीफार ओढाताण सुरू झाली होती.कॉलेज थोडंसं आडवाटेला होतं त्यामुळे अगदी हाताच्या बोटावर मोजण्याईतक्या कमी एस टी बसेस कॉलेजला जायच्या. घरी बाबांची एक जुनी सायकल होती. मी सोयीचे पडेल म्हणून सायकलने कॉलेजला ये जा करण्याचा निर्णय घेतला. जायचे आठ किलोमीटर आणि यायचे आठ किलोमीटर. सोळा किलोमीटर तर होतं. आणि तसं त्या सायकल वर मी एक वर्ष काढलं सुदधा. <br /><br />दुसरं वर्ष सुरु झालं. भावाची बारावी संपली होती. पठठयाने मेडिकलची एंट्रन्स एग्झाम सुदधा क्लियर केली. <br />"बाबा त्याच्या मेडिकलच्या फीचं काय करणार आहात तुम्ही?"<br />"बघूया. त्याची या वर्षीची फी भरण्याइतके पैसे आहेत माझ्याकडे जमा. या वर्षीची फी भरुया आपण त्याची. पुढच्या वर्षीपासूनची फी भरण्यासाठी आपण बॅंकेकडून शैक्षणिक कर्ज घेउया"<br />"बाबा, त्याने फीचं भागेल. मेडीकल कॉलेज दापोलीला आहे. त्याला हॉस्टेलला राहावं लागेल. त्याच्या खर्चाचं काय?"<br />"होईल काहीतरी. तू काळजी करू नकोस." बाबा माझ्या खांदयावर थोपटत मला धीर देत होते.मी मान वर करुन बाबांच्या चेह-याकडे पाहीलं. बाबांचे डोळे अश्रूने डबडबले होते.<br /><br />माझं सेकंड ईयर चालू होतं. भावाचं मेडीकल कॉलेज चालू झालं होतं. सर्वात छोटा भाऊ आता बारावीला होता. खर्चाचा ताण वाढला होता. गरीबी काय असते हे आता जाणवायला लागलं होतं. अशातच माझी सायकल आता रोज काहीबाही दुखणं काढू लागली होती. जुनीच सायकल ती. त्यात जवळ जवळ दिड वर्ष मी तिला रोज सोळा किलोमिटर दामटलेली. आज काय तर चेन तुटली. उदया काय तर पेडल तुटलं. असं रोज काहीतरी होऊ लागलं. राहून राहून वाटत होतं की नवी सायकल मिळाली तर. पण ते तितकं सोपं नव्हतं. नवी सायकल आणण्यासाठी पैसे कुठून येणार होते. नाही म्हणायला मी सायकलींच्या वेगवेगळ्या दुकांनांमध्ये मी मला हव्या तशा सायकलच्या किंमती काढल्या होत्या. साधारण सतराशे अठराशे पर्यंत चांगली सायकल मिळू शकत होती. पण एव्हढे पैसे आणणार कुठून. खुप विचित्र दिवस होते ते. माझे क्लासमेट ज्या दिवसांमध्ये चाळीस पन्नास हजारांच्या मोटार सायकल घेऊन कॉलेजला यायचे त्या दिवसांमध्ये मला सायकल घेण्यासाठी अठाराशे रुपये कुठून आणायचे किंवा तेव्हढे पैसे बाबांकडे कसे मागायचे हा प्रश्न मला पडला होता. <br /><br />शेवटी एक दिवस थोडं घाबरत घाबरतच मी बाबांसमोर विषय काढला.<br />"बाबा, हल्ली सायकल खुप काम काढते"<br />"चालवून घे ना राजा"<br />"नाही हो बाबा. मला खुप त्रास होतो. आठ किलोमीटरच्या अंतरामध्ये तिची चेन इतक्या पडते की विचारू नका. जरा टाईट करून घेतली सायकलवाल्याकडून की मग सायकल चालवताना खुप जोर लावावा लागतो. आणि मग दम लागतो मला"<br />"अरे पण नवी सायकल दोन हजाराच्या आत येणार नाही. तेव्हढी महाग सायकल नाही परवडणार आपल्याला"<br />"बाबा, बघा ना थोडं" <br />बाबांचा नाईलाज आहे हे मलाही कळत होतं पण त्या जुन्या सायकलमुळे रोजचं सोळा किलोमीटरचं सायकलिंग करताना मलाही खुप त्रास व्हायचा. शेवटी बाबांनी पाचशे पाचशे रुपये जमेल तसे देईन असं एका ओळखीच्या सायकलवाल्याला सांगितलं आणि मला नवी सायकल मिळाली.<br /><br />ईंजिनीयरिंग चालू राहीलं. माझं गुरं राखण्याचं काम मी बारावीला येताच बंद झालं होतं. पण आता एक नविन काम मला करावं लागायचं. शेतीची काही कामं असतील तर मला सुटटीच्या दिवशी अगदी बारा बार तास काम करावं लागायचं. पण त्याचं काही विषेश नव्हतं. शेतक-याच्या मुलाने शेतात काम केलं तर बिघडलं कुठं. भले मग तो अगदी ईंजिनीयरींगला का असेना. एव्हढा सरळ साधा हिशोब होता माझा. ईंजिनीयरींग संपलं. दोन वर्ष जॉबसाठी स्ट्रगल केला. ब-यापैकी स्थिरावलो. अमेरिकेला आलो. बघता बघता अमेरिकेतही आता दिड वर्ष व्हायला आलंय. पण एव्हढं सगळं झालं तरी मी माझे कालचे दिवस विसरलो नाहीये. आणि विसरुही शकणार नाही.<br /><br />कधी कधी मित्र मस्करीने तर कधी सिरियसली म्हणतात. विसर आता ते सगळं. काळाबरोबर बदल. आज एकटा आहेस त्यामुळे तुला काही वाटत नाहीये. उदया परवा बायको येईल. ती सुदधा तुझ्यासारखीच डॉक्टर किंवा ईंजिनीयर असेल. आणि त्या मुलीला खुप अवघड जाईल हे तुझ्या या विचारसरणीबरोबर ऍडजस्ट होताना. जुन्या आठवणींमध्ये, जुन्या गोष्टींमध्ये नको अडकून पडू नकोस. <br /><br />मी हे सगळं शांतपणे ऐकून घेतो. हलकेच हसतो. आणि त्यांना उत्तर देतो. <br /><br />"सल्ला असा देताय की मी कुणी आउटडेटेड आजोबा आहे. मी ही तुमच्यासारखाच सव्वीस सत्तावीस वर्षांचा सॉफ्टवेअर ईंजिनीयर आहे. मलाही तुमच्यासारखंच आयुष्य जगायचं आहे. फरक असलाच तर तो तुम्ही कसे लहानाचे मोठे झालात आणि मी कसा लहानाचा मोठा झालो यामध्ये आहे. जे पाहत, अनुभवत मी लहानाचा मोठा झालो ते मी आज केवळ डॉलरमध्ये कमवतो आहे म्हणून मी कसा विसरू शकेन? राहीला प्रश्न माझ्या होणा-या बायकोचा. जी कुणी असेल तिला लग्नाच्या गोष्टी पुढे जाण्याआधीच स्पष्ट सांगेन. बाई गं, मी आज अमेरिकन सॉफ्टवेअर ईंजिनीयर आहे. लाथ मारेन तिथे पाणी काढेन असं कॉंप्युटर प्रोग्रामिंगचं नॉलेज माझ्याकडे आहे. पण तरीही अगदी आजही माझ्या पायांना शेताची माती चिकटलेली आहे. आणि त्या मातीचा मला अभिमान आहे. चालेल का तुला असा मुलगा नवरा म्हणून. आता तुम्ही म्हणाल की मी जर असं बडबडत राहीलो तर मला कुणी मुलगी हो म्हणणार नाही. पण असं होणार नाही. मला समजून घेणारी मुलगी कुठेतरी असेलच की. <br /><br />आज माझ्या घरामध्ये कार्पेट आणि सोफा टाकता यावा म्हणून दुनिया मला घरातल्या पत्र्याच्या खुर्च्या बाहेर फेकायला सांगते आहे. कशावरून ही दुनिया उदया माझ्या खेडवळ आई बाबांकडे बोट दाखवणार नाहे? बाबांचं ठीक आहे त्यांनी थोडं फार बाहेरचं जग तरी पाहीलं आहे. आईचं काय? ती तर अशिक्षित आहे. शाळेचं तोंडही पाहिलें नाहीये तिनं. साहेबाच्या देशात ईंजिनीयर म्हणून काम करणा-या या लेकराच्या मायेची मराठीतल्या अ आ ई शीही तोंड ओळख नाही. उदया डॉक्टर किंवा ईजिनीयर बायको घरी येणार म्हणून अशिक्षित, नऊवारी लुगडं नेसणा-या आईला घरातून बाहेर काढ असं म्हणायलाही ही दुनिया कमी करणार नाही.<br /><br />दुनियेचं काय जातंय बोलायला..."<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-5701801744054048616?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-66139309720381415772009-07-13T12:37:00.003+05:302009-07-13T12:58:24.458+05:30मी फ़ेब्रुवारीमध्ये भारतात एक महिना सुटटीवर आलो होतो तेव्हाची गोष्ट ही. साधारण साडे तीन महिने झाले आता. मी चारेक दिवसात घरी स्थिरावल्यावर बाबांनी आधीच सांगितल्याप्रमाणे माझ्यासाठी मुलींचा अंदाज घेणं सुरु झालं. मुली पाहणं नाही. <br /><br />कारण होता होईल तो या खेपेला मी मुली पाहणार नाही हे मी बाबांना आधीच सांगितलं होतं. त्यामुळे दुरुन दुरुनच कानावर यायचं, इकडे एक मुलगी आहे, तिकडे एक मुलगी आहे, एव्हढी शिकली आहे, तेव्हढं कमावतं वगैरे वगैरे. मीसुदधा ती माहिती वरवर ऐकायचो आणि सोडून दयायचो.<br /><br />पण त्या दिवशी मात्र जरा वेगळंच झालं. मी घरातल्या दोन बाय दोनच्या बाथरुममध्ये मोबाईलवर प्रल्हाद शिंदेचं "गातो आवडीने" ऐकत मस्त या खांदयावरून, त्या खांदयावरून पाणी ओतत आंघोळ करत होतो. दोन बाय दोनचं असलं तरी काय झालं, ते "माझ्या" घरातलं बाथरुम होतं. अमेरिकेतल्या शॉवर, बाथटब असलेलं, बाजुलाच कमोड असलेलं आणि बेक्कार म्हणजे गुदमरलेली हवा असलेल्या बाथरुमसारखं नव्हतं ते. त्यामुळे मी अगदी मनसोक्त न्हात होतो. बाबा देव्हा-यासमोर धीरगंभीर आवाजात "शांताकारं भुजंगशयनम" म्हणत होते. इतक्यात बाहेरच्या ओटीवर कुणीतरी हाक मारली. आवाज माझ्याही ओळखीचा होता. आण्णा होते ते. गावातलं एक सुजाण, सुशिक्षित बुजुर्ग. बाबांनी त्यांना बसायला सांगितलं. एव्हाना माझी आंघोळ झाली होती. मी कमरेला टॉवेल गुंडाळून बाहेर आलो.<br /><br />"काय म्हणते अमेरिका?"<br />"काही नाही. आहे मजेत", मी हसत हसत उत्तर दिलं.<br /><br />एव्हाना आईने चहा आणला. चहा पित पित आण्णांनी बोलायला सुरुवात केली. त्यांच्या मेव्हणीची मुलगी पुण्याला बी एच एम एस करत होती. तिच्याबददल सांगायला आले होते.<br /> <br />"नाही म्हणजे आता ती फायनल ईयरला आहे. आमचा विचार आहे ती तुमच्या घरात यावी. म्हणून बोलायला आलो."<br />असं कुणीतरी इतक्या स्पष्टपणे बोलण्याची ही पहिली वेळ होती. आणि तेही आई बाबांच्या पुढयात. थोडा वेळ काय बोलावं हेच सुचेना. बाबांनी तूच बोल असं नजरेनं सुचवलं. त्यामुळे बोलणं भाग होतं.<br /><br />"आण्णा, तशी काही हरकत नाही. पण असं बघा, आपल्या गावाकडे एक पदधत आहे. मुलगा रितसर मुलगी पाहायला जातो. मुलगी कांदेपोहे घेऊन येते. चार चौघांदेखत दोघेही एकमेकांना काय करतेस, किती शिकलेस सारखे फालतू प्रश्न विचारतात आणि लगेच किंवा दोन चार दिवसांनी मुलाला होकार किंवा नकार विचारला जातो. मुलीचा तर कुणी विचारच करत नाही. मला असलं काही नकोय. मी तिला चार पाच वेळा भेटेन. तिच्याशी बोलेन. आणि त्यानंतर दोघांनाही मंजुर असेल तर पुढच्या गोष्टी बोलू आपण."<br />"अरे अर्थातच ना. तू अमेरिकन सॉफ्टवेअर इंजिनीयर. तिही जवळ जवळ डॉक्टर झाल्यातच जमा आहे. मग तुमचं लग्न ठरवायचं असेल, आपण जरी गावातले असलो तरी गावंढळपणा नक्कीच करणार नाही."<br />"मग हरकत नाही".<br /><br />त्यानंतर आठवडाभर काहीच झालं नाही. मी तर झाला प्रकार विसरुनच गेलो होतो. पण दुस-या आठवडयातच काकूंचा म्हणजेच आण्णांच्या मिसेसचा फोन आला. त्यांना म्हणे मला मुलीचे फोटो दाखवायचे होते. म्हणजे खास दाखवण्यासाठी असे फोटो काढले नव्हते. नुकतंच मुलीच्या मामाचं लग्न झालं होतं. त्या लग्नाच्या अल्बममधलेच फोटो ते मला दाखवणार होते. मी सुटकेचा निश्वास सोडला. लग्नाचा अल्बम असल्यामुळे मुलीचे नटलेले, सजलेले फोटो असले तरी थोडेफार नॅचरल फोटोही पाहायला मिळणार होते. जेव्हा "दाखवण्यासाठी" फोटो काढले जातात तेव्हा फोटोशॉप नावाचं सॉफटवेअर त्या फोटोंचं कसं जादुई परिवर्तन करु शकतं हे मी स्वत: प्रोफेशनल वेब डेवलपर असल्यामुळे माहिती होतं. आणि हे असलं आता काही होणार नव्हतं. काही फोटो सोलो, मामाबरोबर, काकाबरोबर असे खास पोझ मधले असतीलही पण काही घाईगडबडीतले नक्कीच असतील. त्यामुळे तिचे साधे फोटो पाहायला मिळतील म्हणून मी खुष होतो.<br /><br />झालं. गेलो एकदाचा आण्णांच्या घरी. चहा वगैरे घेत असताना काकूंचं भाचीपुराण चालू झालं. भाचीचा सांस्कृतिक कार्यक्रमांमधला सहभाग, तिची बक्षिसं, तिचा एम डी करायचा फ्युचर प्लान वगैरे. मी स्मित चेह-यानं मान हलवत होतो. कारण त्यात गैर काहीच नव्हतं. माझेही आई बाबा कुणी घरी आलं की हे करतात की. मी कसा मेहनत घेत आणि परिस्थितीला तोंड देत इंजिनीयरींग केलं, जॉबमध्ये सेटल होण्यासाठी कसा स्ट्रगल केला, अमेरिकेला जायची संधी कशी मिळाली वगैरे. नाही म्हणायला ती नाचते वगैरे हे ऐकून मीही थोडासा इंप्रेस झालो होतो. असो. नंतर आण्णांच्या मुलाने कॉम्प्युटर चालू केला. कारण अल्बम अजून प्रिंट नव्हता केला. सगळे फोटो मशिनवर होते. जसे जसे अल्बममधले पुढचे फोटो येऊ लागले तसतसं मी न्युट्रल व्हायला लागलो. मुलगी दिसायला तितकी खास नव्हती. म्हणजे मला अगदी अप्सरा हवी होती असं काही नाही. पण तीचे फोटो मनाला क्लिक होत नव्हते. मी उगाचच बाबांच्या चेह-याकडे पाहिलं. आणि मी लगेच समजून गेलो. मुलगी मलाच क्लिक होत नव्हती तर ती बाबांनाही आवडली नव्हती. सारे फोटो पाहून होताच काकूंनी पुन्हा एकदा बोलायला सुरुवात केली. <br /><br />"तिचं आता फायनल ईयर चालू आहे. त्यामुळे आम्ही तिला आताच काही सांगणार नाही. तिची परिक्षा वगैरे झाली की सांगू. म्हटलं तू आता महिन्याभराने अमेरिकेला परत जाशिल तर एकदा तिचे फोटो तुला दाखवावेत म्हणून हे सगळं केलं."<br /><br />आम्ही फोटो पाहण्याचा कार्यक्रम संपवून घरच्या वाटेला लागलो. <br />"बाबा कशी वाटली मुलगी?"<br />"नाक बसकं आहे तिचं. मला मुळीच आवडली नाही."<br />"बाबा मला एक कळत नाही, जर यांची मुलगी अजून तयार नाही तर हे लोक घाई कशाला करत आहेत? संपू दया की तिचं फायनल ईयर. तिला ठरवू दया की का तिला लग्न करायचं आहे की पुढे शिकायचं आहे ते."<br />"तुला नाही कळणार ते. अरे तू अमेरिकेत सॉफ्टवेअर इंजिनीयर आहेस. जातीमधला आहेस. त्यामुळे त्यांनी तुझा विचार केला तर त्यात गैर काय आहे?"<br />"बरं. आपण फोटो पाहिले. आता पुढे काय? त्या काकू तर ठामपणे काहीच म्हणाल्या नाहीत."<br />"तुला तिच्याशी लग्न करायची घाई आहे का?" बाबा चेह-यावर मिश्किल हसू खेळवत म्हणाले.<br />"तसं नाही हो बाबा. जाऊदे. आता ते पुढे काही म्हणाले तरच आपण बोलू"<br />"आता कसं म्हणालास शहाण्यासारखं" <br />आणि तो विषय तिथेच संपला.<br /><br />दोन तीन दिवसांनी त्या काकूंचा बाबांना फोन आला. म्हणे तुम्ही काहीच म्हणाला नाहीत. बाबांनी त्यांना समजावलं की त्यांनी संदिग्धपणा ठेवल्यामुळे आम्ही काहीच न बोलता तुमच्या म्हणण्याची वाट पाहत होतो. मुलीच्या आई वडीलांनी विचारलं होतं की मला मुलगी आवडली की नाही. घ्या. हे अगदी चांगलं होतं. नुसते फोटो दाखवायचे त्रयस्थामार्फत आणि वरून विचारायचं की मुलगी आवडली की नाही. खरं सांगायचं तर मला त्या मुलीला सरळ सरळ नाही म्हणावसं वाटत होतं. बाबांनी तर तिचा विचार करणं सोडूनच दिलं होतं. पण माझंच मन मला टोचू लागलं. नुसतं फोटोत पाहिलेल्या बाहय रुपावर जाऊन त्या मुलीला नकार देणं कितपत योग्य आहे? काय हरकत आहे तिला एकदा प्रत्यक्ष पाहायला, बोलायला? बाबांना कन्विन्स केलं आणि माझा पहिला मुलगी पाहण्याचा कार्यक्रम ठरला...<br /><br />मुलीचं आजोळ माझ्या गावापासून तीन किलोमिटरवर होतं. तिच्या आजोबांच्या घरी ती लोकं आली होती. आमच्याकडून आम्ही तिघंच. मी, बाबा आणि माझा नुकताच कॉलेज पास आऊट झालेला छोटा डॉक्टर भाऊ. मुलीकडून खुप मोठा लवाजमा होता. कार्यक्रम मुलीच्या आजोबांच्या घरी असल्यामुळे तिचे आजी आजोबा, आण्णा आणि काकू म्हणजे तिची मावशी, तिची अजून एक गायनॅकॉलिजिस्ट मावशी, आणि त्या मावशीचा सॉफ्टवेअर इंजिनीयर नवरा. या सगळ्यांपैकी बाकी कुणालाही सॉफ्टवेअर इंजिनीरैंग कशाशी खातात हे माहिती नसल्यामुळे सुत्रे अर्थात गायनॅकॉलिजिस्ट मावशीच्या सॉफटवेअर इंजिनीयर नव-याच्या हाती गेली. आणि त्या भला गृहस्थाने मला असे काही प्रश्न विचारले की ज्याचे नाव ते. अगदी मी कुठल्या टेक्नॉलॉजीवर काम करतो, कुठल्या व्हिसावर अमेरिकेत गेलोय इथपासून ते अगदी पी एम पी सर्टीफिकेशन केलंय का इथपर्यंत सारं विचारलं. तो मला त्यांचा भावी जावई म्हणून हे सारं विचारत होता की त्याच्या कंपनीतल्या एखादया व्हॅकन्सीसाठी माझा इंटरव्ह्यू घेत होता हेच मला कळेना. मी डॉट नेटवर काम करतो की जावावर या गोष्टीने माझ्या संसारी आयुष्यात कसा फरक पडणार होता हेच मला कळेना. <br /><br />आणि माझा इंटरव्ह्यू होत असताना मुलगी आतमध्ये होती. बहुतेक आतून ऐकत असावी सारं. थोडया वेळाने ती बाहेर आली. तिच्या गोतावळ्यासमोर तिला निरखून पाहणं थोडंसं अवघडच होतं म्हणा पण ईलाज नव्हता. तिला पाहताच मला आश्चर्याचा धक्क्काच बसला. फोटोत ती जितकी बकवास दिसत होती, तितकी ती बकवास दिसत नव्हती. कदाचित मेकअप केल्यामुळे असेल पण खरंच बरी दिसत होती ती फोटोतल्यापेक्षा. मी उगाचच तिला कॉलेज कुठे आहे, कुठल्या ईयरला आहे वगैरे विचारलं. अर्थात या प्रश्नांची उत्तरं मला आधीच माहिती होती. बास, काहितरी विचारायचं म्हणून मी तिला विचारलं. ती मुलगी मात्र स्वत:हून काही विचारेना. न राहवून मीच मग तिला म्हटलं की तुला मला काही विचारायचं असेल तर विचार. आणि मुलीने काही म्हणायच्या आधीच काकूंनी, तिच्या मोठया मावशीने उत्तर दिलं, "तिच्या काकांनी (गायनॅकॉलिजिस्ट मावशीच्या सॉफटवेअर इंजिनीयर नव-याने) सारं विचारलंय. त्यामुळे तिला काही विचारायचं गरज नाही." नाही म्हणायला एक गोष्ट तीने ठामपणाने सांगितली, तिला एम डी करायचं आहे.<br /><br />मुलीला पाहून तर झालं. पण इथेही पुन्हा संदिग्धता. ते लोकं काहीच ठामपणे सांगेनात. पुन्हा कधीतरी बोलूयात असं सांगून उठलो. का कोण जाणे, पण मला काहितरी खटकत होतं. आणि नेमकं काय ते कळत नव्हतं. माझी एक महिन्याची सुटटी संपत आली होती. अमेरिकेत परत येण्याचे वेध लागले होते. आता कुठेतरी त्या विषयावर निदान आई बाबांशी तरी बोलणं गरजेचं होतं. <br />"बाबा काय करायचं? मुलगी ठीक वाटते मला. पण तिच्याशी पाच सहा वेळा बोलल्याशिवाय मी काहीच सांगू शकणार नाही. आणि महत्वाचं म्हणजे ते लोक ठामपणे काहीच बोलत नाहीत. मला तर काहीच कळत नाहीये."<br />"तू अमेरिकेला परत जायच्या आधी आपण एकदा आण्णांच्या घरी जाऊ या"<br /><br />झालं. मला अमेरिकेत परत यायला दोन दिवस असताना आम्ही आण्णांच्या घरी गेलो. काकूंनी बोलायला सुरुवात केली.<br />"तू आम्हा सर्वांना आवडला आहेस. आम्ही तिला विचारलं. तिने सारं आमच्यावर सोपवलं आहे. पण आता तिचं फायनल ईयर सुरू आहे. तिची तीन चार महिन्यांनी परीक्षा संपली की आम्ही तुला तिचा नंबर देऊ."<br /><br />आम्ही घरी आलो. पण मला आता मात्र खरंच मला काहीतरी खटकत होतं.<br />"बाबा, का कोण जाणे पण मला नाही वाटत की हे सगळं पुढे जाणार आहे"<br />"असं का वाटतंय तुला?"<br />"ते लोक ठामपणे काहीच बोलत नाहीत. जाऊदया. त्या मुलीशी जेव्हा बोलणं होईल तेव्हा बघू."<br /><br />मी अमेरिकेला आलो. कामामध्ये सारं विसरून गेलो. बघता बघता तीन महिने निघून गेले. आता मात्र घरी बाबांची चलबिचल सुरू झाली. बाबांचं म्हणणं होतं की त्या लोकांशी बोलून घ्यावं. खरं तर मला अंदाज आला होता. मी तसं बाबांना सांगितलं सुदधा.<br />"बाबा, मला अगदी ठाम वाटतंय की त लोक माझा ऑप्शन म्हणून विचार करत आहेत. त्या मुलीला खरं तर शिकायचं असावं पण तिच्या घरच्यांनी उगाच घाई केली आहे. बहुतेक मुलगी तयार नसावी."<br />"जे काही असेल ते. मी बोलतो त्यांच्याशी आणि काय ते क्लियर करून घेतो."<br />"चालेल."<br /><br />आणि शेवटी तेच झालं होतं. माझा अंदाज खरा ठरला होतं. मुलीला एम डी करायचं असल्यामुळे मुलीने लग्नाला नाही म्हटलं होतं. पण त्यांनी ते आम्हाला सांगितलं नव्हतं. मला भारतात यायला अजून वेळ आहे आणि त्यामुळे आताच मला नाही <br />कशाला म्हणा या विचाराने त्यांनी बहुतेक आम्हाला काहीच सांगितलं नसावं. पण आता बाबांनी स्पष्टच विचारल्यामुळे त्यांना नाही म्हणावं लागलं होतं.<br /><br />विचित्र होतं ते सगळं. मला एक कळत नव्हतं, जर मुलीला पुढे शिकायचं होतं तर तिच्या घरचे उगाच तिला दाखवण्याची घाई का करत होते देव जाणे. आणि जी मुलगी मला एम डी करायचं आहे म्हणत होती, ती घरच्यांना का ठामपणे सांगू शकत नव्हती की मला एव्हढयात लगन करायचं नाहीये म्हणून. जर डॉकटर मुलीची ही अवस्था तर बीए, बिकॉम झालेल्या मुलींचं काय होत असेल. या मुली एव्हढया शिकतात, सवरतात, पण जेव्हा लग्नासाठी जेव्हा कुणा मुलाला दाखवण्याची वेळ येते तेव्हा घरच्यांना सांभाळण्यासाठी मनाविरुदध हो म्हणतात. आणि मग पुढच्या सगळ्या समस्या निर्माण होतात. मला तर अशी उदाहरणे माहिती आहेत की मुली अगदी साखरपुडा होईपर्यंत तोंड उघडत नाहीत आणि साखरपुडा झाला की सगळ्यांना अंधारात ठेऊन प्रियकरासोबत पळून जातात. अर्थात सगळ्याच मुली अशा असतात, किंवा सर्रासपणे असं होतं असं नाही. पण काही मुली असं करतात एव्हढं मात्र नक्की. एखादी गोष्ट जर तुमच्या मनाविरुदध होत असेल तर काय हरकत आहे त्याबददल बोलायला. <br /><br />त्या मुलीने दिलेलं कारण जेन्युईन असेलही पण मला मात्र उगाचच साउथ इंडीयन चित्रपटातले सीन आठवत होते. त्यांच्या ब-याच सिनेमात असतं असं की, मुलीला पाहायला एक एन आर आय येतो. पण मुलीचं तिच्या कॉलेजमधल्या कुठल्यातरी मुलावर प्रेम असतं. आणि त्या बिचा-या एन आर आय मुलाचं मात्र त्याची काहीच चूक नसताना हसं होतं. <br /><br />मी तसा तनाने, मनाने मराठी आहे. पण करीयर गरज म्हणून का होईना, मी आजच्या घडीला एन आर आय आहे...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-6613930972038141577?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-62452226748229651232009-07-11T08:08:00.014+05:302009-07-11T09:18:38.012+05:30खरं सांगायचं तर अगदी बेक्कार घाबरलो होतो मी ते सारं पाहून. ३०० फुट उंचावर १५०० फुट लांबीच्या दोन तारा एकमेकींना समांतर अशा ताणलेल्या. काय तर म्हणे झिप लाईन. आणि या दोन तारांपैकी कुठल्यातरी एका तारेवरून एका टोकापासून<br />दुस-या टोकापर्यंत लटकत जायचं. सुरुवातीच्या टोकाचा आधार सोडला की दुसरं टोक थोडं कमी उंचावर असल्यामुळे आपण आपोआप ३०० फुट उंचावरून दुस-या टोकाकडे तारेला लोंबकळत सरकू लागतो. काय गरज आहे...<br /><br />"सर नाही हो. मला खुप भीती वाटते. मी कधी जत्रेतल्या पाळण्यातही बसलो नाहिये. इथे तर चक्क तिनशे फुट उंचावरून पंधराशे फूट लटकत जायचंय" <br />मी रडवेला चेहरा करून माझ्या भारतातून बिझनेस व्हिजिटवर आलेल्या बॉसला समजावण्याचा केविलवाणा प्रयत्न करत होतो.<br />"अरे ऐक माझं. काहीही होत नाही. कर तू ते. नंतर तूच मला म्हणशील की मजा आली"<br />"नाही हो सर, खरंच तुम्ही मला आग्रह करू नका"<br />"ए बाबा, समजाव रे याला", माझ्या बॉसने चक्क तिथल्या तिथे माझ्या एका मित्राला माझं समुपदेशन करायला सांगितलं. आणि तो माझा मित्रही अगदी पोहचलेला निघाला. अगदी "तू काय पोरगी आहे का च्यायला" असं काही बाही बरळत त्याने चक्क माझ्या मर्दानगीलाच आव्हान दिलं. आता माझ्यासमोर हो म्हणण्याशिवाय पर्याय राहीला नाही. झालं. सुरक्षिततेसाठी लागणारे सगळे पटटे, हेल्मेट, आणि तारेवर लटकताना बुडाला आधार मिळावा म्हणून लागणारं हार्नेस अश्या सगळ्या आयुधांनी सज्ज होउन आमची पाच मित्रांची फौज त्या पहिल्या टोकांकडे निघाली. का कोण जाणे पण मला मात्र आपण गावच्या भैरीच्या जत्रेला बळी देण्यासाठी हार घालून, गुलाल लावून नेला जाणारा बोकड आहोत असं वाटू लागलं.<br /><br />आलो एकदाचा त्या स्टार्टींग एंड कडे. नावातच शेवट. तिथे दोघेजण दोन तारांच्या बाजुला उभे. लोकांना तारांवर लटकवण्यासाठी. त्यांनी हाय हेलो करून आम्हाला सुचना दयायला सुरुवात केली.<br /><br />"ए, हे काय बडबडतायत दोघं?" त्या दोघांचे अमेरिकन इंग्रजी उच्चार न कळल्यामुळे अस्मादिकांचा समुपदेशकाला प्रश्न.<br />"धन्य आहे तुमची राजे. तुमच्यासारख्यांमुळे तर आयटी मधल्या भरतीला खोगीरभरती म्हणतात"<br /><br />समुपदेशकाचं म्हणणं पटल्यामुळे माझ्या चेह-यावर अगदी ३६० अंशातलं हसू् फुललं. खरं होतं त्याचं. नाही म्हटलं तरी मला अमेरिकेत येऊन आता जवळ जवळ दिड वर्ष व्हायला आलंय. तसं माझं इंग्रजीचं ज्ञान खुप आधीपासुनच उच्च प्रतिचं आहे. चार वर्षे इंजिनियरींगला घोकंपटटी केल्यामुळे तांत्रिक इंग्रजी तसं बरं आहे पण कूणी हवापाण्याच्या गोष्टी करायला लागलं की मी दिवेआगरच्या गणपतीचा धावा करुनच तोंड उघडतो. आणि मग बोलताना डू, डीड, डन अशी सगळी रुपं एकाच वाक्यात वापरुन काळाचा असा काही सावळा गोंधळ घालतो की ज्याचं नाव ते. असे धिंडवडे मी जर एखादया भारतीय भाषेचे काढले असते तर एव्हाना व्याकरणकर्त्या पाणिनीचा अवकाशस्थ आत्मा माझ्या मानगुटीवर येऊन बसला असता. हे माझ्या बोलण्याच्या बाबतीत. समोर जर कुणी अमेरिकन बोलत असेल तर मग अजुनच आनंदी आनंद असतो."कॅन यू प्लिज कम अगेन’ हा जर कुठल्या देवाचा मंत्र असता तर एव्हाना मी त्या देवाकडून वर मागून घेऊन एखादया सी एम एम फाय आयटी कंपनीचा सिईओ झालो असतो. आयटीमध्ये खोगीरभरती चालली नसती तर मला कुणी अमेरिकेत सिनियर सॉफ्टवेअर इंजिनीयर म्हणून ठेवणं सोडाच, पण पुण्याच्या पाषाण किंवा बाणेरच्या एखादया रामभरोसे क्न्सल्टन्सी सर्विसेसने ज्युनियर प्रोग्रामर म्हणूनसुदधा ठेवलं नसतं.<br /><br />असो. त्यांच्या सुचना समुपदेशकामार्फत माझ्यापर्यंत पोहचल्या. माझा नंबर येताच त्यातल्या एकाने एका हाताने माझ्या पाठीचा हुक पकडून मला तारेवर लटकवलं. त्याने रेडी म्हणताच मी डोळे गच्च मिटून घेतलं. आणि पुढच्या क्षणाला मी तिनशे फुट उंचावरून तारेवर लटकत सरकू लागलो. काही क्षण भितीचे गेले. नाही असं नाही. पण त्यानंतर मात्र भीती कुठल्याकुठे पळाली. मी अगदी नवा कोरा आनंद छातीत भरून घेत तारेवरून सरकू लागलो...<br /><br /><br />आता वेळ होती रॅपलिंग करायची. अर्थात दोराचा आधार घेत डोंगरावर खाली उतरायचं. रुढार्थाने डोंगर नव्हता तो. ती चक्क एक गुहा होती जमिनीच्या खाली. १६५ फुट खोलीची एक पोकळी. त्या १६५ फ़ुटांनंतर समतल जमिन आणि मग पुन्हा त्याच्याखाली एक भुयारी वाट. एका टोकाने या भुयारी वाटेत शिरायचं आणि दुस-या टोकाने निघायचं. त्या भुयाराची उंची इतकी कमी की उभं राहून चालणं तर सोडाच, पण ओणवं चालणंही शक्य नाही. ती वाट पार करण्याचा एकच मार्ग, पाठीवर किंवा पोटावर सरपटत जाणे. नाही म्हणायला पुन्हा भीती वाटायला लागली होती. पण झिप लाईन केल्यामुळे थोडा धीर चेपला होता. काय वाटेल ते होवो. पण हे करायचंच असं ठरवलं.<br /><br />माझा नंबर येताच पुन्हा एकदा सेफ्टी बेल्ट, हेल्मेट आणि हार्नेसने सज्ज होत मी दोराला पकडत, गुहेच्या कडांवर पाय टेकत गुहेत उतरायला सुरुवात केली. जोपर्यंत गुहेची पोकळी दिसली नव्हती तोपर्यंत काही वाटलं नाही. पण थोडंसं खाली उतरल्यावर ती १६५ फुट खोल गुहा दिसायला लागली. आणि मुर्तीमंत भिती नजरेसमोर उभी राहीली. पुन्हा खाली पाहण्याची छातीच होईना. गुहेत गारवा असताना मी मात्र घामाघूम झालो होतो. आणि अशातच फ़्री फ़ॉल चालू झाला. फ़्री फॉल म्हणजे, गुहेची कडा सोडून फक्त दोरावर खाली सरकत राहायचं. आता अवस्था अजुनच वाईट झाली. देवाचा धावा करत दोरावरून खाली सरकणं एव्हढंच हाती होतं आता. हौस आली आणि मूंबई पाहिली असं राहून राहून वाटू लागलं होतं.<br /><br />... आलो एकदाचा दोरावरून खाली. सुटलो बाबा. नजर पुन्हा पुन्हा वर जात होती. १६५ फुट खोल जमिनीवरून वर पाहताना स्वत:लाच विचारत होतो, काय गरज होती "ये बैला, मला मार" करायची?<br /><br />आता गुहेतुन सरपटणं. बिलकुल इच्छा नव्हती त्या भगदाडात शिरुन ढोपर कोपर फोडून घ्यायची. पण पुन्हा एकदा माझ्या समुपदेशकाने मला बिथरवायला सुरुवात केली. आणि मी पुन्हा एकदा बैलाकडून शिंग मारून घ्यायला तयार झालो...<br /><br />आठवडा झाला आता हे सगळं केलं त्याला. ते दोरावरून लटकणं, ते गुहेतून सरपटणं आठवलं की अजुनही अंगावर शहारे येतात. जर मित्राने जबरदस्ती केली नसती, माझ्या तथाकथित अहंकाराला डीवचलं नसतं तर मी सगळं करण्याच्या भानगडीत चुकूनसुदधा पडलो नसतो. तेव्हा तर नाहीच, पण यापुढेही कधी केलं नसतं. मनातल्या भितीवर दुस-या एका भावनेनं मात केली आणि मी तारेवर, दोरावर लटकायला तयार झालो. आणि मग मिळाला एक थरारक अनुभव, जो आयुष्यभर माझ्यासोबत राहील. अर्थात हे झालं सो कॉल्ड धाडसाबददल. पण हे सगळं आपल्या दैनंदिन उर्मींनाही लागू होतं ना. आपल्याला काहीतरी वेगळं करायचं असतं. आपल्यामध्ये ते करण्याची कुवतही असते. पण मनामधली भिती ते आपल्याला करु देत नाही. केवळ धोका पत्करायचा नाही म्हणून आपण आपल्यात कुवत असतानाही रुळलेली चाकोरी सोडायला मागत नाही. यातुनच एक भिंत उभी राहते आपली कुवत आणि आपलं उज्वल भवितव्य यामध्ये. पण जर खरंच आपल्यात क्षमता असेल तर भितीला पळवून लावून आपल्या ध्येयासाठी स्वत:ला झोकून दिलं पाहिजे. येणा-या प्रसंगांना सामोरं जात यश मिळवून आयुष्याला एक नवा अर्थ मिळवून दयायला हवा.<br /><br />...सागरावरच्या तुफानांच्या भितीने जर कोलंबसाने भारताचा जलमार्ग शोधायचा नाद सोडला असता तर कदाचित आज जगाला अमेरिका माहितीच पडली नसती.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-6245222674822965123?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-78870854438028591882009-07-09T07:49:00.003+05:302009-07-09T07:56:17.358+05:30थोडासा गडबडीतच टॉयलेटमध्ये शिरलो. ऑफ़ीसचं टॉयलेट असल्यामुळे मध्ये पार्टीशन घालून रांगेनं चार पाच टॉयलेट बनवलेली. हे पार्टीशन थोडं उंचावर असतं त्यामुळे पलिकडच्या टॉयलेटमध्ये कुणी असेल तर त्याचे पाय आपल्याला दिसतात. असो. पटटा काढला. पँटच्या बटनाकडे लक्ष जाताच जाणवलं, की हे लेकाचं लवकरच तुटणार. म्हणजे ते तुटायला आलं आहे हे यापुर्वी दोनदा जेव्हा ती पँट घातली होती तेव्हाच कळलं होतं. पण दुर्लक्ष केलं. म्हणून आता ते बटन तुटू नये म्हणून अगदी काळजीपुर्वक मी ते काढायला सुरुवात केली. आणि शेवटी जे व्हायचं तेच झालं. तुटलंच लेकाचं. आणि नुसतं तुटून खाली पडलं नाही तर पलिकडच्या टॉयलेटमध्ये गेलं. त्या टॉयलेटमध्ये मला पाय दिसत होते. म्हणजे पलिकडे कुणीतरी होतं. त्यामुळे मला ते बटन घ्यायलाही जाता येईना. मी अगदी केविलवाणे भाव चेह-यावर आणून माझ्या नियोजिलेल्या कामाला सुरुवात केली...<br /><br />म्हटलं तर एकदम बकवास प्रसंग. किंवा विनोदी म्हणा हवं तर. अगदी टॉम अँड जेरी चा एपिसोड. नाही म्हणजे असं समजा की माझ्या जागी ते आतरंगी मांजर आहे. अगदी संगीताच्या तालावर ते मांजर आपला कार्यभाग उरकायला टॉयलेटमध्ये जातं आणि... किंवा मग जॉनी लिवरवर चित्रित केलेला एखादा विनोदी प्रसंग. आपल्या कजाग मालकापासुन सुटका करुन घेण्यासाठी तो पळतोय. पळता पळता त्याला जोराची लागते. त्याच्या नशिबाने त्याला समोरच एक टॉयलेट दिसतं. तो मागचा पुढचा विचार न करता त्या टॉयलेट मध्ये घुसतो आणि...<br /><br />तर असा हा एकदम फ़ालतू प्रसंग. पण काही केल्या मनातुन जायला तयार नाही. नाही म्हणजे ते टॉयलेट वगैरे गेलं मनातून. पण बटन आणि त्याचं तुटणं काही नजरेसमोरुन जाईना. थोडा विचार केला. मग त्या बटनाच्या तुटण्याचा आयुष्याशी असलेला संबंध जाणवला. म्हणजे असं की, काही नाती खुप घटट असतात. अगदी बटन जितक्या घटटपणे पॅटला शिवलेलं असतं तशी. कधी कधी ध्यानी मनी नसताना ही नाती ताणली जातात. जसं नकळतपणे आपण पॅंटचं बटन जोराने काढतो. नको इतकं ताणल्यामुळे थोडा सैलसरपणा येतो. आपण दुर्लक्ष करतो. वेळीच लक्ष घातलं नाही तर हा सैलसरपणा दुराव्यात बदलतो. अजुनही वेळ गेलेली नसते. पण आपण हलगर्जीपणा करतो. आणि शेवटी ते नातं तुटतंच. जसं बटन तुटावं तसं. आपली चूक आपल्या लक्षात येते. कधी कधी नातं पुन्हा सांधायला संधी मिळते नाही असं नाही. पण जर अशी संधी नाही मिळाली तर मात्र त्या तुटलेल्या नात्याच्या आठवणीं जपण्यापलिकडे आपल्या हाती काहीच राह्त नाही...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-7887085443802859188?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-90411075121532366352008-10-14T10:11:00.000+05:302008-10-14T10:14:40.607+05:30नसेल कुणी सोबतीस माझ्या<br />एकटाच ध्येयाकडे चालेन मी<br />वाटलंच एकाकी जर का मला<br />आर्त साद शब्दांना घालेन मी<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-9041107512153236635?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-52254461331116343322008-10-06T05:54:00.001+05:302008-10-06T05:55:53.383+05:30<a href="http://2.bp.blogspot.com/_oyHy4tcnkBI/SOlbB75vESI/AAAAAAAAAxg/6OqRgM_nqhY/s1600-h/Ship.JPG"><img style="cursor:pointer; cursor:hand;" src="http://2.bp.blogspot.com/_oyHy4tcnkBI/SOlbB75vESI/AAAAAAAAAxg/6OqRgM_nqhY/s400/Ship.JPG" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5253830529122242850" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-5225446133111634332?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-88561592275744278342008-09-17T01:16:00.002+05:302008-09-17T01:19:21.588+05:30पाखरांची मधूरशी किलबिल <br />अंगणी सडा प्राजक्त फुलांचा<br />हळूच डोकावे हसरी सकाळ <br />घेऊन गुच्छ नव्या स्वप्नांचा<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-8856159227574427834?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-33766116816314535952008-09-17T01:14:00.001+05:302008-09-17T01:16:19.858+05:30मी दार उघडून पाहिलं तर<br />पानाफुलांनाही जाग आलेली<br />एक कोवळी सोनेरी सकाळ<br />तुझ्या हास्यात चिंब न्हालेली<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-3376611681631453595?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-92063191577151112552008-09-14T11:45:00.002+05:302008-09-14T11:48:56.098+05:30कुणी बेभान म्हणतं मला, कुणी वेडं समजतं मला <br />धरतीच्या उमाळ्याला आकाशीचा नभच समजलेला <br />कसा तुझ्यापासून दूर मी, अन माझ्यापासून दूर तू <br />दुराव्यातील हा जिव्हाळा फक्त आपल्याला कळलेला<br /><br />प्रेम तुझ्या माझ्या विश्वासाची एक पवित्र गाथा आहे <br />कधी कबीर तर कधी मीरेचीही तशीही हीच कथा आहे <br />सगळेच म्हणतात इथे, माझे डोळे आसवांनी भरलेले <br />कळलं तुला तर मोती, नाही तर पाण्याचा साठा आहे <br /><br />आहे वेदनांचा सागर ह्र्दयात, पण मला रडायचं नाही <br />माझे अश्रु तुझ्या प्रेमाची निशाणी, जी हरवायची नाही <br />माझी ओढ तुला कळो किंवा नाही, पण थोडं ऐक तू <br />जी गोष्ट माझी झाली नाही, ती तुझीही व्हायची नाही <br /><br />भुंगा जर कधी कमळ फुलावर बसला तर पाप घडलं <br />आम्ही एखादं स्वप्न जिवापाड जपलं तर पाप घडलं <br />कालपर्यंत तल्लिन होऊन ते ऐकत होते प्रेमाचे किस्से <br />आणि आम्ही खरंच कुणावर प्रेम केलं तर पाप घडलं<br /><br />(डॉ. कुमार विश्वास यांच्या "कोई दिवाना कहता हैं" या प्रसिद्ध हिंदी कवितेचं स्वैर मराठी भाषांतर)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-9206319157715111255?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-63252703506132512122008-09-14T10:40:00.015+05:302008-09-14T11:29:18.314+05:30शुक्रवारची संध्याकाळ संपण्याच्या बेतात होती. पण संधीप्रकाशाचा कुठेही मागमुस नव्हता. अगदी लख्ख उजेड होता. इकडे कॅलिफोर्नियामध्ये रात्रीचे नऊ वाजले तरीही उजेड असतो. आपल्याकडे असं नसतं ना. सहा साडे सहा झाले की अंधार पडायला सुरुवात होते. आणि सात वाजता तर अंधार होऊनच जातो. आपल्याकडेही जर इकडच्या प्रमाणे रात्री आठ वाजता दिवस मावळतीला जाऊ लागला तर... <br /><br />अरमानचं आताच साहीलशी जिमेलवर बोलुन झालं होतं. साहील त्याचा ओरकुटवरचा मित्र. कुठूनतरी "फ़्रेंड ऑफ फ़्रेंड" असं करत त्या दोघांची मैत्री जुळली होती. अर्थात आभासीच. इंग्रजीत सांगायचं तर व्हर्चुअल. जिमेलवर बोलताना इकडच्या तिकडच्या गप्पा झाल्या. दोघेही गद्धेपंचविशीच्या आत बाहेर असल्यामुळे गप्पांचा ओघ मुलींकडे कधी वळला हे कळलंच नाही. अर्थात दोघेही लग्नाच्या वयाचे असल्यामुळे वायफळ बडबड न करता त्या गप्पा आयुष्याचा जोडीदाराबद्दल होऊ लागल्या. बोलत बोलता साहीलने त्याला विचारले की त्याला कशी मुलगी हवी. अरमानने त्याला वेडावून दाखवणारी स्माईली पाठवली आणि लिहिलं, "असा काही माझा 'क्रायटेरिया' वगैरे नाही रे. हा, आता एव्हढं मात्र नक्की की मुलगी मराठीच असायला हवी" आणि अचानक साहीलने विचारलं, मुलीला मराठी येतं पण ती मराठी कुटुंबातील नसेल तर... अरमान दचकला. स्वताशीच विचार करू लागला. "अरेच्चा, हा विचार कधी आपण केलाच नाही की". सांगुन टाकलं त्याने साहीलला तसंच. म्हटलं, "मला विचार करायला हवा रे". <br /><br />रात्रीचे नऊ वाजले होते. जेवायची वेळ झाली होती. त्यामुळे त्याने साहीलचा निरोप घेतला. जिमेल लॉग ऑफ केलं. बाहेर व्हरांड्यात आला. आपल्याकडे साडे सहा सातला जसा संधी प्रकाश असतो तसंच काहीसं बाहेर झालं होतं. घरासमोरच्या तलावात एक बदकांची जोडी छान इकडून तिकडे पोहत होती. त्या मनसोक्त विहरणार्‍या त्या बदकांना पाहून तो मनाने कधी भारतात पोहोचला हे त्याचं त्यालाच कळलं नाही. भारतात पावसाळा चालू असेल. छान पाऊस पडत असेल आपल्याकडे. त्याच्या नजरेसमोरून अविनाश ओगलेंची ती तरल कविता सरकू लागली... <br /> <br />खूप पाऊस आला आणि गारा पडायला लागल्या<br />तसा मी खिडकी बंद करायला धावलो...<br />तू दार उघडून थेट अंगणात गारा वेचायला!<br />दोन चार हळव्या गारा माझ्यासाठी ओंजळीत घेऊन तू आलीस.<br />पावसात भिजलेली तू<br />तुझी आर्जवी ओंजळ<br />ओंजळीत विरघळणा‍र्‍या गारा...<br />मी पहातच राहिलो-<br />पावसात भिजल्यावर कविता कशी दिसते ते! <br /><br />पापण्यांसमोर वर्षाधारा बरसू लागल्या. अरमानला अविनाशच्या "तू" मध्ये "ती" दिसायला लागली. अशीच भिजत असेल नं ती पावसात. पावसात भिजताना कशी दिसत असेल ती ? खुप अवखळपणा करत असेल नं सतरा अठरा वर्षांची असुनही... ती आपली नाहीये. किंबहुना ती आपली व्हावी अशी भावनाही मनात नाही... मग का विचार करतो आपण तिचा ? मनाच्या गर्द रानात जेव्हा आठवणींची रिमझीम बरसात होते तेव्हा पापण्यांमध्ये का ती उभी राहते ? आयुष्यात काही प्रश्नांची उत्तरं मिळत नाहीत. कदाचीत हे प्रश्नसुद्धा त्यापैकीच असावेत... <br /><br />सात आठ महिन्यांपुर्वीची गोष्ट असावी. अरमान तेव्हा भारतात होता. दिवाळी नुकतीच होऊन गेली होती. तरीही दिवाळीचा हँगओव्हर काही अजून गेला नव्हता. तो काहीसा मरगळलेल्या मनानेच मुंबईमध्ये ऑफिसला जाऊ लागला होता. एक आठवडा संपला. शुक्रवारच्या संध्याकाळी ऐनवेळी तो प्रोजेक्टच्या ज्या मोड्युलवर काम करत होता त्यामध्ये गडबड आहे असं त्याच्या लक्षात आलं. आता ती चुक दुरुस्त करुनच जाऊ म्हणजे शनिवार रविवार निवांत राहता येइल म्हणून त्याने काम चालू केलं आणि काम हातावेगळं करता करता रात्रीचे अकरा वाजले. हाताखाली काम करणार्‍या ज्युनियरला, अमेरिकेतून डोक्यावर मिर्‍या वाटणार्‍या सिनियरला मनातल्या मनात शिव्या घालत तो ऑफिसच्या गेट्मधून बाहेर पडला आणि...'पल पल तेरी याद सतायें' अशा सुमधुर आवाजात मोबाइलमधून फाल्गुनी पाठक गाऊ लागली. आता रात्री अकरा वाजता कोण आपल्या आठवणीने व्याकुळ झालं आहे हे पाहण्यासाठी त्याने तो कॉल अटेंड केला. <br /><br />"नमस्कार कुलकर्णी साहेब, मी पुण्यावरुन शिंदे बोलतोय". <br /><br />आपल्या सारख्या पंचवीस वर्षांच्या पोराला दुनिया कुलकर्णी साहेब का म्हणते हा प्रश्न त्याला खुप दिवसांपासुन सतावत होता. शिंदे काका पुण्याचे इस्टेट एजंट. घरांच्या खरेदी विक्रिच्या व्यवहारांमध्ये मध्यस्थी करतात. अरमानने त्याला पुण्यात घर पाहण्यासाठी सुरुवात केली होती तेव्हा त्याच्या बाबांचे एक मित्र त्यांना शिंदे काकांकडे घेऊन गेले होते. आणि तेव्हापासुन तो घराच्या निमित्ताने शिंदे काकांच्या संपर्कात होता. त्यांनी अरमानला एक घर पाहण्यासाठी पुण्याला बोलावलं होतं. अरेरे, काय छान प्लॅन केला होता दोन दिवस झोपा काढण्याचा. आता पुण्याला जावंच लागणार होतं. आणि तेही आधी खोपोलीला घरी जाऊन. सगळाच विचका झाला होता. शनिवारी सकाळी तोंडही न धुता त्याने वाशीवरून पुण्याकडे जाणारी बस पकडली आणि घरी आला. घरी आल्यावर आईने सांगितलं, बाबा दोन दिवसांसाठी बाहेर गेलेत. म्हणजे आता त्याला एकट्याला पुण्याला जावं लागणार होतं. आणि कहर म्हणजे बाबा त्याची लाडकी हीरो होंडा पॅसियन प्लस घेऊन गेले होते. मोटारसायकल घेऊन गेले होते. बसने पुण्याला जायचं या कल्पनेनंच अंगावर शहारे आले होते पण जाण्यावाचून गत्यंतर नव्हतं त्यामुळे त्याने मुकाट्याने सॅक उचलली आणि तो पुण्याच्या वाटेला लागला. <br /><br />...घर खुप छान होतं. अरमानला अगदी मनापासून आवडलं होतं. थोडक्यात वैतागत का होइना पण पुण्याला एक फेरी टाकण्याचं सार्थक झालं होतं. व्यवहाराच्या गोष्टी हा आपला प्रांत नाही हे माहीती असल्यामुळे बाकी सगळं बाबा बघून घेतील असं शिंदे काकांना सांगून तो समीरकडे, आपल्या कॉलेजच्या दिवसांमधल्या मित्राकडे निघून गेला... <br /><br />अरमान दुसर्‍या दिवशी सकाळी स्वारगेटला आला. मुंबईला जाणार्‍या गाड्या ज्या फलांटांवर लागतात तिकडे येवून पाहिलं अन् तो हादरला. इतकी गर्दी की विचारू नका. या मुंबईच्या लोकांना पुण्यात काय जेवण वाढलेलं असतं देव जाणे. आणि एव्हढया ट्रेन्स मुंबई आणि पूण्याच्या मध्ये धडधड करत धावत असतात तरीही बसला एव्हढी गर्दी का हे त्याला कळेना. मुंबईला जाणारी पुढची गाडी कधी आहे हे विचारण्यासाठी तो कंट्रोलरच्या खिडकीकडे जाऊ लागला. त्याच वेळी एक सतरा अठरा वर्षांची मुलगीही त्याच खिडकीकडे येत होती. पण तिच्या आधीच अरमानने कंट्रोलरला मुंबईला जाणारी पुढची गाडी कधी आहे हे विचारलं. आणि त्या मुलीने ते ऐकलं आणि ती मागे फिरली. अरेच्चा या छोटीला काय झालं ? अरे ही काहीच न विचारता परत कशी गेली ? ओहो... म्हणजे तिलाही मुंबईला जायचं आहे तर... <br /><br />समीरही खोपोलीचा, त्याचा गाववाला. पण वर्षभर पुण्यात राहील्यामुळे त्याला मुंबईला जाणार्‍या गाडयांची अवस्था माहीती होती. त्याने शहाण्यासारखं अरमानसाठी तात्कालमध्ये आरक्षण केलं. आणि अगदी खच्चून भरलेल्या बसमध्येही बसण्याचं भाग्य अरमानला मिळालं. ती मघाची छोटी एक सीट सोडून पाठीमागे उभी होती. स्वारीला बसायला मिळालं नव्हतं तर. बस चालू झाली. त्याच्या बाजुची सीटही आरक्षीत होती. पण ती माणसं चिंचवडला चढणार होती. तेव्हढा वेळ तरी बसून घ्यावं असं म्हणून ती छोटी त्याच्या बाजुच्या सीटवर येऊन बसली. बोलता बोलता कळलं ती छोटी त्याच्याच कॉलेजला पहिल्या वर्षाला आहे. त्याच्याच कॉलेजला म्हणजे कर्जतच्या कोकण ज्ञानपीठ अभियांत्रिकी महाविद्यालयात. तीन वर्षांपुर्वी याच कॉलेजमधून तो इंजिनियर झाला, एका सेमिस्टरसाठी लेकचररशीप केली. ती खुप मोकळ्या स्वभावाची आहे हे एव्हाना त्याच्या लक्षात आलं होतं. ती छोटी खोपोलीला तिच्या मोठ्या बहिणीकडे जाऊन नंतर कर्जतला जाणार होती. चिंचवड आलं. त्या सीटवरची माणसं आली. त्याच्या नव्या छोटया शेजारणीला तिथून उठावं लागलं. त्याने खुप आग्रह केला तिला आपल्या सीटवर बसण्यासाठी पण नाही बसली ती. संस्कारही चांगले आहेत तर... <br /><br />गाडी लोणावल्याला आली. कंडक्टरने गाडी पंधरा मिनिटे थांबेल असं सांगितलं. अरमान खाली उतरला. तिथल्याच एका हॉटेलमध्ये शिरला. ती छोटीही त्याच हॉटेलमध्ये आली. ती नको नको म्हणत असताना त्याने तिला एक मँगोला घेवून दिला. ती घटाघटा ते पीवू लागली. आणि तो मात्र तिच्याकडे एकटक पाहत राहीला. कीती निरागस दिसते ही. अगदी आजही फ्रॉक घालून शाळेत गेली तर सातवी आठवीच्या वर्गात सहज बसू शकेल. गाडी चालू झाली. आता मात्र त्याने उभं राहून तिला आपल्या सीटवर बसायला लावलं. गाडी मुंबईच्या दिशेने धावू लागली... <br /><br />... गाडी खोपोलीचा घाट उतरली. अरमान आता त्या छोटीच्या बाजुलाच उभा राहीला. ती त्याच्याकडे पाहून छानसं हसली. ती त्याच्याशी गप्पा मारू लागली. आणि एका खळाळत्या झर्‍याच्या तुषारांनी तो चिंब भिजून गेला. थोडयाच वेळाने खोपोली बस स्टॅंड येणार होता. काही करून तिचा मोबाइल नंबर घ्यायला हवा असं राहून राहून अरमानला वाटू लागलं. तरीही नंबर मागायचा कसा हा प्रश्न होताच. शेवटी आपलाच मोबाइल तिच्या हातात दिला. आणि तिचा नंबर त्यात टाकायला सांगितला. तिनंही तिचा नंबर काहीही आढेवेढे न घेता मोबाइलमध्ये सेव्ह केला. एरव्ही मुलींसमोर ततपप करणारे आपण आज असा अचानक धीट कसे झालो हे त्याचं त्यालाच कळेना. तिने सेव्ह केलेला नंबर हा तिचा आताचा नंबर नसुन तिचा नविन नंबर आहे जो अजुन आठवडाभराने चालू होणार आहे हेही तिने सांगितले. अरमानला स्वताचंच हसायला आलं. आतापर्यंत ना त्यानं तिचं नाव विचारलं होतं ना तिला आपलं नाव सांगितलं होतं. तिचं नाव तिने त्याच्या मोबाइलमध्ये नंबर सेव्ह केल्यामुळे त्याला कळलं होतं. नावही खुप गोड होतं. अगदी तिच्यासारखंच. त्यानेही मग तिला आपलं नाव सांगून टाकलं. खोपोली आली. दोघेही उतरले. ती तिच्या मावशीकडे जायला रीक्षात बसली. जाताना बाय वगैरे म्हणेल असं वाटलं होतं. पण तसं काही झालं नाही. लहान आहे ती असं त्याने स्वतःलाच समजावलं. आणि तोही घराच्या दिशेने चालू लागला... <br /> <br />सोमवार आला. अरमान मुंबईला आला. नेहमीचंच सॉफ्टवेअर इंजिनियरचं कॉपी पेस्टचं रुटीन सुरु झालं. तिचा नंबर सुरु झाला आहे की नाही हे पाहण्यासाठी अधूनमधून तिचा नंबर तो डायल करू लागला. आठवडा गेला तरी तिचा नंबर काही सुरु झाला नव्हता. का कोण जाणे पण त्याला थोडंसं चुकल्यासारखं वाटू लागलं. त्याला राहून राहून वाटत होतं की आपण तिचा सध्याचा नंबर घ्यायला हवा होता. त्याला सर्वात मोठा प्रश्न हा पडला होता की तिचा तो नंबर लागत नाही तर आपण एव्हढे अस्वस्थ का झालो आहोत ? ती आपल्याला आवडते का, असं तो स्वतःलाच विचारत होता आणि नाही असं उत्तरही स्वताच देत होता. ते कसं शक्य आहे ? आपण आपल्या हाताखालच्या पोराने लिहिलेला चार ओळींचा फॉर लूप सुद्धा लॉजिकली बरोबर आहे की नाही हे पाहून घेतो. इथे तर मुलगी आवडण्याचा प्रश्न होता. असं जेमतेम अडिच तीन तासांच्या प्रवासातल्या सहवासाने ती मुलगी आपल्याला आवडू शकते का ? याही प्रश्नाचं उत्तर नाही असंच आलं. मग ही मनाची तगमग का होत आहे ? या प्रश्न्नाचं उत्तर मात्र काही केल्या त्याला मिळत नव्हतं. ती अस्वस्थता सोबत घेऊनच तो शनीवारी घरी यायला निघाला... <br /><br />रविवारची नोव्हेंबर महिन्यातली संध्याकाळ. अरमानने स्लीपर्स पायात सरकवल्या आणि संध्याकाळची मोकळी हवा खाण्यासाठी तो गावाबाहेर पडला. सुर्य नुकताच मावळत होता. सारा आसमंत आरक्त झाला होता. आणि त्या कातरवेळी पुन्हा एकदा त्याच्या मनात तिच्या विचारांची गर्दी होऊ लागली. त्याने नकळत तिचा नंबर डायल केला. रींग झाली. पलिकडून तिचा हळूवार आवाज आला. त्याच्या मनाची अस्वस्थता कुठल्याकुठे पळून गेली होती. पंधरा वीस मिनिटे ती अखंड बालिश बडबड करत होती आणि तो मंत्रमुग्ध होऊन तिचे शब्द कानात साठवत होता. तिचे शब्द जणू सुर्यास्तानंतरच्या आरक्त आभाळाच्या पार्श्वभूमीवर नाचणार्‍या स्वर्गीय अप्सरेच्या पायातील पैंजणांप्रमाणे मधुर नाद करत होते... <br /><br />त्यानंतर त्याचं वरचेवर तिच्याशी फोनवर बोलणं होऊ लागलं. तिची पहिल्या सत्राची परीक्षा चालू झाली होती. तरीही ती वेळ काढून त्याच्याशी बोलायची. खुप काही विचारायची. स्वतःबद्दलही खुप काही सांगायची. ती उच्च मध्यम वर्गीय घरातली मुलगी होती. कॉन्व्हेंट्मध्ये शिकलेली. सर्वात मोठ्या बहीणीचं लग्न झालं होतं. पुण्यात असते ती. दुसरी मोठी बहीण पुण्यालाच बी जे मेडिकल कॉलेजला वैद्यकीय शिक्षण घेत होती. तिलाही मेडीकललाच जायचं होतं परंतू बारावीला कमी गुण मिळाल्यामुळे नाईलाजाने अभियांत्रिकीला प्रवेश घ्यावा लागला होता तिला. अशी खुप काही सांगत बसायची ती. एकदा तीला वर्गातील हजेरी कमी पडल्यामुळे दंड भरावा लागला तेव्हा ती कशी दिवसभर रडत होती हे ती अगदी इमोशनल होऊन सांगत होती. आणि त्याचवेळी अरमान मात्र आपलं हसू आवरण्याचा प्रयत्न करत होता. असंच एकदा ती तिच्या हॉस्टेलच्या रेक्टरबद्दल बोलत होती. बाइसाहेब बोलताना खुप जोशात आल्या होत्या. 'त्या टकल्याला कसं कळत नाही. आम्ही आता शाळेतल्या मुली आहोत का. सारखं हे करु नका, ते करु नका म्हणत असतो'. तिचं ते बोलणं ऐकलं आणि अरमानला हसू अनावर झालं. ती ज्या रेक्टरला 'टकल्या' म्हणत होती ते सर तो कॉलेजला लेक्चरर असताना त्याचे वरीष्ठ सहाध्यायी होते. त्यांचा मुलगा तेव्हा त्याचा विद्यार्थी होता. हे त्याने तिला सांगताच तीही खळाळून हसायला लागली... <br /><br />दिवस खुप छान चालले होते. ती आपल्याला आवडते का वगैरे विचार मनात येणं केव्हाच बंद झाले होते. ती आपली अगदी जिवाभावाची मैत्रिण आहे एव्हढीच जाणीव आता अरमानच्या मनाला व्यापून राहीली होती. त्याला आता तीची सवय झाली होती. ती सोबत नसली तरीही ती आपल्या सभोवताली ती वावरते असंच हल्ली वाटायला लागलं होतं. तसंही ती कधी स्वतःहून फोन करत नाही या गोष्टीचं त्याला कधी कधी वाईट वाटायचं. पण आपण फोन केल्यानंतर ती अगदी मनमोकळ्या गप्पा मारते यावर तो समाधानी होता. एकदा सहज म्हणून त्याने तिला विचारलं, की परीक्षा संपल्यावर तिला त्याला भेटायला यायला जमेल का म्हणून. आणि तिने हो म्हणताच, मनातल्या पाखरांनी आभाळात झेप घेतली होती... <br /> <br />तीची परीक्षा चालूच होती. एके दिवशी सकाळीच त्याने तिला फोन केला. त्या दिवशी तिला सुट्टी होती हे त्याला माहिती होतं. बराच वेळ बोलत राहीली ती. अगदी तिला पेपर्स कसे चांगले जात नाहीत इथपासून ते तीची आई तीला भेटायला येणारआहे इथपर्यंत सारं सांगुन टाकलं तिने. तिच्या रूममधुन तिच्या मैत्रिणींचा आवाज येत होता. सहज म्हणून त्याने तिला तसं विचारलं तर तिच्या मैत्रिणी अभ्यास करायला आल्या आहेत असं तिने सांगुन टाकलं. बराच वेळ बोलत असल्यामुळे दोन दिवसांनी फोन करेन असं तिला सांगुन त्याने फोन ठेवून दिला. तीचा मॅथ्सचा पेपर ज्या दिवशी होता, त्याच दिवशी संध्याकाळी त्याने तिला फोन केला. बराच वेळ रींग वाजत राहीली. शेवटी एक्स्चेंजचा, समोरुन प्रतिसाद मिळत नाही असा रेकॉर्डेड मेसेज ऐकला आणि त्याने फोन ठेवून दिला. अरमान थोडासा अपसेट झाला. संध्याकाळी रूमवर आला. पुन्हा एकदा तीला फोन केला. पुन्हा तेच. काहीतरी गडबड आहे हे एव्हाना त्याच्या लक्षात आलं होतं. एकतर तिच्या फोनमध्ये काही गडबड असावी किंवा कॉलेजमधला एयरटेलचा टॉवर तरी शांत झाला असावा. खात्री करावी म्हणून त्याने कॉलेजमधल्या एक स्टाफमधल्या मित्राला एयरटेलची अवस्था विचारली. त्याने एयरटेलचं नेटवर्क अगदी व्यवस्थीत चालू आहे असं सांगितलं. म्हणजे तिच्या फोनमध्ये काहीतरी गडबड असावी किंवा... किंवा मग ती जाणुनबुजुन आपला फोन उचलत नसावी. तो विचार मनात येताच थोडंसं वाईट वाटलं. त्याने खात्री करुन घ्यायचं ठरवलं... <br /><br />दुसर्‍या दिवशी त्याने तिला मोबाइलवरुन मेसेज केला आणि त्याच वेळी आपल्या मित्राच्या मोबाइलवरुन कॉल केला. हाही कॉल तिने घेतला नाही. संध्याकाळी मित्र घरी गेला. अरमान थोडं काम असल्यामुळे ऑफिसमध्ये थांबला. साधारण आठच्या सुमारास त्या मित्राने फोन करुन सांगितलं की त्याला एका मुलीचा फोन आला होता आणि तिने अरमानला तिला फोन करायला सांगितलं आहे. अरमानने मित्राला त्या मुलीचं नाव विचारलं. तर ते तिने सांगितलंच नाही असं म्हणाला. छान, म्हणजे आपल्याला तिला फोन करायचा आहे हे तिने सांगितलं पण ती कोण हे नाही सांगितलं. तो फोन तीचाच होता हे उघड होतं म्हणून त्याने तीला पुन्हा फोन केला. आणि आताही तेच झालं. तिने फोन घेतलाच नाही. आता काय करायचं या विचारात तो पडलेला असतानाच एक विचार मनात चमकून गेला. हॉस्टेलला फोन केला तर ? कॉलेज सोडून तीन वर्ष होऊनही मुलींच्या हॉस्टेलचा नंबर आपण विसरलो नाही या गोष्टीचं त्याला आश्चर्य वाटलं. त्याने फोन केला. तिला बोलावलं. आणि फोनवर तीने जे सांगितलं त्यावर त्याचा मुळीच विश्वास बसला नाही. तिचा मोबाइल म्हणे तिने तिच्या कुठल्या बहीणीला दिला होता. ती खोटं बोलत होती हे उघड होतं. तिला आपल्याशी बोलायचं नव्हतं हे त्याला कळून चुकलं होतं. त्याने तिला कशी आहेस वगैरे विचारून फोन ठेवून दिला... <br /><br />...खुप वाईट वाटलं त्याला. त्याच्या मनात विचारांची आवर्तनं चालू झाली. असं काय झालं असेल की ज्यामुळे तिला आपल्याशी बोलणं बंद करावंसं वाटलं. आणि मुळात तिच्यासारख्या समजुतदार मुलीनं असं का करावं हे त्याला समजेनासं झालं. फॉर वॉटेव्हर रिझन, तिला आपल्याशी बोलायचं नव्हतं तर तिने तसं मोकळेपणाने का सांगितलं नाही ? कदाचीत आपण तिला तुला माझ्याशी का बोलायचं नाही असंही विचारलं नसतं. ती आपली मैत्रिण होती. तिला आपल्याशी बोलायचं नाही या तिच्या मताचा आपण नक्कीच आदर केला असता... <br /><br />त्याचं आयुष्य तिच्याविनाही चालूच राहिलं. तो मोबाइल नंबर तिच्याकडेच आहे हे माहीती असल्यामुळे एक दोन वेळा त्याने तिला मेसेज केला. पण काहीच प्रतीसाद मिळाला नाही. तिच्या मनाची दारं तिने आपल्यासाठी बहुतेक कायमची बंद केली होती असं त्याला वाटू लागलं होतं. पण नेमकं काय झालं असावं ज्यामुळे तिनं आपल्याशी बोलणं बंद केलं हा प्रश्न काही केल्या त्याच्या मनातून जायला तयार नव्हता. तो स्वताशीच विचार करू लागला. आपल्याला तिच्याबद्दल ओढ वाटत होती का ? आपल्या बोलण्यातून तिला तसं काही जाणवलं असावं का ? पण मग तिने तसं आपल्याशी मोकळेपणाने बोलायला काय हरकत होती ? आणि समजा आपल्याला जर तिच्याबद्दल ओढ वाटत असेल तर त्यात वावगं काय होतं ? आपण तिच्याशी फोनवर बोलताना कधीही मर्यादा तर सोडल्या नव्हत्या ना ? जर आपण तिच्या प्रेमात वगैरे पडलो आहे असा तिचा समज झाला असेल आणि तिला ते मान्य नसेल तर तिने तसं मोकळेपणाने सांगायला काय हरकत होती ? एक ना अनेक प्रश्न त्याच्या मनात येत होते. उत्तर मात्र कुठल्याच प्रश्नाचं मिळत नव्हतं. एक दोन वेळा तो वर्किंग डे ला कॉलेजला काही कामानिमित्त गेलो होता. तेव्हा तिला भेटायचं असा विचार त्याच्या मनात येऊन गेला होता. पण तो त्याच कॉलेजचा माजी विद्यार्थी आणि माजी लेक्चरर असल्यामुळे तिला भेटणं खुप अवघड आहे हे त्याला लगेच जाणवलं होतं. आणि एक निरागस मैत्री तुटली होती... <br /> <br />पुढे कामानिमित्त तो अमेरिकेला आला. नवी दुनिया. नविन माणसं. एका नव्या जगाशी जुळवून घेण्यासाठी त्याचा संघर्ष चालू झाला. काम करत असतानाच भारतातली एखादी आठवण चेहर्‍यावर स्मित फुलवू लागली. आई, बाबा, भावंडं, मित्रमंडळी या सार्‍यांची किंमत घरापासून दुर आल्यावर कळायला लागली. शंकर महादेवनचं 'तारे जमीनपर' चित्रपटातील 'मा' हे गाणं ऐकताना पापण्यांवर पाणी जमा होऊ लागलं. जेव्हा जेव्हा शक्य असेल तेव्हा तो जिमेल आणि ओरकूट यांच्या माध्यमातून आपल्या मातीशी 'कनेक्टेड' राहू लागला... <br /><br />एक दिवस सहज म्हणून त्याने तिच्या नावाने ओरकूटमध्ये शोध घेतला. अनपेक्षीतपणे तिचं प्रोफाईल सापडलं. फ्रेंड रिक्वेस्ट टाकली. स्क्रॅप टाकला. तिचा काहीच प्रतीसाद नाही. त्याने चिकाटी सोडली नाही. अधुनमधुन तिला स्क्रॅप टाकत राहिला. शेवटी एक दिवस तिने फ्रेंड रिक्वेस्ट स्विकारली. त्याला स्क्रॅपही टाकला. एकमेकांची विचारपुस होऊ लागली. पण त्यात पुर्वीचा जिव्हाळा नव्हता. कधी कधी त्याला वाटायचं की ती केवळ औपचारीकता म्हणून आपल्याला स्क्रॅप टाकते. त्याने एक दोन वेळा आडून आडून तेव्हा काय झालं होतं हे विचारण्याचा प्रयत्न केला पण तिने उत्तर देणं टाळलं. त्यानेही मग तिच्या भावनांचा आदर ठेऊन तिला स्क्रॅप टाकणं कमी केलं... <br /><br />जेमतेम सहा महिन्याच्या टाइम स्पॅन मधील वरील सार्‍या घटना. ती पुण्याच्या स्वारगेट बस स्टँडवर त्याला दिसते काय, बसमध्ये तिच्याशी ओळख काय होते, तिच्याशी मैत्री काय होते आणि ही मैत्री ती तडकाफडकी तोडून काय टाकते. सारंच आश्चर्यकारक. आज जेव्हा तटस्थपणे तो या सार्‍या घटनांकडे पाहतो तेव्हा त्याला स्वतःवरच हसायला येतं. आपण तेव्हा कितीही नाही म्हणत होतो, अगदी तिच्या प्रेमात वगैरे पडलो नव्हतो तरीही ती आपल्याला आवडली होती याची जाणिव त्याला होते. त्याशिवाय का एक पंचवीशीमधला स्थिरावलेला संगणक अभियंता एका अभियांत्रिकिच्या पहिल्या वर्षामध्ये शिकणार्‍या सतरा अठरा वर्षांच्या मुलीला दोन दिवसांआड तिला फोन करायचा, संध्याकाळी तिच्याशी बोलून झाल्यावर दिवसभराचा सारा त्रास विसरायचा. त्याला जाणवतं की तशीही ती आजही आपल्याला आवडते . कुणालाही आवडावी अशीच आहे ती. गोड, निरागस आणि सरळ साधी. आजही वाटतं की तिला जे काही वाटलं होतं, जाणवलं होतं ते ती मोकळेपणाने बोलली असती तर ? मूळात ती आपल्याला आवडते असं आपण तिला कधीही बोलून दाखवलं नव्हतं. कारण आपल्याला स्वतःलाच तेव्हा त्या भावनांची जाणीव नव्हती. आणि तिलाही ते असं अचानक कसं जाणवलं हा प्रश्न होताच. मुलगी असल्यामुळे कदाचीत तिला ते आपल्या बोलण्यातून तसं जाणवलंही असेल. कदाचित आपण तिला खुप फ्रिक्वेंटली फोन करतो हे कळल्यानंतर तिच्या मैत्रीणींनी तिला वेडेवाकडे सल्ले दिले असतील. पण म्हणून काय असं वागायचं असतं ? एखाद्या मुलाला एखादी मुलगी आवडते आणि हे त्या मुलीला मान्य नसेल तर म्हणून काय त्या मुलीने त्या मुलाशी मैत्री तोडायला हवी असंच काही नाही. निदान तो मुलगा समजुतदार असेल, तिच्याबद्दल त्याला आदर असेल तेव्हा तर नक्कीच नाही ना ? असं तडकाफडकी बोलणं बंद करण्यापेक्षा तिनं आपल्यासमोर मन मोकळं केलं असतं तर ? तिनं म्हटलं असतं तर आपण स्वतःहून तिच्याशी बोलणं बंद केलं असतं... <br /><br />...तशीही ती लहान आहे. एव्हढी विचारांची परिपक्वता कदाचित तिच्याकडे नसेल. जेव्हा तिला वाटलं असेल की ती आपल्याला आवडते किंवा आपण तिच्या प्रेमात पडलो आहे तेव्हा तिच्या वयानुसार जे तिला योग्य वाटलं तसं ती वागली असेल. तसाही आपला तिच्यावर राग नाही. कदाचित आपण तिच्या वयाचे किंवा तिच्यापेक्षा एक दोन वर्षांनी मोठे असतो तर 'ती मला आवडते' या वाक्याला आपण 'मी तिच्या प्रेमात पडलो आहे' असं नक्कीच रुपांतरीत केलं असतं आणि तिला आपलीशी करण्यासाठी जिवाचं रान केलं असतं. नव्हे आपल्या त्या वयाने ते करायलाच लावलं असतं. पण आपण तिच्यापेक्षा सहा सात वर्षांनी मोठे आहोत याची जाणिव आपल्याला आहे. त्यामुळे तिच्या मनात नसताना तिच्या प्रेमात पडण्याचा वेडेपणा आपण नक्कीच करणार नाही. पण म्हणून काही ती मनातून निघून जाणार नाही. तिच्या आठवणी कायम आपल्यासोबत असतील. तिचं ते अल्लड हसू नेहमीच आपल्या कानात गुंजेल. तिची ती निरागस बडबड आठवताच आपल्या चेहर्‍यावर स्मित उमलेल. जेव्हा कधी तिची आठवण येइल, तेव्हा मनातून हाच आवाज उमटेल, <br />'जगाच्या पाठीवर ती कुठेही राहो, सुखात राहो...'<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-6325270350613251212?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-80974832419846128322008-07-28T09:44:00.001+05:302008-07-28T09:48:43.249+05:30महिन्याभरापूर्वी "मेरे बाप पहले आप" आप हा हिंदी चित्रपट पाहीला. पाहिला म्हणणे खरं तर धाडसाचे होईल. "झेलला" हाच शब्द योग्य आहे. आणि झेलला तोसुद्धा त्या पोरीसाठी. खुप गोड आहे ती पोरगी. हो पोरगीच नाही तर काय... पाच वर्षांनी लहान आहे ती माझ्यापेक्षा. केवळ तीचं ते निरागस हसू पाहण्यासाठी प्रियदर्शन, परेश रावल आणि अक्षय खन्ना यांचा पांचटपणा खपवून घेतला. (विश्वास नाही बसत हो की याच प्रियदर्शन आणि परेश रावल यांनी सुनिल शेट्टी आणि अक्षय कुमार या मारधाड द्वयींसोबत काम करून "हेराफ़ेरी" सारखा उत्तम विनोदीपट बनवला होता.)<br /><br />असो. मी तुम्हाला सांगत होतो त्या गोड पोरीबद्दल. जेनेलिया डिसोझा तिचं नाव. अभिनय जमतो की नाही हे माहिती नाही पण पडद्यावरील तिचा वावर कृत्रीम नक्कीच वाटत नाही.बहुतेक ती तिच्या खाजगी आयुष्यातही अगदी अशीच असावी ती. हसरी, खेळकर... तीन तास संपताच "मेबापआ" डोक्यातून निघून गेलं. पण जेनेलियाचा पडद्यावरील हसरा चेहरा मात्र लक्षात राहीला. तिच्या बद्दल अजून काही माहीती मिळवण्यासाठी आम्ही मग गुगलला कामाला लावला. (तो गुगलही अगदी खुश झाला असेल एका सौंदर्यवतीची माहीती काढायला सांगीतली म्हणून. कारण एरव्ही आम्ही त्या बिच्या‍‌‍र्‍याला डेटाबेसमधून अशी अशी माहीती कशी आणायची, "डीस्क्रीपंसी" हा इंग्रजी शब्द अचुक कसा लिहायचा यासारखे एकदम चिंधी प्रश्न विचारतो.)<br /><br />आम्ही गुगलला "जेनेलिया" हा शब्द दीला आणि म्हटलं आता शोध. त्यानेही "जो हुकुम मेरे आका" म्हणत जेनेलियाची ढीगानी माहीती आमच्या पुढ्यात ओतली. अरेच्च्या ही पोरगी आमच्यापेक्षा चक्क पाच वर्षांनी लहान आहे. वाटत नाही हो पण तसं काही. आणि तिचं सौंदर्यसुद्धा किती नैसर्गीक आहे... (लेका, गाढवीण सुद्धा सुंदर दिसण्याचं तुझं वय आहे रे. मग चित्रपट अभिनेत्री तुला सुंदर दिसेल यात नवल काय.) या पोरीनं म्हणे यापुर्वी "तुझे मेरी कसम" आणि "मस्ती" या हिंदी चित्रपटांमध्ये काम केलं आहे म्हणे. "तुमेक" मी अजुनही पाहीला नाही पण मस्ती पाहीला आहे. डोक्याला खुप ताण देवून पाहीला पण मस्ती मधलं ती असणारं एकही दृश्य नजरेसमोर येईना. अगदी "तू नळी" (YouTube) वरही मस्ती मधली तीची चित्रफ़ीत मिळते का पाहीलं. नाही मिळाली. देव जाणे. (जाउदे ना भौ... तुला काय दुसरे कामधंदे नाहीत काय... च्यायला काहीही शोधत बसतो जालावर.)<br /><br />याच दरम्यान भारतात या पोरीचा अजुन एक हिंदी चित्रपट आला होता. "जाने तू... या जाने ना". आमिर खानचा हा चित्रपट. म्हणजे आमिर खानने आपल्या भाच्याला लॉंच करण्यासाठी बनवलेला (च्यायला... लॉंच करायला आमिर खानचा भाचा काय सॅटेलाईट आहे काय ?) या चित्रपटाचा आमिर खानच्या भाच्याला किती फ़ायदा होईल हे ते दोघे मामा भाचेच जाणोत. पण या चित्रपटातील जेनेलियाची "आदिती" मात्र भाव खाऊन गेली. चित्रपटाची कथा तशी चावून चावून चोथा झालेली. चित्रपटातला शिखर प्रसंग (climax scene) तर चक्क "अमेरिकन पाय : द नेकेड माईल" या चित्रपटातून अगदी तसाच्या तसा उचललेला. (इच्छुकांनी हा "नेकेड माईल" पाहण्यास हरकत नाही. पण जरा सांभाळून. चित्रपट प्रत्येक फ़्रेममध्ये आपल्या नावाला जागतो). एका हळव्या क्षणी (किंवा भिकार क्षणी फ़ॉर दॅट मॅट्टर)हिरोला आपल्या प्रेमाचा साक्षात्कार होतो आणि मग तो इस जालिम दुनिया के सगळे बंधनको झुगारुन देके आपल्या प्यारला पान्यासाठी सुपरसॉनिक विमानांच्या काळातही घोडयावरून धाव घेतो. (पाडगांवकरांचं म्हणणं अगदी खरं आहे. प्रेम, आपलं त्यांचं सेम असतं. म्हणून तर नेकेड माईल मधला अमेरिकन हिरो काय कींवा जातूयाजाना मधला भारतीय हिरो काय, आपलं प्रेम मिळवण्यासाठी घोडयावरून धाव घेतात...)<br /><br />असो. ते अडीच तीन तास संपताच "जातूयाजाना" डोक्यातून निघून गेला. पण जेनेलियाचा उस्फुर्त अभिनय मात्र मनात घर करून राहीला. पुन्हा एकदा आम्ही गुगलला कामाला लावले. "तू नळी" वर जेनेलियाच्या काही तेलुगु आणि तमिळ चित्रपटांमधील चित्रफ़ीती सापडल्या. चित्रफ़ीती तमिळ आणि तेलुगु भाषेतल्या असल्यामुळे फ़ारसं काही झेपलं नाही. पण तीचा "बोमरिलू" हा तेलुगु चित्रपट चांगला असावा हे जाणवलं. अगदी "विकी" नेही चित्रपटाच्या उत्तमतेची ग्वाही दिली. लगेच भारतीय दुकानामधून (अमेरिका निवासी भारतीय, अमेरिकेतील भारतीय दुकानाना "इंडीयन शॉप" असं म्हणतात.) इंग्रजी उपशिर्षक असलेली बोमरिलूची तबकडी आणली. पाहीली. आणि तो अप्रतीम चित्रपट पाहील्यानंतर खुप दिवसांनी एक नितांत सुंदर चित्रपट पाहील्याचं समाधान मिळालं. चित्रपट पाहताना इतका समरस झालो होतो त्या चित्रपटाशी की त्या वेळात मुळीच जाणवलं नाही की आपण तेलुगु, आपल्याला बिलकुल न समजणा‍र्‍या भाषेतील चित्रपट पाहत आहोत.<br /><br />एका सुंदर प्रसंगाने चित्रपट सुरु होतो. समुद्र किनार्‍यावर एक अगदी छोटं बाळ पावलं टाकत असतं आणि त्याचे बाबा त्याला सावरत असतात. याच वेळी कथेचा निवेदक आपल्या गंभीर आवाजात सांगत असतो की वडीलांनी मुलाला त्याच्या बालपणामध्ये आधार देणे आवश्यकच आहे पण मुलगा मोठा झाल्यानंतरही त्याच्या आयुष्यात दखल देणं कितपत योग्य आहे... मुलं लहान असतात तोपर्यंत त्यांना आई बाबांचा आधार हवा असतो पण जस जशी ती मोठी होत जातात तसतसं त्यांना आई बाबांपासून स्वातंत्र्य हवं असतं. तसं नाही झालं तर त्यांची प्रचंड घुसमट होते. प्रसंगी मुलं घराबाहेर आई वडीलांबद्दल अपशब्द काढायलाही मागे पुढे पाहत नाहीत. कधीतरी ही घुसमट असह्य होते आणि मग मुलं सगळी बंधनं झुगारुन देतात. बोमरिलू याच मध्यवर्ती संकल्पनेवर आधारीत आहे.<br /><br />सिद्धार्थ (सिद्धार्थ सुर्यनारायण - रंग दे बसंती मधला करण) एका सुखवस्तू घरामधला घरामधला मुलगा. दोन वर्षांपुर्वी इंजिनियर झालेला. आणि तरीही त्याच्या प्रत्येक गोष्टीवर वडीलांचा वरचश्मा असणारा. त्याने कुठले कपडे घालावेत इथपासुन ते त्याची "हेअर स्टाईल" कशी असावी इथपर्यंत सारं काही वडील ठरवणार. या सगळ्याला सिद्धु खुप वैतागलेला. अगदी मित्रांसोबत असताना पिणं झाल्यानंतर आपल्या बाबांना खुप शिव्या द्यायचा तो. मित्रांसोबत असताना तो नेहमी म्हणायचा, की त्याच्या बाबांनी त्याच्या आयुष्यात कितीही ढवळाढवळ केली तरीही दोन गोष्टी तो त्याच्या मनाप्रमाणेच करणार होता. एक म्हणजे त्याच करीयर आणि त्याचं लग्न. त्याला आवडणा‍र्‍या मुलीसोबतच तो सात फेरे घालणार होता. <br /><br />आणि अशातच सिद्धुचे घरवाले त्याच्या मनाविरुद्ध त्याचं लग्न ठरवतात आणि त्याच्या मनाची घुसमट अधिकच वाढत जाते.पण एक दिवस त्याला एका मंदीरात "ती" दिसते आणि त्याच्या आयुष्याला एक नवी दिशा मिळते. लग्न ठरलेलं असतानाही सिद्धू त्या मुलीच्या, हासिनीच्या (जेनेलिया) प्रेमात पडतो. हासिनी सिद्धुच्याच कॉलेजला इंजिनियरींगला असते.आपल्याच कॉलेजचा पासआऊट म्हणून हासिनी सिद्धुशी मैत्री करते आणि तिच्याही नकळत त्याच्या प्रेमात पडते.<br /><br />चित्रपटामध्ये हा इथवरचा प्रवास इतक्या हळूवारपणे दाखवला आहे की आपल्या हिंदी चित्रपटांनी बनवणार्‍यांनी त्याचे धडे घ्यावेत. गोंधळलेला सिद्धू, अल्लड आणि अवखळ कॉलेजकन्यका हासिनी, त्या दोघांचं साध्या साध्या प्रसंगांमधून फ़ुलणारं प्रेम, सिद्धू आणि त्याच्या आई बाबांमधील प्रसंग. सारंच सुंदर. एरव्ही घरामध्ये एक अवाक्षरही न बोलणार्‍या सिद्धूचं हासिनीवरचं अधिकार गाजवताना सिद्धार्थ नारायणने केलेला अभिनय तर लाजबाब...<br /><br />आपलं लग्न ठरलं आहे हे सिद्धूला हासिनीला सांगायचं असतं. तसं ते तो तिला सांगतोही. ते ऐकताच हासिनीला धक्का बसतो. ती सिद्धूपासुन दुरावते. पण ती फ़ार काळ स्वत:ला त्याच्यापासून दुर ठेवू शकत नाही आणि ती परत येते. सिद्धू आणि हासिनीचं पुन्हा एकदा भेटतात. एका रस्त्यावर, सिद्धूच्या बाबांसमोर त्यांच्या नकळत. सिद्धूचं लग्न ठरलेलं असुनही तो दुस‍र्या एका मुलीच्या प्रेमात पडला आहे, ही गोष्ट समजताच घरात वादळ येतं. बाबा सिद्धूला हासिनीला विसरून जायला सांगतात. सिद्धू सगळ्यांना एकदा तुम्ही हासिनीला भेटा, तिला समजून घ्या आणि मग हव तर जर तिचा स्वभाव पटला नाही तर मला तिला विसरायला सांगा अशी विनंती करतो. नव्हे, तो घरच्यांना हासिनीला एक आठवडयासाठी घरी आणण्याचं कबूल करतो. आणि सहलीची युक्ती करून हासिनीला तिच्या घरुन आठवडयासाठी आपल्या घरी घेऊन येतोही.<br /><br />हासिनी सिद्धूच्या घरी येते. सुरुवातीला सारे तिच्याकडे दुर्लक्ष करतात पण हासिनी आपल्या अल्लड, अवखळ वागण्याने सा‌र्‍यांची मने जिंकून घेते. एके दिवशी हासिनी सार्‍या कुटूंबासोबत एका लग्न समारंभात जाते. आपल्या अल्लड स्वभावाने त्या लग्न समारंभामध्ये रंग भरते. योगायोगाने याच लग्नाला हासिनीचे बाबाही येतात. तिच्या बाबांनी एकदा सिद्धूला मित्रांसोबत दारू पिऊन रस्त्यावर आपल्या बाबांना शिव्या देताना पाहीलेलं असतं. ते सिद्धूला ओळखतात. हासिनी प्रसंगावधान राखून पुढचा प्रसंग टाळण्यासाठी समारंभातून तिच्या बाबांच्या नकळत निघून जाते. असं असुनही घरी आल्यावर सिद्धू हासिनीला तिच्या लग्नामधल्या बालिश वर्तनाबद्दल ओरडतो. या सगळ्याने हासिनी व्यथीत होते. सिद्धू पुर्वीचा जसा होता तसा आता राहीला नाही, तसंच या घरात राहण्यासाठी तिला खुप तडजोड करावी लागेल आणि ते तिच्याने होणार नाही असं सांगून ती सिद्धूच्या घरुन निघून जाते. हासिनी तिच्या घरी गेल्यावर तिच्या बाबांचा ओरडा खाते. पण ती पुन्हा असं काही ती करणार नाही असं आपल्या बाबांना वचन देते.<br /><br />इकडे सिद्धू मात्र हासिनीच्या विरहात स्वत:ला हरवून जातो. सिद्धूची आई पुढाकार घेऊन त्याच्या बाबांना समजावते. चोवीस वर्षात कधीही बाबांपुढे तोंड न उघडलेला सिद्धूही आपल्या मनातील घुसमट बाबांसमोर व्यक्त करतो. गेले चोवीस वर्ष ते कसे चुकत गेले हे सांगतो. सिद्धु आपल्या नियोजित वधूच्या घरी जाऊन लग्न त्याचं त्यांच्या मुलीशी ठरलेलं लग्न मोडण्यास राजी करतो. सिद्धूचे बाबाही आपल्या मुलासाठी हासिनीच्या घरी जातात. तिच्या बाबांना हासिनी आणि सिद्धूच्या लग्नासाठी विनंती करतात. आता हासिनीचे बाबा सिद्धूला समजून घेण्य़ासाठी त्याला एक आठवडाभर आपल्या घरी राहायला बोलावतात. आणि त्यानंतर हासिनी आणि सिद्धू लग्न करुन सुखी होतात असं मानायला लावून चित्रपट संपतो...<br /><br />म्हटलं तर हा चित्रपट तसा एक चाकोरीबद्ध चित्रपट आहे. प्रेमकथा, घरातील ताण-तणाव हे विषय तसे नेहमीचेच आहेत.पण चित्रपटाचं सादरीकरण निव्वळ अप्रतीम आहे. सिद्धार्थ नारायण (सिद्धू), जेनेलिया (हासिनी), प्रकाश राज (सिद्धूचे बाबा) या तीन कलावंताचा तसेच इतर सह कलाकारांचा कसदार अभिनय, कानांना गोड वाटणारं संगीत या सगळ्यामुळे चित्रपट खुप सुंदर बनला आहे. सिद्धार्थ नारायणनेच गायलेलं "आपुडॊ ईपुडॊ" हे गीत आणि "बोम्मनी गिस्ते" हे प्रेम गीत ही दोन्ही गाणी सुंदर आहेत... चित्रपट २००६ साली प्रदर्शीत झाला होता. त्यावेळचा तो सुपरहीट तेलुगु सिनेमा होता. चित्रपटाला फ़िल्मफेअर पारितोषिकही मिळालं होतं...<br /><br />असो. तर "मेरे बाप पेहले आप" सारख्या भिकार हिंदी चित्रपटापासून हसत खेळत सुरु झालेली जेनेलियाची कहाणी "बोमरिलू" या नितांत सुंदर तेलुगु चित्रपटाशी थोडीशी गंभीर लिखाणाने संपली !!!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-8097483241984612832?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-46888425446632154582008-07-24T12:41:00.003+05:302008-07-24T13:00:54.762+05:30जरी बसणार नाही या गोष्टीवर विश्वास माझा<br />लाभणार नाही मला पुन्हा जरी सहवास तुझा<br />मनाची मात्र तयारी अजून होत नाही माझ्या<br />सा‌‍‌र्‍याच आठवणी आहेत अजून मनात ताज्या<br /><br />जेव्हा कुणी समोरून क्षणी निघून जातं माझ्या<br />जणू ती व्यक्ती तू असल्याचा भास होतो राजा<br />तुझी मुर्ती वसली आहे दोन्ही पापण्यांत माझ्या<br />सा‌‍‌र्‍याच आठवणी आहेत अजून मनात ताज्या<br /><br />असलो जरी मी अफाट दुनियेमध्ये मिसळलेला<br />आतून मात्र मी आहे पुर्ण हरवलेला अन एकला<br />या एकाकी जगामध्ये मला सोडून गेली तू राजा<br />सा‌‍‌र्‍याच आठवणी आहेत अजून मनात ताज्या<br /><br />जरी आजही होते पापण्यांची उघडझाप माझ्या<br />त्या पापण्यांवरची स्वप्नं तुझीच होती रे राजा<br />ती सारी स्वप्नं राज्य करतात क्षणांवर माझ्या<br />सा‌‍‌र्‍याच आठवणी आहेत अजून मनात ताज्या<br /><br />तुझ्या त्या सहवासाच्या निखळ चांदण्यात सखे<br />भान हरपून अगदी विसरून जात असे स्वत:ला<br />केव्हाच सरलेत ते दिवस,जाणवतंय मला आता<br />किती अभागी मी, मुकलोय त्या स्वर्गसुखाला<br /><br />माझ्या विचारांमध्ये,वेदनांच्या या जाणिवांमध्ये<br />आताचा क्षण हा फारच भयाण वाटतो आहे मला<br />ते मैत्रीचं निखळ हास्य, प्रेमाचा नाजुक धागा<br />हरवलेलं प्रेम व्याकुळ करत आहे या कातरवेळेला<br /><br />जरी बसणार नाही या गोष्टीवर विश्वास माझा<br />लाभणार नाही मला पुन्हा जरी सहवास तुझा<br />मनाची मात्र तयारी अजून होत नाही माझ्या<br />सा‌‍‌र्‍याच आठवणी आहेत अजून मनात ताज्या<br /><br />(बोमरीलू या तेलुगु चित्रपटातील "नमकथपनी" या अप्रतीम विरहगीताचा स्वैर अनुवाद...)<br /><br /><object width="425" height="344"><param name="movie"<br />value="http://www.youtube.com/v/63epNlvCy9U&hl=en&fs=1"></param><br /><param name="allowFullScreen" value="true"></param><embed src="http://www.youtube.com/v/63epNlvCy9U&hl=en&fs=1" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" width="425" height="344"></embed></object><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2485200300170250307-4688842544663215458?l=beyondarman.blogspot.com' alt='' /></div>सतीश गावडेhttp://www.blogger.com/profile/06225517106715855367noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2485200300170250307.post-47695919344551583822008-06-21T11:48:00.003+05:302008-06-21T12:10:36.219+05:30डॉ. करणिकांचं फिजीओलॉजीचं शेवटचं लेकचर संपलं.सेकंड एम बी बी एस च्या वर्गातून पांढरा शुभ्र एप्रन घातलेली भावी डॉक्टर मंडळी भराभर बाहेर पडली. अविनाशसुद्धा घाई करत वाचनालयाच्या दिशेने निघाला. आज काहीही करून ग्रे चं anatomy चं पुस्तक मिळायला हवं याच विचारात तो चालला होता. तो जिना चढून दुस~या मजल्यावर आला. त्याच्या मागोमाग मोठ्याने चपलांचा आवाज करत कुणीतरी येत असल्याचं त्याला जाणवलं. ''असेल कुणी सीनियर किंवा स्टाफ मेम्बर", तो स्वताशीच पुटपुटला.<br />"ए स्कॉलर", मागून आवाज आला. त्याने आवाजाच्या दिशेने वळून पाहिलं. त्याच्याच वर्गांमधील राखी कुलकर्णी स्मित करत उभी होती. पहिल्या वर्षाच्या पहिल्या टर्म ला जेव्हा त्याला फर्स्ट क्लास मिळाला होता तेव्हापासून ती त्याला स्कॉलर म्हणूनच हाक मारत असे.<br />" बोल"<br />"काही नाही रे. फ्रेंडशिप रीबीन बांधायची होती. आज फ्रेंडशिप डे आहे हे लक्षात आहे नं तुझ्या ?"<br />"हो पण सगळ्याच भावना शब्दांतून किंवा कृतीतून व्यक्त करताकेल्या पाहिजेत अ स नाही. भावनांची जपणूक मनातही करू शकतो आपण", त्याने स्मित चेहर्याने तिच्याकडे पाहत म्हटलं.<br />" ते प्रत्येकाच्या स्वभावावर अवलंबुन असतं रे राजा. शेवटपर्यंत निभावणार नं ही मैत्री ?" रंगाची छोटी रीबीन त्याच्या हातावर बांधत राखीने त्याला विचारलं."तू मला बहिणीसारखी आहेस. आणि भाऊ कधी बहीनीची साथ सोडतो का ?"<br />**********************************************<br /><br />" And thus I conclude on the topic Dr. Freud psychology and the Society..." अविनाश मान खाली झुकवून डायसवरून उतरला. आणि सारा हॉल टाळ्यांच्या आवाजाने गजबजुन गेला.<br />"अभिनंदन", राखीने पुढे होऊन त्याचा हात हातात घेत म्हटलं.<br />" Come on यार. ती परिक्षा होती. सभेतलं भाषण न्हव्तं"<br />" ठीक आहे यार, परीक्षा तर परीक्षा. अभिनंदन वाया तर नाही गेलं"<br />"ए राखी तुला काही सांगायचं होतं पण आता नाही. दुपारी सांगेन. "<br />दुपारचं Patholgy च लेक्चर संपताच दोघेही कॅण्टीन च्या दिशेने निघाले. समोरून रवि आणि समीर येत होते. अविनाशचं लक्ष समीर कडे जाताच समीरच्या चेह~यावर हसू उमटलं. त्याच्या त्या हसण्याचा अर्थ अविनाश समजून चुकला. गेले वर्षभर हे अस चाललं होतं. अविनाश ला राखीवरुन चिडवणं नेहमीचंच झालं होतं. अर्थहात हे सारं राखीच्या अपरोक्ष चालायचं. अविनाश त्याकडे दुर्लक्ष करत असे. मी तिला बहीण मानतो हे समजावून सांगण्याचा प्रयत्न करत असे. पण मित्र मात्र " बहिणीवरचं प्रेम उतू चाललं आहे" अस म्हणून त्याची संभावना करत असंत.<br />"बोल अवी, काय सांगणार होता तू ?" समोरच्या गरम चहावर फुंकर मारत राखीने त्याला विचारलं.<br />"राखी तुझ्या मैत्रिणी माझ्याबद्दल कुजबुजत असतात. "<br />"काय ?"<br />" हेच की, तुझं आणि माझं काही ...."<br />" बोलू दे नं त्याना काय हवं ते.... तू कशाला मनावर घेतो ? अशा गोष्टींकडे दुर्लक्ष करायचा असतं अवी. चल चहा थंड होतोय तुझा.."<br /><br />आणि तो विषय तिथेच संपून गेला.<br />***********************************************<br /><br />"अवी, मला तुझं pathology च जर्नल हवं आहे. कधी देशील ?"<br />"तुला हवं तेव्हा, पण एका अटीवर"<br />"काय भाव खातो रे मुलीसारखा ? ठीक आहे बाबा बोल तुझी अट"<br />"राखी, मी तुला जर्नल दिल्यावर थॅंक्यू म्हणावं लागेल"<br />"मुळिच नाही"<br />"का ?"<br />"आपल्या माणसांचे आभार मानणे मला आवडत नाही"<br />"बरं बाई, राहीलं. मी उद्या देतो जर्नल"<br />दोनच दिवसांनी राखीने अविचं जर्नल परत केलं. जर्नल दिल्यानंतर तिने आपल्या पर्समधुन एक कागद काढला. कागदाची घडी उलगडत अवीसमोर पकडला.<br />"अवी, स्केच छान आहे रे. त्या खालची चारोळीही अगदी छान जमली आहे.<br />नाकारलं आहेस जरी तू मला<br />तरी मी तुला नाकारलेलं नाही<br />वादळं तर तशी पुष्कळ आली<br />गलबत माघारी हाकारलं नाही<br /><br />अवी, कोण आहे रे ही ?"<br />"कोण कोण आहे ? मला नाही माहीती"<br />"ए, उगाच वेड घेऊन पेडगावला जाऊ नको. हे स्केच तुझ्या जर्नलमध्ये होतं. म्हणजे हे तुला आवडणा~या मुलीचं स्केच आहे. आणि ती चारोळी हेच सांगत आहे की ती मुलगी तुला भाव देत नाहीए."<br />"चूप बस ना जरा."<br />"नाही. आधी मला सांग, कोण आहे ही ? आपल्या कॉलेजला आहे का ?"<br />"नाही"<br />"इंजिनीयरींगला ?"<br />"नाही"<br />"अवी, आता दोनच पर्याय उरतात. एक तर ती ज्युनियर किंवा सीनियर कॉलेजला आहे नाही तर मग शाळेत"<br />राखीच्या चेह~यावरचे मिश्कील भाव पाहून अवीला हसायला आलं. अन् तो अनावधानाने बोलून गेला, "सीनियरला. सेकंड आर्टला."<br />"सही."<br />"राखी, त्यात सही काय आहे ?" अवीने त्रासीक सुरात विचारलं.<br />"ए अवी, चिढतो काय एव्हढा ? वन वे ? कधी विचारलं होतं तू तिला ? काय म्हणाली ती ?"<br />"माझे आई, सांगतो मी तुला सारं. पण माझं डोकं खाऊ नको. मी अकरावीला असताना तिला विचारलं होतं. 'नाही' म्हणाली. बारावीला असताना विचारलं. पुन्हा ती 'नाही' म्हणाली. तिचं सुद्धा बरोबर होतं म्हणा. खूप फरक होता तिच्या आणि माझ्या घरच्या परिस्थितीमध्ये. एकदा योगायोगाने नजरेला नजर भीडली. मला तिची निरागस नजर आवडली. आणि मी कधी तिच्या प्रेमात पडलो माझं मलाच कळलं नाही. मी तेव्हा बारावीला असल्यामुळे फारसं मनावर न घेता अभ्यासात गुंतलो. पण आता मात्र पुन्हा तिला विचारावं अस वाटत आहे"<br />"अवी इंटरेस्टिंग आहे रे सगळं. पण एक सांगू ? तू नको विचारू आता तिला"<br />"का ? तू जलन वगैरे होते का ?"<br />"अवी, काहीही बडबडू नकोस. मला जलन व्हायचा प्रश्न येतो कुठे ? एक मुलगी म्हणून तुला सांगते, खरंच विसरून जा तू तिला. जेव्हा एखादी मुलगी एखाद्या मुलाला केवळ त्याच्या घरच्या परीस्थीतीमुळे नाही म्हणते तेव्हा ती त्या मुलाचा फक्त तिरस्कार करते. काही मुली बोलून दाखवतात. काही मुली नाही बोलत."<br />"तरीही मी तिला विचारणार आहे"<br />"ठीक आहे. जशी तुझी मर्जी. फक्त या सगळ्यात अभ्यासाकडे दुर्लक्ष<br />होणार नाही याची काळजी घे."<br />**********************************************<br /><br />एम बी बी एसचं तिसरं वर्ष संपलं होतं. पेपर्स चालू झाले होते. अवी जरी पेपर्स देत होता तरी मनातून मात्र तो पुरता कोलमडला होता. त्याचं काहीतरी बिनसलं आहे हे राखीने ओळखलं. त्या दिवशी physiology चा पेपर होता. पेपर संपला. अवी एग्झाम हॉलमधून बाहेर आला.<br />"अवी", पाठीमागून राखीचा आवाज आला. आवाजाच्या दिशेनं त्याने वळुन पाहिलं.<br />"अवी काय झालं रे ?" त्याला बाजूला घेत राखीने विचारलं.<br />"कुठे काय झालं आहे ?" तिची नजर टाळत त्याने प्रतीप्रश्न केला.<br />"अवी, माझ्याशीसुद्धा बोलणार नाही तू ? एव्हढी परकी आहे का रे मी ?"<br />"राखी, तिचं... तिचं दुस~या मुलाबरोबर अफेअर आहे" राखीने त्याच्याकडे पाहिलं. त्याचे डोळे अश्रूनी डबडबले होते. त्याची ती अवस्था पाहून तिलाही भरून आलं.<br />"अवी इट्स ओके यार. फर्गेट इट. अस समज की ते स्वप्न होतं. जाग येताच संपून गेलं."<br />"राखी इतकं सोपं असतं का एखाद्याला विसरनं ? एकतर्फे का होईना पण मी तिच्यावर जवळजवळ चार वर्षा प्रेम केलं आहे. मनात आशा होती की आज ना उद्या ती हो म्हणेल. चार वर्ष जिवापाड जपलेलं स्वप्न कागद फाटावा इतक्या सहजतेनं तुटले आहे गं राखी"<br />"अवी, सगळीच स्वप्नं वास्तवात येतात अस नाही. यापूर्वीच तू मन कठोर करून तू तिला विसरून जायला हवं होतं. ती तुला आवडते म्हणून तिलाही तू आवडायला हवास अस काही नाही. आणि ज्या मुलीला तुझ्याबद्दल जराही आपुलकी नाही, ती मुलगी तुझ्या आयुष्यात यावी असा तुझा अट्टाहास का ?"<br />"राखी कळत आहे गं सगळं"<br />"पण वळत नाही असंच ना ?"<br />"राखी प्लीज चीडू नकोस गं, मला तुझा खूप आधार वाटतो गं"<br />"अवी, मी चिडत नाहीये रे. तुला वास्तवाची जाणीव करून देत आहे. अवी, माणसानं कुणावर इतकंही प्रेम करू नये की ज्यामुळे त्यानं स्वता:चं अस्तित्व विसरून जावं. मन कठोर कर. तुला भूतकाळ विसरायलाच हवा. मी अस म्हणत नाही की तू आजच आणि आताच विसर. थोडा वेळ जरूर लागेल. दोन महिने, सहा महिने कदाचित पूर्ण वर्ष जाईल. मला माहिती आहे, तू तिला नक्की विसरशील. तुला आठवतंय ? मागे एकदा तू म्हणाला होतास की तुला gynacology घेऊन एम डी करायचं आहे. खूप मोठा स्त्री रोग तज्ञ व्हायचं आहे. बास, तुझ्या या ध्येयावर लॅक्स केंद्रित कर. कुठलं एक स्वप्न तुटले तर आयुष्य थांबत नसतं अवी. तुला खूप मोठी झेप घ्यायची आहे अवी. माइंड वेळ माय डियर फ्रेन, स्काय इज द ओन्ली लिमिट फॉर यु. जोडीदार, प्रेम या सगळ्या खूप नंतरच्या गोष्टी आहेत रे. इट्स टाइम टु स्टडी. कळलं का ? वेडा कुठला. चल मला उशीर होतो आहे. येते मी. बाय"<br />अवी डबडबल्या डोळ्यानी पाठमो~या जाणा~या राखीकडे पाहत बराच वेळ पाहत राहीला.<br />**********************************************<br /><br />पेपर्स संपून सेमिनार चालू झाले. त्या दिवशीचा सेमिनार संपून अवी होस्टेलला आला. संध्याकाळी मेसला जाऊन आल्यावर तो सहज म्हणून आडवा झाला. इतक्यात रूम पार्टनरने टेपरेकोर्डर सुरू केला. "सो गयी हैं सारी मंजीले..." सुरांच्या जोडीने शब्द कानावर पडू लागले. अवीचे डोळे भरून आले. आणि एका हळव्या क्षणी तो रडु लागला.<br />" ए अव्या, काहीतरीच. रडतो काय मुलीसारखा. एक नाही म्हणाली तर दुसरी पाहायची. तू नही तो और सही. चल उठ सेमिनारचा अभ्यास कर."<br />टेप बंद करत रुममेटने त्याला समजावण्याचा प्रयत्न केला.<br />"आणि तसाही अव्या तुला ओप्शन आहे की" शेजारच्या रूममधला अमित म्हणाला.<br />"अमित कुणाबद्दल म्हणतो आहेस तू हे ?" अवीला अमितच्या बोलण्याचा रोख कळला होता.<br />"ते तुला माहीती आहे"<br />"अमित" अवी जवळजवळ अमितवर ओरडलाच.<br />"ती माझी चांगली मैत्रीण आहे. आनी इतकंच नाही तर मी तिला बहीण मानतो."<br />"बहीण मानतोस" मानतोस शब्दावर जोर देत अमित म्हणाला. "आज काल सगळं चालतं रे. दादा भाई नवरोजी"<br />"अमित, तुझं तुला कळत आहे का तू काय बोलतो आहे ? आताच्या आता चालता हो रूममधून"<br />आणि अवी उशीमध्ये डोकं खुपसुन हमसाहमसी रडु लागला.<br />"अवी शांत हो जरा" रुममेटने समजूतीच्या सुरात म्हटले.त्या रात्री अवीला झोप अशी लागलीच नाही. सारखा या कुशीवरुन त्या कुशीवर तो लोळत राहीला. त्याच्या मनाची नुआसती तगमग चालू होती. त्याला राहून राहून प्रश्न पडत होता. का सारे मित्र माझ्या आणि राखीच्या मैत्रीबद्दल असा विचार करतात. सगळेच जर असा विचार करत असतील तर कशाला हवीय आपल्याला राखीची मैत्री ? हा विचार जेव्हा त्याच्या मनात आला तेव्हा त्याला बरं वाटलं. त्याचा श्वास थोडा हलकेच चालू लागला.<br />***********************************************<br /><br />सेमिनार चालूच होते. अवीनं राखीशी बोलणं जवळजवळ बंदच केलं होतं. बोलला तरी अगदी तुटकपणे. आपण जे करत आहोत ते ठीक नाही हे त्याला कळत होतं. पण ते टाळणं त्याला जमत न्हव्तं. दोन दिवस असेच गेले. तिस~या दिवशी मात्र राखीने त्याला अडवलं.<br />"अवी, काय झालं रे ? तू मोकळेपणाने का बोलत नाहीस ?"<br />"राखी... " पुढे काय बोलावं हे अवीला सुचेना.<br />"अवी, तुला कुणी काही बोललं का ? ती काही म्हणाली का ?"<br />"'राखी तसं काही नाहीये गं. राखी मला वाटतं आपण आपली मैत्री इथेच थांबवु या."<br />"काय ? अवी पुन्हा बोल एकदा"<br />"राखी प्लीज..."<br />"अवी, तू मला नीट सांग काय झालं ते." अवी आता राखीला काय सांगावं या विचारात पडला. आणि तसंही तो काय सांगणार होता तिला. अचानक त्याच्या मनात एक विचार चमकून गेला.<br />"राखी..."<br />"हो बोल तू. मी ऐकते आहे"<br />"मला तुझ्याबद्दल आकर्षण वाटु लागलं आहे" दोन वर्षांच्या मैत्रीमध्ये आपण पहिल्यांदा राखीशी खोटं बोलत आहोत या गोष्टीचं त्याला खूप वाईट वाटत होतं. पण त्याच्या दृष्टीने ती एकच गोष्ट अशी होती की ज्यामुळे त्यांची मैत्री तुटणार होती.<br />"एव्ह्धच ना रे. म्हणून तू माझ्याशी बोलणं बंद केलं होतं ? मी मुलगी आहे रे... वाटलं तुला माझ्याबद्दल आकर्षण तर त्यात काय गैर आहे ?"<br />"पण राखी मी तुला बहीण मानत होतो. आणि आता हे तुझ्याबद्दल अस वाटू लागलं आहे."<br />"ठीक आहे रे. चल चुक झाली तुझी. ते माझ्याबद्दलचे आकर्षण वगैरे डोक्यातून काढून टाक. चुकतो रे माणूस कधी कधी. पण म्हणून काय आपली मैत्री तोडणे हा त्यावरचा उपाय नाही. काही झालेलं नाही. तू फक्त ते विचार डोक्यातून काढून टाक म्हणजे झालं."<br />"नाही राखी. नाही जमणार मला यापुढे तुझ्याशी बोलायला"<br />"कधीच बोलणार नाहीस अवी तू माझ्याशी ?"<br />"होय"<br />"ठीक आहे. जशी तुझी मर्जी. अभ्यास कर. विश यु ओल द बेस्ट". आणि त्याच्याकडे एक अश्रुभरला कटाक्ष टाकून ती चालू लागली.<br />***********************************************<br /><br />त्यानंतर जेव्हा अवीला जाणवू लागलं की आपण चुकलो आहोत तेव्हा त्याने राखीची माफी मागितली होती. पण त्या स्वाभिमाने मूलीनं त्याला माफ करायचं नाकारलं होतं. त्याला राहून राहून वाटत होतं की मित्रांचं बोलणं आपण एव्हध मनावर घ्यायला नको होतं. तसाही आपला काय दोष होता त्यात म्हणा. आपली मनस्थिती तेव्हा स्थीर नव्हती. कुणीच आपल्या जवळ नको होतं आणि मित्र राखीच्या नावाने चिडवत होते.<br /><br />त्याला हे जाणवत होतं की राखी आपल्या कुठल्याही मित्राइतकीच आपल्याला जवळची होती. आपल्याशी किती आपुलकीने